Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα νεκρή ζώνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα νεκρή ζώνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

29 Μαΐ 2012

Από το Καρτάς ώς τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στη νεκρή ζώνη με την Πλατφόρμα Εκπαιδευτικών

Ακολουθεί η παρέμβαση του Γρηγόρη Ιωάννου στη συζήτηση "Χώροι της (επανα)προσέγγισης. Παλιά και Νέα κινήματα στη Νεκρή Ζώνη"




Gregoris Ioannou – From Gardash to the buffer zone protests with the Teachers' Platform United Cyprus. Tracing the historical background of the OBZ movement


Gardash: 2003-2005-2006-2007

2004-2005

the first systematic/continuous attempt of non structured/autonomous (not in the conflict resolution context) youth re-approachment

- at the social and entertainment level through everyday interactions, film screenings and parties

- at the professional and educational level through language lessons, seminars and the project of the mixed primary Sunday school ending in a summer camp.

- to a lesser extent at the political level through some public discussions and articles

I will not focus too much here, just to say that for many then young Greek Cypriots this was the space where they first came into contact with Turkish Cypriots, with the idea and practice of self-management and with radical politics. This was where they discussed about the nationalist crimes of the past, this was where they started their groups and planned their protests and had their parties, this is where they first saw uniformed and secret police around them.

Teachers Platform United Cyprus: 2004-today


Bi-communal protests and assemblies in the buffer zone 2009-2010

1st September 2008 – two parallel protests meeting outside an empty building, the one that today hosts the Home for Cooperation and lighting candles for the dead of the Cyprus wars and for peace. A few hundred people but it was a new start. A start of a new tradition, of two marches from north and south respectively meeting in Ledra Pallace street.


7 March 2009 – attempt to carry this in Ledra street (from a march beginning from Eleftheria Square) with the long black ribbon strip that unites north and south Nicosia. Hundreds of Greek Cypriots participating, a few dozen Turkish Cypriots that were harassed by the police in the northern checkpoint. So eventually the assembly takes place in the Greek Cypriot side, outside this room, that is, but then a group of Greek Cypriots crosses to the north with the Turkish Cypriots to have a small ceremony and statements there as well.


1st May 2009 – the first bi-communal Mayday celebration since 1958 in Ceting Kayia football ground opposite Ledras Pallace. This is an interesting and revealing moment. First the relatively small number of Greek Cypriots participating – just the usual few hundreds, not managing that is to build upon the success of the previous event. Second the large number of Turkish Cypriots (more than one thousand) with their loud slogans. Third the presence of other Turkish speaking protesters on the northern walls – primarily Kurds who could not cross the checkpoint and enter the buffer zone but watching with their flags from above and chanting. Fourth the strict almost unbearable stance of UN military sitting on the neck of the organisers imposing dozens of “safety” rules and bureaucratic controls.


1/9/2009 – again two parallel protests meeting outside Ledra Pallace but this time a stage is set up, there is a small concert and at the end of the evening some young Turkish Cypriots set up tents in an attempt to stay there. However UN soldiers complain and threaten them, it is obvious that this initiative was not really planned, some of the other protesters are already leaving, some of them just watch the incident, eventually the tents are removed before everybody leaves.


early 2010 another peace initiative emerges trying to be an umbrella for many groups including the teachers' platform but doesn't manage to do anything at the street level besides a small symbolic protest in Ledra when Ban Ki Mun came to Cyprus.


What had developed by then in the south and was significant for OBZ later was the Faneromeni phenomenon with its alternative and libertarian spirit, its street parties and parades, its anti-nationalist and anti-racist politics and its anarchist and anarchist leaning groupings tendencies and activism.


15/7/2010 – in a presentation I make about history teaching in a POST conference in the CCMC in Ledra Pallace yard I make public the idea already being discussed about establishing a bi-communal school in the buffer zone. Some people thought then that I meant the HCH that was under-construction. Actually what I had in mind was Ayios Kassianos school which we were thinking to occupy but did not proceed as the Turkish Cypriot trade unionists though that the risk was high.


1/9/2010 – AKEL joins in the 1st September event, abandons that is the separate event it traditionally did with Devish and takes the lead and the control of the organisation. [this was essentially because CTP and then Talat lost the elections in the north, went in opposition and this allowed the unity of the left of parties+trade unions in the north raising the pressure also on AKEL] There are more people but not many more – there were a few hundred more Greek Cypriots in the march and another few hundred coming later for the concert. A big event, it reaches the media for the first time although the sense prevailing among activists is that this too little too late. There was also some tension between CTP and the more radical Turkish Cypriot groupings with the former complaining about a banner with the word “occupation”. The tension was extended through the UN to AKEL and the small radical groups and exploited later on substantially by Greek Cypriot nationalists. It was the last such event.


19/9/2010 Politis mentions as a semi joke the idea of the peace movement occupying the buffer zone and dividing Cyprus into three, not just two parts. I comment on my blog if Politis comes to say this, then it is time to happen.


In early 2011 there were two important developments – the communal existence rallies which gathered huge crowds in the streets demanding Turkish Cypriot autonomy from Turkey and the free Cyprus fires in Kogulu park from a group of young Turkish Cypriots independent from unions and parties both developments reminding and imitating the spirit of the 2002-2003 revolt.


1/9/2011 – now 1st of September last year was an interesting thing. Already hopes for a solution had become by then 0 and this was clear to everyone. The HCH had started to operate and the UN was not prepared to allow a street event and wanted the organisers to agree to a limit of 200 people. PEO suggested to have the event in the south. The Turkish Cypriot trade unionists insisted to have the protest in the street outside Ledra Pallace despite UN not giving authorisation. Some Greek Cypriots followed and the protest took place with hundreds of young Turkish Cypriots coming from the more radical left groups and trade unions and making this the first anti-UN protest in Cyprus with the main slogan chanted being “United Nations out!”. This is just 2 months before the occupation of the buffer zone in Ledra street.

27 Μαΐ 2012

Οι νεκρές μου ζώνες

Το κείμενο που ακολουθεί είναι μία από τις παρεμβάσεις που έγιναν το Σάββατο, 26 Μαϊου 2012 στα πλαίσια της συζήτησης "Χώροι της (επανα) προσέγγισης, Παλιά και Νέα Κινήματα στη Νεκρή Ζώνη".
.......................................

Οι Νεκρές μου Ζώνες

Πρόλαβα να γνωρίσω την οδό Ερμού πριν την δημιουργία της Πράσινης Γραμμής στα δέκα μου περίπου χρόνια.

Μετά τις φασαρίες του 63 η νεκρή ζώνη που τότε ονομαζόταν νομίζω μόνο Πράσινη Γραμμή, έγινε στη σκέψη μου κάτι το σκοτεινό, επικίνδυνο και υποχθόνιο. Όταν με το αυτοκίνητο του πατέρα μου πλησιάζαμε στην Πράσινη Γραμμή απέφευγα να κοιτάζω προς τα φυλάκια για να μην φοβηθώ.

Όταν αργότερα βρέθηκα ως στρατιώτης στον Πενταδάχτυλο μπροστά σε μια άλλη νεκρή ζώνη αντιλήφθηκα από μεγάλο ύψος και μέσα από την υπεροψία της δυνατής πλευράς το πραγματικό μέγεθος του τουρκοκυπριακού θύλακα που πριν λίγα χρόνια με τρόμαζε.

(Από το 74 και μετά στα ψηλά είναι τα τουρκικά φυλάκια και απέναντι τους χαμηλά τα ελληνικά. Πριν ήταν ακριβώς αντίστροφα). Οι διάσπαρτοι θύλακες έγιναν κατεχόμενα.

Για μερικούς μήνες όταν ήμουν στρατιώτης βρέθηκα να βγάζω σκοπιά σε μια αποθήκη εξοπλισμού στο χωριό Καζάφανι της Κερύνειας. Ψάχνοντας για λίγη ησυχία ανακάλυψα ότι δίπλα έξω από τα συρματοπλέγματα του στρατοπέδου υπήρχαν άδεια σπίτια με δροσερές αυλές γεμάτες γιασεμιά κιούλια μέσπιλα και καρύδια. Η μνήμη της ανθρώπινης παρουσίας ήταν διάχυτη αλλά οι άνθρωποι απόντες από χρόνια. Ωστόσο αυτά τα σπίτια δεν ήταν ρημαγμένα όπως πολλά άλλα τουρκοκυπριακά και ελληνοκυπριακά που είδα μετά το 74.

Πολύ αργότερα ήλθα να κατοικήσω στην Παλιά Πόλη με μοναδικό κίνητρο το φθηνό νοίκι ενός μεγάλου ψηλοτάβανου σπιτιού. Γρήγορα εξοικειώθηκα με την Παλιά Πόλη και την γραμμή αντιπαράταξης και έμαθα να κοιτάζω την στρατιωτική ζώνη δίπλα από την οποία έζησα πολλά χρόνια σε διάφορα της σημεία και μεγάλωσα εκεί τα παιδιά μου.

Με τα χρόνια συνειδητοποίησα ότι με γοήτευσε η Εντός των Τειχών Λευκωσία από τη μια αλλά και η Νεκρή ζώνη από την άλλη ως μια ξεχωριστή οντότητα που υπάρχει και εκτός Λευκωσίας. Τότε άρχισε η προσπάθεια συντήρησης της παλιάς πόλης με τις ταξικές αντιπαραθέσεις να κουφοπαίρνουν κάτω από την πανεθνική ομοψυχία ενώ παράλληλα εφαρμοζόταν και μια συφωνία απαγκίστρωσης. Τότε έγιναν της μόδας τα σουβλάκια της οδού Αξιοθέας δίπλα από τη σκοπιά του σχολείου του Αγίου Κασιανού και λίγο αργότερα ο Σύμης άνοιξε το τεϊοποτείο Πράσινη Γραμμή με αυλή την νεκρή ζώνη. Λίγο αργότερα λειτούργησε παράνομα ένα ταβερνάκι που έφερε το όνομα Θερμοπύλες χωρίς άδειες και χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα που αντιστάθηκε για αρκετό καιρό στις δημοτικές αρχές και το κράτος.

Νομίζω ότι αυτό που έβγαλε τη νεκρή ζώνη στο φώς με την έννοια ότι την έκανε να χάσει την τρομαχτικότητα της είναι επίσης οι πορείες ειρήνης των γυναικών. Η ουνφικιπ είχε την αναγκαία δύναμη να τις ανακόπτει και να παρεμβάλλεται ταυτόχρονα ανάμεσα στους διαδηλωτές και τον τουρκικό στρατό. Αυτό το παιγνίδι διαρκούσε όμως αρκετά και εν πάση περιπτώσει έσπρωξε τον κόσμο να κοιτάξει κατάματα την νεκρή ζώνη. Για ένα διάστημα οι πορείες κρατούσαν την σημαία της ειρήνης. Ακολούθησαν ύστερα οι πορείες των μοτοσικλετιστών που έκαναν ήρωες τους Ισαακ και Σολωμού και τερμάτισαν το κεφάλαιο πορείες.

Το νέο κεφάλαιο ατην επαναπροσέγγιση άνοιξαν οι Τουρκοκύπριοι με τις κινητοποιήσεις τους από το 2002.

Η νεκρή ζώνη στην περιοχή του Καϊμακλιού είναι ανοιχτή και έχει όμορφα ηλιογεννήματα και ηλιοβασιλέματα. Ορίζεται από τις αντιαρματικές τάφρους, τα πολυβολεία και τις σκοπιές. Έχει στρατιωτική όψη. Τις στιγμές της κρίσης είναι τρομαχτική ( βλέπε για παραδειγμα διαδηλώσεις Δερύνειας όπου σκοτώθηκαν οι Ισαακ και Σολωμού). Τις ώρες όμως της ηρεμίας το τοπίο χωνεύει τη στρατιωτική όψη οι στρατιώτες κοιμούνται πεσμένοι ή όρθιοι, οι μοτορούδες φέρνουν πίτσες και σουβλάκια, τις νύχτες οι σκύλοι κυνηγάνε τα περίπολα, οι σημαίες παραπέμπουν σ ένα τσίρκο των εθνών και οι τουρίστες έρχονται να βγάλουν φωτογραφίες και να τσακωθούν με τους αγωνιστές γείτονες που μάχονται ενάντια στην τουρκική κατασκοπία. Η νεκρή ζώνη είναι παράλληλα ένα ακήρυχτο εθνικό πάρκο μεγάλης αξίας και σημασίας για την πανίδα και την χλωρίδα στα μη καλλιεργημένα σημεία της αλλά, σε πιο μικρό βαθμό, και στα καλλιεργημένα. Για τα περδίκια και τους λαγούς είναι ο παράδεισος. Αυτά δεν χάνουν ποτέ το δρόμο προς τις παρακείμενες αυλές σε αντίθεση με άλλα ζώα όπως τα ελεύθερα σκυλιά, τις ανεξάρτητες γάτες, τις πονηρές αλεπούδες και τους αγαθούς σκαντζόχοιρους που πάνε παντού.

Τα παιδιά της γειτονιάς έπαιζαν (και παίζουν υποθέτω) στα πολυβολεία και τα φυλάκια αλλά δεν περνούσαν ποτέ τη νοητή γραμμή ( την κορφή του αναχώματος) που χωρίζει την ελεύθερη περιοχή από την νεκρή ζώνη. Ήταν ως και η απαγορευτική οδηγία να είχε εγγραφεί στο Ντιενεϊ των παιδιών χωρίς παρ όλα αυτά να είναι κάτι που οι γονείς επαναλάμβαναν πολλές φορές. Όταν το στριτ-παρειτ μπήκε στη νεκρή ζώνη της Λήδρας σήμαινε και την εκδίκηση αυτών των παιδιών.

Η επιδιόρθωση των σπιτιών στην νεκρή ζώνη της Λήδρας μου δημιουργεί αντιφατικά αισθήματα. Παρά το ότι θέλω να λυθεί το κυπριακό και να συνυπάρξουμε οι κοινότητες με πιο αξιοπρεπή τρόπο από πριν σκέφτομαι ότι τουλάχιστον η νεκρή ζώνη της Λευκωσίας σε περίπτωση λύσης δεν θα ήθελα να φτιαχτεί αλλά να ανοίξει και να μείνει όπως είναι ως ένα μνημείο για την ειρήνη. Επίσης η νεκρή ζώνη του Καϊμακλιού δεν θα ήθελα να γεμίσει με χτίσματα αλλά να διατηρηθεί ως ένα πάρκο ειρήνης και πνεύμονας για τη πόλη.

Κωστής Αχνιώτης

20 Μαΐ 2012

Νοηματοδοτήσεις και Ανανοηματοδοτήσεις της Νεκρής Ζώνης

 
SPACES OF (RE-)APPROCHEMENT

Old Movements and New in the Buffer Zone

PUBLIC DISCUSSION


Saturday, May 26, 2012, 18:30 Peace Cultural Center – Ledras/ Lokmaci Street, next to the Buffer Zone

The formation and activities of the ‘Occupy the Buffer Zone’ movement, as well as the violent eviction from the squatted building, open a range of issues that require discussion and consideration. We would like to invite you to join us in a public discussion on the questions below, which we consider as broad guidelines and encourage you to expand on in any way you feel is important. In brief, we are concerned with issues of continuity and change regarding the past, present and future of leftist activism as well as of the wider movement for the reunification of Cyprus with particular reference to the space and landscape of the Buffer Zone:

  • What is the conceptual framework that created this radicalized movement? What traditions (if any) have affected this new formulation of ideas and actions? Is there a genealogy of the rapprochement movement, and, if so, how has it evolved? Or is OBZ arising independently of any previous claims to the Buffer Zone?
  • Is OBZ relevant to other social movements unfolding at the moment? Do the rhetorics and activities of other bi-communal groups (e.g. NGOs, trade unions, political parties, artists) referring to the Buffer Zone ‘meet’ with those of OBZ? Does the failure of the institutional left in both communities to fulfill its promise of reunification after it has been in power play a role in the emergence of new forms of activism?
  • In what ways is OBZ connected to the socially contested space in walled Nicosia, and how does it relate to other contemporary urban movements? How is gentrification (the redevelopment of the old city in order to suit the needs of the middle and upper classes and consequently push out the populations who used to live for decades) relevant? If so, is it overlapping in both communities? What is the importance of space and landscape in old Nicosia in this context?
  • While ‘Buffer Zone’ is the preferred term in English, what do the corresponding terms in Greek (Dead Zone/Νεκρή Ζώνη) and Turkish (In-Between Area/Ara Bölge) tell us? In other words, what are the conceptualizations and reconceptualizations of the Buffer Zone?
  • What was the conjuncture that allowed to joint and shared articulation of common ideas between G/Cs and T/Cs? To what extend were the processes for the consolidation of these ideas parallel, connected, overlapping, or independent?
  • Finally, OBZ has highlighted a barely-touched issue regarding the role and politics of the UN in Cyprus. What are the officially-sanctioned and ‘permitted’ kinds of rapprochement activity from the vantage point of the UN, and why is this the case? Why is the UN so disturbed by the presence of OBZ activists?

13 Απρ 2012

Η Πλατφόρμα στηρίζει το κίνημα της Νεκρής Ζώνης -βίντεο



Από τη δημοσιογραφική διάσκεψη της περασμένης Τετάρτης. Δηλώσεις του Σενέρ Ελτζίλ, Γ.Γ. της ΚΤΟΣ (συντεχνία δασκάλων) στα αγγλικά.


Στηρίζουμε τις νέες και τους νέους που συνεχίζουν τον αγώνα υπέρ της ειρήνης και της επανένωσης κόντρα στον παραλογισμό της διχοτόμησης και όσων τη διαιωνίζουν.

7 Απρ 2012

Κτύπησαν την κατάληψη της νεκρής ζώνης - Ανακοίνωση της Πλατφόρμας

Πλατφόρμα Ε/κ και Τ/κ Εκπαιδευτικών “Ενωμένη Κύπρος” [ε/κ τμήμα]
7 Απριλίου 2012



Ανακοίνωση

H Πλατφόρμα Ε/κ και Τ/κ Εκπαιδευτικών “Ενωμένη Κύπρος” [ε/κ τμήμα] καταδικάζει τη χθεσινή (6/4), βίαιη επίθεση της αστυνομίας της Κυπριακής Δημοκρατίας ενάντια στα άτομα που έχουν καταλάβει τη νεκρή ζώνη και το κτίριο της Μονής Κύκκου στην περιοχή. Η επίθεση έγινε από μεγάλο αριθμό ειδικών αστυνομικών και είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη πάνω από 20 ατόμων και τον τραυματισμό άλλων στη πλειοψηφία τους νέους και έφηβους.

Το κίνημα της κατάληψης της Νεκρής Ζώνης, που άρχισε από τις 19 Νοεμβρίου 2011, έχει ως στόχο την ειρήνη και την επανένωση του νησιού και μέσω διάφορων δράσεων κατάφερε να δώσει πνοή στη για περισσότερα από 40 χρόνια νεκρή περιοχή στο κέντρο της πόλης. Η κατάληψη της νεκρής ζώνης από Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους και άλλους ειρηνιστές έδωσε ελπίδα στο δικοινοτικό κίνημα και απέδειξε για ακόμη μια φορά πως μια άλλη Κύπρος, ειρηνική και επανενωμένη, είναι εφικτή.

Η δράση της Αστυνομίας τη συγκεκριμένη περίοδο, κατά την οποία οι δικοινοτικές συνομιλίες πνέουν ενδεχομένως τα λοίσθια, δημιουργεί ερωτήματα για την πολιτική σκοπιμότητά της, γιατί εξαφανίζει μια καθημερινή και ζωντανή έκφραση επιθυμίας δικοινοτικής συνεργασίας σε μια περίοδο μάλιστα που η προσοχή των ευρωπαϊκών λαών στρέφεται προς την Κύπρο.

Η έντονη παρουσία Τουρκοκυπρίων αστυνομικών, έστω και με πολιτικά, δημιουργεί την αίσθηση ότι, ενώ οι δύο πλευρές αποτυγχάνουν να συνεργαστούν στα καλά, στο κακό τα βρίσκουν με ευκολία. Η συνεργασία των δύο ενδεχομένως, έστω και υπό την αιγίδα της Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών, είναι βήμα που τείνει να ανάγει την πράσινη γραμμή σε επίσημο σύνορο, ένα γεγονός που θα έπρεπε να αποφεύγεται.

Τέλος, κοιτάζοντας τις μέχρι στιγμής δημοσιογραφικές αντιδράσεις στο ίντερνετ, διαπιστώνουμε ότι ακόμα μια φορά, μερίδα του τύπου καταφεύγει στην κατασκευή εντυπωσιοθηριακών εικόνων στις οποίες ο αντινεανικός ρατσισμός αποτελεί βασικό υπόβαθρο.

Η αστυνομία εισέβαλε στην κατάληψη της νεκρής ζώνης

Ανακοίνωση της Κινήματος της Νεκρής Ζώνης

Είμαστε ένα πολυπολιτισμικό κίνημη στην Κύπρο που άρχισε τον αγώνα του παράλληλα με το παγκόσμιο κίνημα "Occupy" ενάντια στην παγκόσμια αδικία και απαιτούμε αποστρατικωποίηση και επανένωση του νησιού μας.

Από τις 19 Νοεμβρίου έχουμε καταλάβει την περιοχή της νεκρής ζώνης που μοιράζει το νησί εδώ και δεκαετίες. Έχουμε διοργανώσει πολιτιστικές εκδηλώσεις, καλλιτεχνικά εργαστήρια, ποιητικές και μουσικές βραδιές και έχουμε δημιουργήσει ένα διαδικτυακό ραδιοφωνικό σταθμό στα εγκαταλελειμμένα κτίρια της νεκρής ζώνης στην οδό Λήδρας/Lokmaci στο κέντρο της Λευκωσίας.

Την νύκτα της 6ης Απριλίου αστυνομική δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας μπήκε στο κτίριο, χρησιμοποίησε βία ενάντια σε ειρηνικούς διαδηλωτές και έκανε περισσότερες από 20 συλλήψεις. Ένα άτομο τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Μαζεύτηκε πλήθος ως ένδειξη αλληλεγγύης και η αστυνομία χρησιμοποίησε και πάλι βία για να το διαλύσει και να συλλάβει τελικά ακόμα δύο άτομα.

Καταδικάζουμε τη βίαιη στάση της αστυνομίας και απαιτούμε την άμεση αποφυλάκιση όλων των διαδηλωτών που έχουν συλληφθεί. Δηλώνουμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε τον αγώνα μας για ειρήνη και επανένωση του νησιού και καλούμε όλους στην Κύπρο αλλά και το παγκόσμιο κίνημα Occupy να μας στηρίξουν.


ANNOUNCEMENT OF THE OCCUPY BUFFER ZONE MOVEMENT

We are a multicommunal movement in Cyprus that has started its protest parallel to the global occupy movement against global injustice and are demanding the demilitarisation and reuniufication of our island.

Since the 19th of November we have been occupying the area in the buffer zone that has been dividing our island for decades. We have been organising cultural events, artistic workshops and music and poetry evenings as well as an internet radio station in the abandoned building of the Ledra/Lockmaci buffer zone in the center of Nicosia.

On the night of the 6th of April the Republic of Cyprus police force entered the building, used violence against peaceful protestors and made more than 20 arrests. One person was injured and carried to hospital. People gathered in solidarity and the police used violence again to disperse them arresting two more protestors.

We condemn the violent stance of the police and demand the release of all the protestors that were arrested. We state that we are determined to continue our protest for peace and reunification of our island and call for the support of the people of Cyprus and the global occupy movement.

15 Ιαν 2012

To Όριο ως το Ενδιάμεσο: Μέσα και Έξω, Ξένοι και Ξωτικά, Κίνδυνος και Δημιουργικότητα

Γιάννης Παπαδάκης

papada@ucy.ac.cy


Το όριο ορίζει, καθ-ορίζει και διαχ-ωρίζει το μέσα από το έξω, τον Εαυτό από τον Άλλο, εμάς από τους ξένους। Παλαιότερα όταν κυριαρχούσε η θρησκευτική θεώρηση του σύμπαντος, τα όρια ήταν χώρος κινδύνου। Το ίδιο ισχύει και σήμερα। Η απειλή όμως σε μια θεοκεντρική κοινωνία προερχόταν και από άλλα υπερφυσικά όντα που καραδοκούσαν απ’ έξω (ξωτικά), ενώ σήμερα στην κοσμική κοινωνία από απειλητικούς ξένους। Παλαιότερα η δύναμη της θρησκείας χρησιμοποιούνταν για να εξορκίσει τα κακά πνεύματα καθώς η κοινότητα καθ-οριζόταν στο χώρο (ως εν-ορία μιας εκκλησίας) με καθαγιασμούς των συνόρων της ως o χώρος ασφάλειας των πιστών. Παραδοσιακά έξω, και δη στα όρια, καραδοκούσαν οι δαιμονικές δυνάμεις: ο διάβολος (ή εξαποδώς, έξω από ’δω) ή τα ξωτικά. Ακόμα και σήμερα το όριο του ιδιωτικού χώρου, δηλαδή το ξωπόρτι του σπιτιού, κάποτε καθαγιάζεται με το σημείο του σταυρού από το κερί που μεταφέρει ο πιστός μετά τη λειτουργία της Ανάστασης. Παλαιότερα οριακοί χώροι, όπως γέφυρες, σταυροδρόμια και σπηλιές, θεωρούνταν ιδιαίτερα επικίνδυνοι ως χώροι όπου καραδοκούσαν ξωτικά. Το ίδιο ίσχυε και για οριακούς χρόνους. Μεσημέρι, μεσάνυχτα ή τέλος του χρόνου ήταν περίοδοι κινδύνου και παρουσίας ξωτικών. Στην μεσαιωνική δυτική Ευρώπη τα μεσάνυχτα ήταν η ώρα που οι μάγισσες έβγαιναν σεργιάνι. Το ίδιο ισχύει ακόμα και για τις πιο βασικές κατηγοριοποιήσεις μιας κοινωνίας, όπως η διάκριση μεταξύ ανθρώπων και ζώων. Τα ξωτικά, όπως και οι καλικάντζαροι, βρίσκονταν ακριβώς στο όριο αυτών των σημαντικών διακρίσεων αφού συνδύαζαν χαρακτηριστικά ανθρώπων και ζώων. Καθώς το όριο ορίζει, διαχ-ωρίζει και καθ-ορίζει, προσδίδει μορφή και υπόσταση. Η τεράστια σημασία του έγκειται στο ότι χωρίς αυτό δεν νοείται μορφή, οντότητα ή διακριτές κοινωνικές κατηγοριοποιήσεις. Το ίδιο το όριο όμως είναι το ενδιάμεσο, αυτό που δεν ανήκει ούτε σε Εμάς ούτε στους Άλλους, ούτε στη μια πλευρά ούτε στην άλλη, ούτε στη μια κατηγορία ούτε στην άλλη. Αν το όριο είναι απαραίτητο για τη διασφάλιση της κοινωνικής τάξης (διαχωρίζοντας Εμάς από Άλλους, διαχωρίζοντας το δικό μας χώρο από το δικό τους, και καθορίζοντας στο εσωτερικό τις κοινωνικές κατηγοριοποιήσεις που η κάθε κοινωνία επιβάλλει και χρειάζεται), το ίδιο το όριο (ως ενδιάμεσο) αναιρεί και αμφισβητεί αυτούς τους διαχωρισμούς. Γι’ αυτό και ενώ ταυτόχρονα είναι το μέσο δημιουργίας κοινωνικής ευταξίας και οντολογικής ή φυσικής ασφάλειας, είναι και το ίδιο η πηγή της ανασφάλειας αφού αμφισβητεί τις κοινωνικές κατηγοριοποιήσεις και δημιουργεί το φόβο του χάους. Ως ενδιάμεσο είναι πηγή άγχους, κινδύνου και φόβου αφού το ίδιο δεν ανήκει πουθενά. Αυτή η διττή του ιδιότητα του προσδίδει το χαρακτηριστικό του παράδοξου. Είναι αυτό που διαχωρίζει και που φέρνει σε επαφή, η πηγή της ασφάλειας αλλά και του φόβου. Για το πολιτικό σώμα, οι μετανάστες (αυτοί που δεν ανήκουν ακριβώς ούτε σε εμάς, ούτε στους άλλους, ή αυτοί που ανήκουν και στους δυο) είναι συχνά μια ομάδα που αντιμετωπίζεται με φόβο, και συχνά στιγματίζεται. Είναι το ξένο εντός, το διαφορετικό που απειλεί την «ομοιογένεια», πηγή μιαρότητας που μπορεί να απειλήσει την «εθνική καθαρότητα» (που συχνά προσλαμβάνεται με φυλετικούς όρους), ή πηγή αλλότριων αντιλήψεων και προτύπων που απειλούν να «μολύνουν» τα εντόπια ήθη και έθιμα. Συχνά στιγματίζονται ως επικίνδυνοι, ως δηλαδή η βασική πηγή εγκλήματος, και παρουσιάζονται κυριολεκτικά ή μεταφορικά ως πηγή ακαθαρσίας. Για το έθνος-κράτος (μια ιδιαίτερα προβληματική έννοια της νεωτερικότητας που υπονοεί ότι αντιστοιχεί ένα έθνος και μόνο σε ένα κράτος, παραπέμποντας στην έννοια της εθνικής ομοιογένειας), οι εθνοτικές μειονότητες (που πολλές φορές θεωρούνται ως να ανήκουν στο εχθρικό έθνος-κράτος παραδίπλα και κάποτε είναι συγκεντρωμένες σε παραμεθ-όριες περιοχές) συχνά θεωρούνται ως εσωτερικός κίνδυνος, δυνητικοί ή πραγματικοί κατάσκοποι και σαμποτέρ που υπονομεύουν την εθνική ασφάλεια. Η έννοια της βρομιάς συχνά συνοδεύει και αυτούς, όπως και τους μετανάστες, με μειωτικά επίθετα, ή χρησιμοποιούνται γι’ αυτούς μειωτικοί χαρακτηρισμοί δανεισμένοι από τον ζωικό κόσμο. Με αυτό τον τρόπο απ-ανθρωπίζονται καθώς μεταφέρονται συμβολικά εκτός ανθρώπινης κοινωνίας και των γενικών κανόνων ανθρωπιάς που την διέπουν. Ακόμα και οι κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών που ανήκουν στον Εθνικό Εαυτό, αυτοί δηλαδή που ζουν στις «πύλες» των εθνικών ορίων, από τη μια παρουσιάζονται ως ηρωικοί «ακρίτες» που προστατεύουν τα όρια και που πρέπει πάση θυσία να ενδυναμωθούν και να υποστηριχθούν από το κράτος, ενώ από την άλλη θεωρούνται ως ύποπτοι για αθέμιτες ανταλλαγές (κατάσκοποι και λαθρέμποροι) με Άλλους εκτός των ορίων. Όσον αφορά μια άλλη ιδιαίτερα σημαντική κοινωνική κατηγοριοποίηση, το φύλο, που στη Δύση σταδιακά διαχωρίστηκε απόλυτα σε ανδρικό και γυναικείο (ενώ σε κάποιες άλλες κοινωνίες ή ιστορικές περιόδους μπορεί να υπήρχαν και άλλες κοινωνικά αποδεκτές κατηγορίες), αυτές ή αυτοί που δεν ανήκαν ξεκάθαρα στη μια ή στην άλλη κατηγορία και εξέφραζαν διαφορετικές σεξουαλικές επιλογές καθ-ορίστηκαν νομικά ως εγκληματίες και γενικότερα αντιμετωπίζονταν με έντονα συναισθήματα αποστροφής. Ταυτόχρονα όμως – και εδώ έγκειται μια άλλη όψη του παράδοξου των ορίων – τα όρια μπορούν να λειτουργήσουν και ως χώρος δημιουργικότητας και κοινωνικής κριτικής. Εφόσον το όριο είναι και αυτό που φέρνει σε επαφή διαφορετικούς κόσμους, μπορεί να αποτελέσει και τον κατεξοχήν χώρο όπου μπορούν να λάβουν χώρα πειραματισμοί στη σκέψη, πολιτική και τέχνη, συνδυάζοντας στοιχεία από διάφορες κουλτούρες. Πολλοί σημαντικοί λογοτέχνες (π.χ. Salman Rushdie, Κωνσταντίνος Καβάφης) και διανοούμενοι (π.χ. Edward Said) είναι οι ίδιοι μετανάστες ή άτομα που ανήκαν σε μειονότητες, και έγραψαν θεωρητικά για την προνομιακή θέση που η μετανάστευση (ή μια οριακή θέση) μπορεί να προσφέρει στη θεώρηση του κόσμου. Το επιχείρημα τους είναι ότι ο μετανάστης αφού δεν ανήκει πλήρως ούτε στην κοινωνία από όπου προέρχεται, ούτε σε αυτήν που καταλήγει, έχει μια διπλή οπτική, συχνά αποστασιοποιημένη και κριτική, και για τις δυο κοινωνίες ή κόσμους. Όπως το έθεσε ο Rushdie, ο μετανάστης λογοτέχνης έχει περισσότερη ευχέρεια να «διαλέξει τους γονείς του», αφού μπορεί να επιλέξει τους πνευματικούς του γονείς (δηλαδή επιρροές) από λογοτέχνες και της κοινωνίας καταγωγής και της κοινωνίας υποδοχής του. Άλλοι θεωρητικοί όπως ο Ulrich Beck, κάπως υπεραισιόδοξα, υποστηρίζουν ότι σήμερα πολλές κοινωνίες βρίσκονται σε μια καίρια και ρηξικέλευθη μετάβαση από το πολιτικό μοντέλο του «ή» (επιλογής μιας και μόνο κοσμοθεωρίας, μιας πλευράς, μιας άποψης) σε αυτό του «και» (συνδυασμού και συνύπαρξης διαφορετικών κοσμοθεωριών, πλευρών και απόψεων). Σαν να ζούμε, δηλαδή, όλο και περισσότερο σε οριακούς χώρους.

14 Ιαν 2012

Ιστορίες της Νεκρής Ζώνης

ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΤΑΙΝΙΩΝ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΚΡΗΣ ΖΩΝΗΣ
Πανίκκος Χρυσάνθου


16 – 29 του Γεννάρη 2012


αίθουσα ΕΙΡΗΝΗ
τέρμα οδού Λήδρας (καθημερινά 9:00 - 19:00)


Δευτέρα 16 του Γεννάρη, 19:30
Συζήτηση γύρω από το θέμα:
Η ΚΥΠΡΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΚΟ
ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΒΡΗΣ
Συμμετέχουν:
Τάκης Χατζηδημητρίου, Τάκης Χατζηγεωργίου, Niyazi Kizilyurek, Γιάννης Παπαδάκης, Χρίστος Στυλιανίδης


Προβολές στον ίδιο χώρο:
Τετάρτη 18 του Γεννάρη, 7:30 μ.μ.: ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (1987).
Δευτέρα 23 του Γεννάρη, 7:30 μ.μ.: ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ ΜΑΣ (1992).
Τετάρτη 25 του Γεννάρη, 7:30 μ.μ: ΑΚΑΜΑΣ (2006).


ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΚΡΗΣ ΖΩΝΗΣ


Η εκδήλωση με το τίτλο ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΚΡΗΣ ΖΩΝΗΣ είναι μια φωτογραφική και κινηματογραφική διαδρομή μέσα στο χρόνο της σύγχρονης ιστορίας μας, αυτής που είναι ένα κομμάτι της ζωής μας. Ξεκινά από το 76 και φτάνει ως σήμερα, βλέποντας τη ζωή μας μέσα από το φακό «της άλλης μας πλευράς», του κομματιού που αφήσαμε πίσω μας, που είναι απαγορευμένο. Των ανθρώπων που δεν επιτρέπεται να δούμε. Των μυστικών που κουβαλούμε μέσα μας. Και της πληγής στο σώμα του τόπου μας, ερείπια κι απομεινάρια της ζωής μας, που άλλαξε βίαια και ξαφνικά.


Ο Πανίκκος Χρυσάνθου άρχισε να βγάζει φωτογραφίες το 1976. Ήταν τότε μια διαφορετική Κύπρος. Η πληγή του πολέμου ήταν ακόμα ανοιχτή. Γύρω από τις πόλεις συναντούσες προσφυγικούς συνοικισμούς από στημένα τσατήρια, στους οποίους έφταναν καθημερινά καινούριοι «ένοικοι» από το Καρπάσι. Υπήρχε μια φτώχεια και μια κατάθλιψη στην ατμόσφαιρα, ταυτόχρονα όμως και μια ευφορία, καθώς οι άνθρωποι είχαν σηκώσει τα μανίκια και ρίχτηκαν στη δουλειά για να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους.
Μέσα από τις φωτογραφίες και τις ταινίες του ο Πανίκκος βλέπει την Κύπρο σαν το χώρο όπου διαδραματίζεται ξανά μια αρχαία τραγωδία. Όπου τα παιχνίδια του μέτρου και της ύβρης συνεχίζουν να παίζονται, κι οι άνθρωποι πληρώνουν – μοιραία - το τίμημα του πάθους της ζωής τους.


Η εκδήλωση πραγματοποιείται στην αίθουσα ΕΙΡΗΝΗ, στο τέρμα της οδού Λήδρας. Η φωτογραφική έκθεση θα είναι ανοικτή καθημερινά από τις 16 ως τις 29 του Γεννάρη 2012 (9:00 - 19:00). Θα γίνουν τρεις προβολές στον ίδιο χώρο: Η ταινία ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (1987) θα προβληθεί στις 18 του Γεννάρη. Η ταινία ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ ΜΑΣ (1992) θα προβληθεί στις 23 και ο ΑΚΑΜΑΣ (2006) στις 25 του Γεννάρη.


Σύντομη περιγραφή των ταινιών


Η ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ βλέπει τον Άγιο Σωζόμενο, ένα ερειπωμένο χωριό στη μέση του κάμπου, σαν μια συμβολική προέκταση ενός περιπάτου του Σεφέρη και του Διαμαντή που έγινε το 1953. Το χωριό κι οι αφηγήσεις των ανθρώπων του, που έζησαν την εμπειρία του πολέμου και της εγκατάλειψης, λειτουργούν σαν στοχασμός πάνω στην μοίρα της Κύπρου.


Το ΤΕΙΧΟΣ ΜΑΣ είναι το κοινό ταξίδι ενός Ελληνοκύπριου κι ενός Τουρκοκύπριου στην πρόσφατη ιστορία της Κύπρου και τους ανθρώπους που την έζησαν. Στη διάρκεια του ταξιδιού γίνεται ένας διάλογος ανάμεσα τους, που μοιάζει με εξομολόγηση ή με πικρό στοχασμό πάνω στη εμπειρία της σύγκρουσης και του διαχωρισμού.


Ο ΑΚΑΜΑΣ είναι ένα έργο για αυτούς που αγάπησαν «λάθος» ανθρώπους και σε «λάθος» χρόνο, γι αυτό και πλήρωσαν ένα ακριβό τίμημα της αγάπης τους. Είναι η ιστορία του Ομέρη, ενός Τουρκοκύπριου, που μεγαλώνει με τους Ελληνοκύπριους σε μιαν εποχή αθωότητας. Τον έμαθαν ότι οι άνθρωποι δεν έχουν διαφορές, κι ας λέγονται Έλληνες ή Τούρκοι, χριστιανοί ή μουσουλμάνοι. Όταν όμως ερωτεύεται μιαν Ελληνοκύπρια, καταλαμβαίνει ότι ο κόσμος γύρω του δεν είναι αυτός που έπλασε με το μυαλό του.


Συνεργάζονται για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης: Κυπριακή Ταινιοθήκη, Δήμος Λευκωσίας.