Ανάβει φωτιές "Το Ποτάμι μας";

8/2/2009

"Πολίτης"

Θεοχάρη Μασούρα
Διευθυντή Γυμνασίου Δροσιάς

Μέσα στα πλαίσια προώθησης του στόχου του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού (αποτελεί και ευρωπαϊκό στόχο), Διαπολιτισμικός Διάλογος 2008, τα διάφορα σχολεία Δημοτικής, Μέσης και Τεχνικής Εκπαίδευσης έχουν ήδη προγραμματίσει σειρά εκδηλώσεων. Προς την κατεύθυνση αυτή και το Γυμνάσιο Δροσιάς Λάρνακας, το οποίο μεταξύ άλλων οργανώνει πολυπολιτισμική εκδήλωση με τέσσερα τραγούδια που προάγουν τη φιλία και συμβίωση των λαών μαζί με την αντιρατσιστική θεατρική παράσταση, "Το Ποτάμι" μας, της Βούλας Αρβανιτίδου. Το θεατρικό έργο αγγίζει την καρδιά του υπαρξιακού πολιτικού μας προβλήματος, αυτού της συνύπαρξης Ελλήνων και Τούρκων. Δημοσιεύουμε την υπόθεση του έργου, σύμφωνα και με το προλόγισμα που έγινε κατά την παρουσίαση της παράστασης τον Δεκέμβριο του 2007. Και τούτο γιατί το θεατρικό αυτό έργο βρίσκεται σήμερα ξανά στην επικαιρότητα με αφορμή το νέο σχολικό στόχο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, την επιθυμία που εκδήλωσε η διεύθυνση και ο καθηγητικός σύλλογος του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου να το παρουσιάσει, αλλά κυρίως λόγω των αρνητικών αντιδράσεων που εκφράστηκαν. Θεωρώντας ότι οι αντιδράσεις είναι μάλλον αποτέλεσμα της άγνοιας του περιεχομένου του έργου, παραθέτουμε εν συντομία την υπόθεσή του. Το Ποτάμι, πάντως, δεν πρέπει να ανάψει φωτιές και συγκρούσεις, αλλά να λειτουργήσει καθαρτικά ώστε να ξεπλύνει χρόνια πάθη.* Ιστορικό υπόβαθρο έργουΗ ιστορία διαδραματίζεται, ένθεν και ένθεν του ποταμού Έβρου όπου στη μια του όχθη, Δυτική Θράκη, κατοικούν ΄Ελληνες και στην άλλη του όχθη, Ανατολική Θράκη, κατοικούν Τούρκοι. Ως γνωστό, ο ΄Εβρος αποτέλεσε το σύνορο ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923).* Χαρακτήρας, πρόσωπα και "υπόθεση" του έργουΠρόκειται για πρωτοποριακό έργο και ως προς το περιεχόμενο και ως προς τη μορφή, στο οποίο δε συνυπάρχουν τα τρία κλασικά μέρη της υπόθεσης ενός θεατρικού έργου, Πλοκή, Δέση, Λύση. Ούτε επομένως υπάρχει, Αρχή, Μέση και Τέλος. Το θεατρικό έργο δομείται έντεχνα πάνω σε διαδοχικές εικόνες, με χαλαρή, όμως, σύνδεση μεταξύ τους. Τα πρόσωπα του έργου είναι ο αφηγητής (μία εμφάνιση μόνο στην αρχή) και δύο αντικριστά επταμελή σύνολα (χοροί). Ένα σύνολο εκπροσωπεί τους ΄Ελληνες κι ένα τους Τούρκους: δύο στρατιώτες, δύο παλικάρια, δύο αγόρια, δύο κορίτσια, δύο γυναίκες, δύο άντρες, δύο σκιές.Το όλο θεατρικό έργο αποτελεί ένα διάλογο δύο λαών με διαφορετική γλώσσα, θρησκεία, ιστορία, μέσα από τον οποίο κρίνουν, επικρίνουν, αυτοελέγχονται. Ο διάλογος όμως, τους οδηγεί να συνειδητοποιήσουν πως πρέπει "να σκύψουν μέσα τους". Να κατανοήσουν πως το αίμα που έχυσαν στους μεταξύ τους αλλεπάλληλους πολέμους ήταν αποτέλεσα ενός εκατέρωθεν ακραίου εθνικισμού, που τους ήθελε να είναι αιώνιοι εχθροί, και έτοιμοι, ανά πάσα στιγμή, να πατήσουν τη σκανδάλη και να πυροβολήσουν ο ένας τον άλλο. Σημειώνει η συγγραφέας: "Σου μάθανε σημάδι καλό. Κινητός ή ακίνητος στόχος η καρδιά μου".Ο διάλογος αλλά και τα ιστορικά πάθη ωριμάζουν τους δυο λαούς σε τέτοιο βαθμό που κατανοούν πως το ποτάμι ορίστηκε ως σύνορο ανάμεσά τους, λόγω ξένων σκοπιμοτήτων, για να διαιωνίζεται έτσι η μεταξύ τους έχθρητα και να εξυπηρετούνται τα συμφέροντα των μιλιταριστικών κύκλων. Οι δυο εθνικές ομάδες συνειδητοποιούν ταυτόχρονα ότι ο ποταμός Έβρος πρέπει να τους ενώνει κι όχι να τους χωρίζει, αφού προσφέρει το νερό του "κι εδώ κι εκεί", δίνοντάς τους απλόχερα ζωή. Οι παραπόταμοι του ΄Εβρου, αποφαίνεται, η Βούλα Αρβανιτίδου, ποτίζουν αξεχώριστα τη γη, Ελλήνων και Τούρκων. Ο ΄Εβρος λειτουργεί στο έργο όχι μόνο ως ζωοδότης και για τους δυο λαούς, αλλά με το νερό του λειτουργεί και ως μέσο εξαγνισμού των παθιασμένων ψυχών των δύο εθνοτήτων.* Μήνυμα Η συγγραφέας θεωρεί υπεύθυνους της διαιώνισης του μίσους, τους φορείς αγωγής, οι οποίοι παιδιόθεν διδάσκουν τους δύο λαούς πως "ο άμεσος σκοπός αμφοτέρων είναι η διαφύλαξη του πάτριου εδάφους" και πως πρώτιστη σημασία έχει "η ιδέα της ανδρείας, της λεβεντιάς και η αρχαία δόξα των προγόνων". Οι ΄Ελληνες γαλουχούνται με το "Μεγαλέξανδρο, τα κατορθώματα των ηρώων του 1821, το Αφιόν Καραχισάρ, το Εσκί Σεχίρ", ενώ οι Τούρκοι με το "Σουλεϊμάν το Μεγαλοπρεπή, το Μωάμεθ τον Πορθητή, την Οθωμανική Αυτοκρατορία, την επτάλοφη Πόλη, τη Σμύρνη, το Αϊβαλί". Η συγγραφέας, λοιπόν, επικρίνει, σαρκάζει αλλά και θλίβεται για τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν ολόκληρες γενιές Ελλήνων και Τούρκων.Η Βούλα Αρβανιτίδου έχει ισχυρή άποψη: η πολιτισμική διαφορετικότητα και το παρελθόν δεν πρέπει να χωρίζουν τους δύο λαούς. Τοποθετείται ξεκάθαρα ενάντια στον εθνικισμό, ρατσισμό, σοβινισμό. Κλείνει μ' ένα αισιόδοξο μήνυμα:"Φύλλα μεστά τα χρόνια μαςπου απαιτούν,άοπλα, πια και αδερφωμένανα ζήσουν"!Σημείωση: Τα όσα αναφέρονται (Συντονιστική Επιτροπή Καρπασίας) περί άσκησης δήθεν πιέσεων από εμένα σε καθηγήτρια του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου να ανεβάσει "Το Ποτάμι μας" αντί "Το Φιάκα" αποτελούν αποκύημα φαντασίας και ασύστολου ψεύδους. Διερωτώμαι λοιπόν γιατί δε διαψεύδεται η σε βάρος μου κατηγορία και αφήνεται να ανακυκλώνεται στα ΜΜΕ.

Βαποράκια του Αττίλα!

08/02/2009
“Η Σημερινή”

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΑΥΡΟΥ

Κ Α Τ Α Ν Τ Ι Α ανθρώπων που έχουν μετατραπεί σε «βαποράκια» της τουρκικής προπαγάνδας και ιδεολογικά προγεφυρώματα του Αττίλα στις ελεύθερες περιοχές και στα σχολεία. Με λυσσασμένη μανία να ενοχοποιήσουν τους Έλληνες Κυπρίους. Για όσα διέπραξε προσχεδιασμένα σε βάρος των Τουρκοκυπρίων το 1963-64, με διαταγές της Άγκυρας, η τ/κ ηγεσία της ένοπλης τουρκανταρσίας της ΤΜΤ. Που εξανάγκασε διά της βίας τον εγκλεισμό των τ/κ πληθυσμών στους οχυρωμένους θυλάκους. Ιδού πώς η εφημερίδα «Χαραυγή» του 1963-64 δημοσίευε καθημερινά τις μετακινήσεις πληθυσμών:

«ΧΑΡΑΥΓΗ» 14.1.1964: «Κάτω από την απειλή εναντίον της ζωής τους, με δάκρυα στα μάτια οι Τούρκοι Πυροΐου έφυγαν από το χωριό τους. Τούρκοι εξτρεμιστές έστρεψαν το περασμένο Σαββατοκύριακο τις κάννες των όπλων τους εναντίον ομοθρήσκων τους στην ύπαιθρο, για να τους εξαναγκάσουν να εγκαταλείψουν τα πατρικά τους σπίτια δίπλα από εκείνα των Ελλήνων και να μεταβούν σε καθαρώς τουρκικά χωριά, με σκοπό να αποδείξουν στη διεθνή γνώμη ότι οι Τούρκοι της Κύπρου δεν είναι ασφαλισμένοι όταν ζουν μαζί με τους Έλληνες. Αυτό διαπιστώσαμε χθες αυτοπροσώπως όταν επισκεφθήκαμε το Πυρόι, τη Νήσου, το Δάλι και την Ποταμιά».

«ΧΑΡΑΥΓΗ» 15.1.1964: «Συνέχεια του τυχοδιωκτισμού. Η στασιαστική βία εξετόπισε Τούρκους και από άλλα χωριά. Αποχαιρετώντας τους Έλληνες με λυγμούς, οι Τούρκοι του Νέου Χωρίου Κυθραίας καταριούνται τη σοβινιστική ηγεσία που τους οδηγεί στην εξαθλίωση».

«ΧΑΡΑΥΓΗ» 23.1.1964: «Διά της βίας των όπλων εξακολουθούν να ξεσπιτώνουν πληθυσμούς οι στασιαστές σε Μονιάτη, Κοιλάνι, Διόριος, Αγία Ειρήνη». «Τούρκοι φανατικοί, επιβαίνοντες επτά φορτηγών αυτοκινήτων, μετέβησαν χθες το πρωί στο μεικτό χωριό Αρεδιού και κατόπιν πίεσης και απειλών ανάγκασαν τους Τούρκους κατοίκους του χωριού να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να τους ακολουθήσουν στη Λευκωσία. Όλοι οι κάτοικοι, εκτός από εννιά, ανεχώρησαν. Ένας από αυτούς δήλωσε ότι απειλήθηκε με θάνατο αν δεν έπειθε τους ομοχώριούς του να αναχωρήσουν». Πέρα Πέδι (27) «Στο μεικτό χωριό Συλίκου στο οποίο, εκτός από 880 περίπου ελληνικές οικογένειες, κατοικούσαν και 45 τουρκικές, κατέφθασαν σήμερα Τούρκοι οπλοφόροι που έφεραν αστυνομικές στολές και με 17 αυτοκίνητα ξεσπίτωσαν περίπου 30 οικογένειες, τις οποίες μετέφεραν σε άγνωστη κατεύθυνση. Ο εκ των παραγόντων της τουρκικής κοινότητας του χωριού κ. Χαμίτ Εμίρ Αλή δήλωσε χαρακτηριστικά: Τι να κάνουμε; Μας απειλούν. Δεν μπορούμε να μείνουμε»…

ΑΝΑΦΑΝΔΟΝ

08/02/2009
“Η Σημερινή”

Δημητρίου: «Τρις είπα ότι ουδέν οίδα»Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε τη ρήση του Σωκράτη «έν οίδα ότι ουδέν οίδα». Σήμερα μπορούμε φανταστούμε τον Υπουργό Παιδείας Ανδρέα Δημητρίου να λέγει «Τρίς είπα ότι ουδέν οίδα». Για χάριν της Ιστορίας παραθέτουμε γεγονότα:

ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ: Δόθηκε διάσκεψη Τύπου στην οποία παρουσιάστηκαν τα βιβλία Ιστορίας του Κέντρου για τη Δημοκρατία και τη Συμφιλίωση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, που θα πήγαιναν στις βιβλιοθήκες των σχολείων ως βοηθήματα. Ο υπουργός δήλωσε ότι δεν είχε ιδέα. Κι όμως, στη διάσκεψη συμμετείχε και εκπαιδευτικός του Δημοσίου. Στα βιβλία μάς δίδασκαν πόσο υπέροχα περνούσαν οι γενίτσαροι το 1821 στις αυλές των πασάδων και ποιες ευκαιρίες είχαν για να προοδεύσουν. Μας πληροφορούσαν επίσης για την εισβολή του ελληνικού στρατού στη Θεσσαλονίκη.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΟΡΑ: Όταν η περιβόητη επιτροπή του Υπουργείου Παιδείας για την Ιστορία πήρε στους καθηγητές κείμενα, για να διδάσκουν στα σχολεία στο πλαίσιο του στόχου, βάσει των οποίων η ΕΟΚΑ σκότωνε Τουρκοκύπριους το 1963. Και τότε ο υπουργός απάντησε ότι δεν γνώριζε τίποτε, για να υποχρεωθεί αργότερα να πει ότι δεν συμφωνούσε.

ΤΡΙΤΗ ΦΟΡΑ: Τώρα, όταν το ερωτηματολόγιο με την τουρκική προπαγάνδα που δόθηκε στους μαθητές του Αρχαγγέλου Απόστολος Μάρκος, είπε ότι δεν γνωρίζει τίποτε. Κι όμως, η διευθύντρια Μέσης, Ζήνα Πουλλή, δηλωσε ότι πήρε το ερωτηματολόγιο και το έστειλε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.

Ερώτηση: Σε τι είναι πληροφορημένος, επιτέλους, αυτός ο υπουργός; Αν, πράγματι, λέγει αλήθεια, τότε ποιος είναι ο πραγματικός Υπουργός Παιδείας; Μέχρι πού θα πάει αυτή η αποποίηση ευθυνών;

ΣΙΣ

Το παράδειγμα του Ανδρέα Νικολάου

08/02/2009
“Η Σημερινή”

ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΟΛΟΚΑΣΙΔΗ*

Ο Ανδρέας Νικολάου έπεσε μαχόμενος στην Ομορφίτα το Δεκέμβριο του 1963, στη γεμάτο προσδοκίες ηλικία των 26 χρονών. Έπεσε παρέα με ένα κυνηγετικό. Δεν ήταν μόνος όπως οι πλείστοι σημερινοί εικοσιπεντάρηδες. Είχε τις ευθύνες και τις χαρές μιας οικογένειας. Είχε μάλιστα και τρία μικρά παιδιά. Τα λέγω αυτά για να καταδείξω ότι ο Ανδρέας Νικολάου δεν ήταν ένας τυχοδιώκτης που αναζητούσε νόημα ζωής στη φωτιά της μάχης. Και δεν ήταν ένας άνθρωπος που δεν είχε τίποτα να χάσει. Όλα θα τα έχανε. Και τα έχασε. Όταν αποχαιρετούσε τη γυναίκα του και τα παιδιά του κείνες τις σκοτεινές μέρες του 1963 δεν ήθελε να περάσει από το νου το χειρότερο. Έπραξε, όμως, το καθήκον του όπως του το επέβαλλε η συνείδησή του. Γιατί; Για να προστατεύσει την Κυπριακή Δημοκρατία και μέσα από την Κυπριακή Δημοκρατία να προστατεύσει τον τρόπο ζωής του. Εκείνου και της οικογένειάς του. Οι Έλληνες λοιπόν δεν θα μπορούσαμε ποτέ να γίνουμε ανθρώπινες βόμβες και να διαπράξουμε επιθέσεις αυτοκτονίας. Αγαπάμε τη ζωή αλλά έχουμε απαιτήσεις από αυτή. Θέλουμε να ζούμε τη ζωή μας περήφανα και με τον τρόπο που θέλουμε εμείς και όχι όπως θέλουν άλλοι να μας επιβάλουν. Οι Έλληνες είναι έτοιμοι να πολεμήσουν για τη ζωή. Όχι για το θάνατο. Και όταν έλθει ο θάνατος τον υποδέχονται κατά ένα περίεργο τρόπο ως κατάφαση της ζωής. Ο Ανδρέας Νικολάου έπεσε σε μια σχετικά αταξινόμητη φάση της νεότερης κυπριακής ιστορίας. Αταξινόμητη με ποια έννοια; Η ελληνική κοινωνία έχει ταξινομήσει τον αγώνα του ’21. Ήταν καλός αγώνας. Ελευθέρωσε το έθνος. Έχει ταξινομήσει και τον αγώνα της ΕΟΚΑ. Ήταν καλός αγώνας. Ελευθέρωσε τον κυπριακό Ελληνισμό. Το ίδιο και την αντίσταση του ’74. Το ’63, ’64 δεν έχει ακόμη ταξινομηθεί οριστικά στις δέλτους της ιστορίας μας. Πολλοί αφήνουν να νοηθεί ότι ήταν μια σκοτεινή σελίδα εκδήλωσης του σοβινισμού των Ελλήνων Κυπρίων. Ότι σε αυτή την περίοδο έγιναν οργανωμένα φυλετικά εγκλήματα. Δεν μπορώ να υιοθετήσω αυτή την άποψη. Δυστυχώς δεν υπάρχουν ένοπλες συγκρούσεις χωρίς ανθρώπινη τραγωδία. Αυτή είναι η τραγική έννοια του πολέμου. Και στα πλαίσια ενός πολέμου υπάρχουν άνθρωποι που εκμεταλλεύονται τη δίνη του πολέμου για να εκδηλώσουν κτηνώδη ένστικτα. Προφανώς και θα υπήρξαν τέτοια συμβάντα και το ’63. Από όλες τις πλευρές. Αυτό όμως δεν μπορεί να διογκωθεί και δεν μπορεί να αμαυρώσει την αντίσταση του ’63 απέναντι στην εκδηλούμενη τουρκανταρσία. Όταν λοιπόν τιμούμε ήρωες όπως τον Ανδρέα Νικολάου έχουμε και ένα άλλο καθήκον. Δεν πρέπει απλώς να τον τιμήσουμε ως μια ατομική περίπτωση ηρωισμού. Πρέπει να φροντίσουμε να κρατήσουμε αμόλυντο και αστιγμάτιστο τον συνολικό αγώνα στον οποίο ανδραγάθησε. Τον αγώνα του ’63 - ’64. Πρέπει να αγωνιστούμε ώστε αυτή η άνιση αντίσταση να λάβει τη θέση που της αξίζει στην ιστορία του κυπριακού ελληνισμού. Και η τουρκοκίνητη ανταρσία του ’63 ήταν η πρώτη απόπειρα των Τούρκων για να πετύχουν διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η μεγάλη ευκαιρία και το πρόσχημα τους δόθηκε τελικά το ’74.Η αντίσταση όμως των ηρώων μας του ’63 δεν ήταν μάταιη. Και αυτό πρέπει να καταχωρηθεί στην ελληνική συλλογική μνήμη. Πολέμησαν για να κρατηθεί ολόρθη η Κυπριακή Δημοκρατία. Και το πέτυχαν. Η Κυπριακή Δημοκρατία άντεξε και το κτύπημα του ’74 για να μπει τελικά ως κράτος αλώβητο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Λοιπόν αυτό το θεσμικό αγαθό που λέγεται Κυπριακή Δημοκρατία και χάρις στο οποίο εμείς όλοι ευημερούμε ή έχουμε τη δυνατότητα να ευημερήσουμε είναι το δώρο των ηρώων του ’63. Ο Ανδρέας Νικολάου και οι συναγωνιστές του μας παρέδωσαν κράτος. Έδωσαν τη σκυτάλη της υποχρέωσης σε κάποιον άλλο αείμνηστο ηγέτη της Κυπριακής Δημοκρατίας για να πει την ιστορική πλέον φράση ότι παρέλαβε κράτος και δεν θα παραδώσει κοινότητα σε αναζήτηση κηδεμόνα. Τη σκυτάλη, όμως, της υποχρέωσης δεν την παρέλαβε μόνο αυτός ο ηγέτης ο οποίος στο κάτω, κάτω εξεπλήρωσε στο ακέραιο το εθνικό του χρέος. Την παραλάβαμε, είτε το θέλουμε είτε όχι, όλοι εμείς. Και η εκπλήρωση αυτού του εθνικού χρέους από όλους μας είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τους ήρωες του '63.

*Αναπληρωτής Πρόεδρος ΔΗΚΟ (Απόσπασμα επιμνημόσυνου λόγου στο μνημόσυνο Ανδρέα Νικολάου, πεσόντος κατά την τουρκική ανταρσία του 1963)

Άρχισε η υπόγεια εκθεμελίωση της αλήθειας

Κυριακή, 08/02/2009
“Σημερινή”

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

O Υπουργός Παιδείας, κάποιοι κύκλοι εντός και πέριξ του ΑΚΕΛ και ορισμένοι «επαναπροσεγγιστικοί» φιλόσοφοι δεν έχουν κατανοήσει το βάρος της ευθύνης που αναλαμβάνουν, με την παραχάραξη της Ιστορίας και τη διαστρέβλωση των γεγονότων. Δεν έχουν αντιληφθεί ότι έχουν καταστεί οι καλύτεροι νεροκουβαλητές στο μύλο της τουρκικής προπαγάνδας και των τουρκικών στρατηγικών στόχων, και ότι έχουν μετατραπεί σε επικίνδυνες και διαιρετικές εστίες, που είναι δυνατό να μεταλλαχθούν σε φωλιές διχασμού και αντιπαραθέσεων μέσα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα. Ήδη, με την όλη πολιτική τους και την υπόγεια προώθηση της «καλλιέργειας κουλτούρας επαναπροσέγγισης με την τουρκοκυπριακή κοινότητα», έχουν καλλιεργήσει κλίμα διχόνοιας και αντιπαράθεσης μέσα στους εγκλωβισμένους της Καρπασίας, και είναι θέμα χρόνου να ανάψουν το φυτίλι της σύγκρουσης και μεταξύ των νέων μας, των εκπαιδευτικών και γενικότερα της κοινωνίας.Όλοι αυτοί δεν μπορούν να κρύβονται κάτω από το ψεύτικο επιχείρημα πως «δεν υπάρχει προς συζήτηση τέτοιο θέμα», πως δεν έχει διοριστεί η αρμόδια επιτροπή που να ασχοληθεί με τον καταρτισμό του αναλυτικού προγράμματος και τη συγγραφή των βιβλίων της Ιστορίας». Μπορεί επίσημα και με κρατική στήριξη να μην άρχισε η επίσημη εκθεμελίωση, αλλά «η ουρά της κουφής» φαίνεται και η υπόγεια εκθεμελίωση ξεκίνησε.Η κοινή γνώμη έχει μπροστά της σαφή δείγματα και τεκμηριωμένες αποδείξεις για το τι πρόκειται να γίνει και τι αναμένεται να επακολουθήσει. Υπάρχουν τα βιβλία που κατά καιρούς αποκάλυψε η «Σημερινή», τα οποία προσφέρονται στους εκπαιδευτικούς σαν «βοηθήματα» και σαν «πηγές προβληματισμού». Υπάρχει η πρόσφατη εγκύκλιος του Υπουργού Παιδείας, υπάρχει το ερωτηματολόγιο που δημοσίευσε μόλις προχθές η εφημερίδα μας προς τους μαθητές συγκεκριμένου Λυκείου. Υπάρχουν οι δημόσιες τοποθετήσεις επαναπροσεγγιστικών κύκλων. Όλα αυτά συνδέονται και ταυτίζονται μεταξύ τους, κινούνται στην ίδια γραμμή, έχουν την ίδια κουλτούρα και φιλοσοφία, είναι η αρχή που προδιαγράφει με συνέπεια τη συνέχεια.Ας μη μας πουν ότι όλα αυτά είναι αποκυήματα φαντασίας, ούτε ότι δεν έχουν καμιά σύνδεση και σχέση με την «κουλτούρα» που επιχειρεί να καλλιεργήσει το Υπουργείο Παιδείας. Κουλτούρα η οποία δεν έχει καμιά σχέση με τη σωστή επαναπροσέγγιση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα, αλλά με την ανάδειξη θέσεων και θεωριών, που ξεκάθαρα τείνουν να δηλητηριάσουν το φρόνημα των νέων και να στηρίξουν τις τουρκικές θέσεις. Γιατί ποιο νόημα έχει η υποβολή ερωτηματολογίου, συμφώνου με την πολιτική «κουλτούρας» του Υπουργείου Παιδείας, στο οποίο ερωτάται ο μαθητής, αν γνωρίζει ότι από το 1963-1974, οι Τουρκοκύπριοι ήταν αποκλεισμένοι σε μια πολύ μικρή λωρίδα γης; Δεν συνδέεται με την τουρκική προπαγανδιστική θέση περί δήθεν απομόνωσης και για την ανάγκη άρσης της; Και από το '74 και ύστερα, τι γίνεται; Και ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί αυτή τη στιγμή, που αποκαλύπτονται τα τουρκικά εγκλήματα πολέμου, να ερωτάται ο νέος αν γνωρίζει ότι υπάρχουν πολλοί Τουρκοκύπριοι αγνοούμενοι και πρόσφυγες; Την ιστορία των Τουρκοκυπρίων θα μάθει ο Ελληνοκύπριος νέος, ή την ιστορία της κατοχής της πατρίδας του και των εγκλημάτων που διέπραξαν οι κατακτητές σε βάρος της πατρίδας του;Ας παρέμβει, επιτέλους, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για να τερματισθεί αυτό το αίσχος της διαστρέβλωσης και της παραχάραξης. Διότι οι διχαστικές κατηχήσεις στα σχολεία θα οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις...

Σημεία και τέρατα για την Ιστορία

07/02/2009
“Η Σημερινή”

ΤΟΥ ΑΔΩΝΗ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗ

Ανιστόρητες αναφορές και μειωτικές εκφράσεις για ήρωες της Κύπρου περιέχονται στα πρακτικά συνεδρίας της «Επιστημονικής Επιτροπής για την Ιστορία», που συστάθηκε από το Υπουργείο Παιδείας (Σ.Σ. η επίμαχη συνεδρία πραγματοποιήθηκε στις 13 Αυγούστου 2008, για την οποία ο Υπουργός Παιδείας δήλωσε άγνοια). Όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδρίας, η επιτροπή των πέντε «σοφών» δεν ομογνωμεί στη δρομολόγηση των αλλαγών.Όπως αναφέρεται στα πρακτικά, τα μέλη της Επιτροπής αρχίζουν με την παρατήρηση ότι στα προς αξιολόγηση βιβλία Ιστορίας περιέχονται σημαντικές παραλείψεις για τις σχέσεις των κοινοτήτων της Κύπρου. Τονίζεται, ωστόσο, ότι θα συνεχιστεί η έρευνα για αφαίρεση τυχόν μειωτικών χαρακτηριστικών για τους Τουρκοκυπρίους.Η επιτροπή εκφράζει διαφωνία για την ξεχωριστή διδασκαλία της Ιστορίας στις κοινότητες της Κύπρου. Προτρέπει, δηλαδή, σε κοινή διδαχή από κοινά κείμενα. Και μια και τα βιβλία Ιστορίας όλων των σχολικών βαθμίδων θα αργήσουν να ετοιμαστούν -περίπου σε τρία χρόνια-, αναζητούνται Τουρκοκύπριοι για να τα εξετάσουν και από τουρκικής σκοπιάς.
Ο Ρολάνδος ΚατσιαούνηςΤο μέλος της Επιτροπής Ρολάνδος Κατσιαούνης, στην κριτική του για τα προσχέδια του βιβλίου Ιστορίας, ισχυρίζεται ότι οι αρχιερείς στην Κύπρο και την Ελλάδα θανατώθηκαν από τους Τούρκους, παρόλο ότι καταδίκασαν την Επανάσταση του 1821. Σε μια μειωτική-υβριστική αναφορά για τον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό, αναφέρει ότι, παρά την προσπάθειά του να καταδικάσει τη Φιλική Εταιρεία και την Επανάσταση, δεν απέφυγε το θάνατο.Η Εκκλησία -υποστηρίζει ο Κατσιαούνης- δεν ήταν ο κύριος φορέας του εθνικού κινήματος στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αλλά παρήγαγε μια θρησκευτική αντίληψη του κόσμου που απεθάρρυνε τις εθνικές εκδηλώσεις. Προχωρεί ακολούθως στην ύβρη: «Τόσο στην Επανάσταση του 1833 και στις φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις του Τάνζιματ 1839-56, ο κλήρος υποστήριξε το οθωμανικό καθεστώς».Στη σελίδα 137 αναφέρεται η παραδοχή ότι οι αρχιερείς αναγνωρίζονταν ως εθνάρχες, νοουμένου ότι αναλάμβαναν να κρατούν το ποίμνιό τους σε υποταγή.Στη σελίδα 147, ο Κατσιαούνης αναφέρει ότι ο μητροπολίτης Κιτίου και ο Αρχιεπίσκοπος Σωφρόνιος υποδέχτηκαν τους Βρετανούς, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Κύπρος θα ακολουθούσε την πορεία των Ιονίων νήσων και θα ενωνόταν με την Ελλάδα. Αυτό, επισημαίνει, είναι ιστορική διαστρέβλωση που αναπαραγόταν χρονικά. Η αλήθεια, λέγει, είναι ότι υποδέχτηκαν του Βρετανούς ευγενικά.Η παλμεροκρατία περνά στο ντούκου, αναφέρει το μέλος της επιστημονικής επιτροπής για την Ιστορία. Γεγονότα υποβαθμίζονται, ενώ προβάλλεται η ΕΟΚΑ σε 21 σελίδες. Δεν γίνεται αναφορά, σημειώνει, σε αυτό τον όγκο σελίδων, στη συνεργασία της καθεστηκυίας τάξης με τους αποικιοκράτες. Εδώ βρίσκει ότι πρέπει να συγκρουστεί και με τη μεγάλη εθνική μορφή του Ελευθέριου Βενιζέλου. Ζητεί να αφαιρεθεί η συμβουλή του για φρόνιμη αναμονή στα Οκτωβριανά και να αντικατασταθεί με υποτελή στάση της Ελλάδας στους Βρετανούς.Ζητεί, επίσης, την κατακεραύνωση της Ελλάδας, γιατί ψήφισε υπέρ της διακοπής της προσφυγής της Κύπρου στον ΟΗΕ, όταν το Έθνος έκρινε ότι δεν είχε τις δυνάμεις να την υποστηρίξει.Στο θέμα της ΕΟΚΑ ζητείται να καταδειχθεί ο ρόλος του Αρχηγού της την περίοδο της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα. Αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο, ο φλογερός Έλληνας μαχητής, να συνεργάστηκε με τους δημίους του ελληνικού λαού. Θέλει να γράφει η Ιστορία που θα διδάσκονται τα ελληνόπουλα της Κύπρου ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ δεν αγκαλιάστηκε από όλο το λαό. Επικρίνει το Μακάριο για υποκρισία γιατί, όπως λέγει, γνώριζε το περιεχόμενο των συμφωνίων πριν πάει στη διάσκεψη της Ζυρίχης.

Τουρκανταρσία

Η λέξη Τουρκανταρσία, σημειώνει, δεν αποδίδει την πραγματικότητα, γιατί ο λαός μιλούσε για δικοινοτικές ταραχές και για φασαρίες το 1963.Και ο Γεώργιος Παπανδρέου μπαίνει στο στόχαστρο, ως έτοιμος να δεχθεί ένωση με εδαφικά ανταλλάγματα προς την Τουρκία. Το κείμενο της κριτικής, σε ένα αμβλυμένης εθνικής συνείδησης εχειρίδιο, προκαλεί πόνο. Η Εκκλησία δικαίως αντιδρά. Ο Κύκκου Νικηφόρος ζήτησε την κατεπείγουσα κλήση του υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων στην Ιερά Σύνοδο, για να τεθούν επιτέλους οι βάσεις για μια σωστή δρομολόγηση της συγγραφής των σχολικών εγχειριδίων της Κυπριακής Ιστορίας. ΠΑΦΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣΚίνδυνος υπόσκαψης Ο Υπουργός Παιδείας βρέθηκε εκτεθειμένος για την άγνοια που προσποιήθηκε. Η Ιερά Σύνοδος είχε ενώπιόν της το έγγραφο που αποκαλύπτει σήμερα η «Σημερινή». Ο γραμματέας της Ιεράς Συνόδου, Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος, κλήθηκε από την ανταποκρίτρια της «Σημερινής» Μηλίτσα Πολεμίτου να πει τι ενόχλησε την Ιερά Σύνοδο από τις αναφορές της «Επιστημονικής Επιτροπής για την Ιστορία». Είπε μεταξύ άλλων:«Η Ιερά Σύνοδος, κατά τη χθεσινή συνεδρία της, είχε μπροστά της επίσημο έγγραφο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ημερομηνίας 13/8/2008, που αναφερόταν στα πρακτικά σύσκεψης της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ιστορία.Μέσα στο έγγραφο, για τη γνησιότητα του οποίου δεν έχουμε αμφιβολία, εκφράζονταν απόψεις εκθεμελιωτικές του κύρους της Εκκλησίας. Παρουσιαζόταν η Εκκλησία ως να μην είχε υποστηρίξει κανέναν εθνικό αγώνα και ότι πάντα ταυτιζόταν με τον κατακτητή.Η Εκκλησία δεν επέλεξε τη σιγή. Η ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου αναφέρεται στη μονομερή συγγραφή της Ιστορίας και υπάρχει ο κίνδυνος σοβαρής ιστορικής διαστρέβλωσης. Υπάρχει κίνδυνος υπόσκαψης του αγώνα που διεξάγουμε για ελευθερία και δικαίωση. Στις ιστορικές προσεγγίσεις που είδαμε, αίρεται εντέχνως το βασικό βάθρο του αγώνα του λαού μας, που είναι η εμπιστοσύνη και η στήριξη του λαού από την Εκκλησία και τους εκπροσώπους της.Δινεται ακόμη, μέσα από ανιστόρητες αναφορές, άφεση αμαρτιών στην Τουρκία για όσα εγκλήματα έκανε και για την εισβολή της στην Κύπρο. Όταν μέσα στις επιτηδευμένες αναφορές αφήνεται να αιωρείται ότι και εμείς κάνουμε τόσα αίσχιστα, είναι σαν να εξισώνουμε το θύμα με το θύτη και αποδεχόμαστε την τουρκική επέμβαση ως δικαιολογημένη».

ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Αρχιεπίσκοπος: Δρομολογούνται λάθος αλλαγές

Ο Προκαθήμενος της Κυπριακής Εκκλησίας, εμφανώς ενοχλημένος από τις αναφορές στο επίσημο έγγραφο του Υπουργείου Παιδείας, τονίζει ότι θα αγωνιστεί για να επιπλεύσει η ιστορική αλήθεια στην επιμόρφωση των παιδιών της Κύπρου. «Μόνο με τη σωστή γνώση μπορεί να υπάρχει αγώνας ελευθερίας» επισημαίνει ο Αρχιεπίσκοπος.«Η συσταθείσα από την Κυβέρνηση Χριστόφια Επιτροπή ή Προεπιτροπή ή Συμβουλευτική Επιτροπή ή όπως αλλιώς λέγεται, δρομολογεί λάθος αλλαγές» επισήμανε ο Αρχιεπίσκοπος.

«Η εν λόγω επιτροπή κατήρτισε τα πρακτικά που είδαμε, με ημερομηνία τέλος Αυγούστου. Η Κυβέρνηση, που είναι υπουργός της ο Αντρέας Δημητρίου, είναι στην εξουσία από το Φεβρουάριο. Συνεπώς -επισημαίνει ο Αρχιεπίσκοπος- δεν είναι δυνατόν να ακολουθήθηκε πρακτική που άρχισε επί της υπουργίας Κλεάνθους».«Δεν μπορούσε τέτοια επιτροπή να συνεδριάζει και να λέει ότι η Εκκλησία συμμαχούσε με τους κατακτητές, ούτε λίγο ούτε πολύ για να βολεύεται!! Κάτι τέτοιο η Ιστορία δεν μας έχει διδάξει και όπως καλή ώρα σήμερα, έτσι και στο παρελθόν η Εκκλησία ήταν κοντά στο λαό, σκυμμένη πάνω στο λαό. Τον παρηγορούσε και τον στήριζε στις μεγάλες εθνικές του οδύνες. Αυτό κάνει και σήμερα, για να παραμένει ο λαός μας ριζωμένος στη γη των πατέρων του».

«Για τον Εθνομάρτυρα Κυπριανό, λένε ότι αφόρισε τους αγωνιστές της παλιγγενεσίας, της Επανάστασης του 1821. Αν ήταν ποτέ δυνατόν να συμμαχήσει με τους Τούρκους και αυτοί ακολούθως να τον κρεμάσουν; Και μπορώ ακόμα κάτι να πω, που δεν είναι γραμμένο στην Ιστορία. Υπάρχει υπόγειο μεταξύ του Παγκυπρίου Γυμνασίου και της Αρχιεπισκοπής και οι ιερείς κουβαλούσαν όπλα με φέρετρα. Μέσα στα φέρετρα είχαν όπλα αντί νεκρούς. Με αυτό τον τρόπο ξεγελούσαν τους εχθρούς και εφοδίαζαν τις ομάδες αντίστασης. Εκατοντάδες Κύπριοι πολέμησαν στους αγώνες του έθνους και θα νιώθουν ντροπή αν τους γράψουν κάποιοι μια τέτοια Ιστορία».

Συνεχίζοντας, ο Αρχιεπίσκοπος επισημαίνει: «Έχουμε επισκόπους με δοκτοράτα, με περγαμηνές, που θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν την Ιστορία. Έχουμε ιστορικές πηγές αδιάσειστες και ακριβώς θέλαμε να ελέγξουμε, για να μην έλθουμε εκ των υστέρων και να διαφωνούμε με την πορεία που θέλει να χαράξει η παρούσα Κυβέρνηση. Όσο μας είναι δυνατόν δεν θα ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ της Ιστορίας. Αν είναι δυνατόν: Μας λένε ότι το Δημοψήφισμα δεν το έκανε η Εκκλησία, αλλά το ΑΚΕΛ το 1950!!!!Εμείς ζήσαμε το Δημοψήφισμα και μέσα στους ναούς γινόταν το μάζεμα των υπογραφών. Ποιαν ανάμειξη είχε το ΑΚΕΛ; Εάν αυτά που ξέρουμε τα αλλοιώνουν, τότε φαντάζομαι αυτά που δεν τα ξέρουμε.

Αλλά ευτυχώς που υπάρχουν πηγές, που μπορούμε να τις ελέγξουμε».

Το καλέμι, Τεύχος 5