Ανακοίνωση σχετικά με τις προεδρικές εκλογές και την ομοσπονδία

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η Πλατφόρμα Εκπαιδευτικών Ενωμένη Κύπρος η οποία αγωνίζεται για μια ενωμένη Κύπρο στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας θεωρεί ότι οι υποψήφιοι για τις επόμενες εκλογές θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τις θέσεις τους πάνω στο ζήτημα της λύσης του Κυπριακού. Εμείς τονίζουμε με έμφαση ότι η κριτική ενάντια στη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία είναι κατά κανόνα ένας έμμεσος τρόπος προώθησης της διχοτόμησης η οποία εκκολάπτεται από τα εθνικιστικά επιτελεία των δυο κυριοτέρων κοινοτήτων της Κύπρου εδώ και πολλές δεκαετίες.

Η εμμονή σε στενές εθνικές ιδεοληψίες και στις δύο κοινότητες μαζί με όλες τις παρενέργειες οι οποίες εμφανίστηκαν διαχρονικά έφεραν τις δυο κοινότητες στο σημείο που βρίσκονται σήμερα. Η δημιουργία εθνικής εσωστρέφειας εμποδίζει μια λύση κοινώς αποδεκτή η οποία να ενώνει τις κοινότητες και τις αφήνει να οδηγηθούν στη διχοτόμηση μαζί με όλες τις συνακόλουθες καταστροφικές συνέπειες.

Εάν υπάρχουν υποψήφιοι πολιτικοί οι οποίοι έχουν το θάρρος να ξεκαθαρίσουν τις θέσεις τους και να δεσμευτούν στο ζήτημα της προτεινόμενης από εμάς λύση ας το ξεκαθαρίσουν

Η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία και η πολιτική ισότητα των κοινοτήτων και η αποστρατικοποίηση θα επιτρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία να μετεξελιχθεί σε ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος, έτσι ώστε οι θεσμοί να συμβαδίζουν με την πολυπολιτισμική πραγματικότητα της σύγχρονης Κύπρου.

Καλούμε επίσης τους εκπαιδευτικούς να μην αφήνονται στη δημαγωγία του διαιρετικού λόγου σε ζητήματα εθνότητας, θρησκείας και άλλων διαφορετικοτήτων ο οποίος επιβλήθηκε στα σχολεία από τα πρώτα χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας και να προσηλωθούν σε μια εκπαίδευση η οποία επιτρέπει στις μαθήτριες και τους μαθητές να αναπτύσσουν κριτική σκέψη πάνω σε ζητήματα διακρίσεων και ικανότητα συνύπαρξης και συνεργασίας, αφήνοντας τα αισθήματα εθνικής και θρησκευτικής υπεροχής στο κακό παρελθόν των κοινοτήτων.

Πανεπιστημιακοί κατά του ρατσισμού

Ανοικτή επιστολή στον υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο, έστειλαν 300 καθηγητές πανεπιστημίου, εκφράζοντας την ανησυχία τους για τα φαινόμενα ρατσισμού και φασισμού που κάνουν την εμφάνισή τους και στην εκπαίδευση.

Αφορμή για την επιστολή ήταν το περιστατικό στο 1ο Νηπιαγωγείο Νυδρίου Λευκάδας, όπου νηπιαγωγός επικρίθηκε από γονείς μαθητών, αλλά και τη Χρυσή Αυγή, επειδή τις παραμονές της 28ης Οκτωβρίου ανάρτησε σε πίνακα αλβανικές και ελληνικές σημαίες, που ζωγράφισαν τα παιδιά. Να σημειωθεί ότι στο συγκεκριμένο σχολείο φοιτούν και παιδιά που κατάγονται από άλλες χώρες.

«Εμείς, οι υπογράφοντες πανεπιστημιακοί δάσκαλοι», λένε οι πανεπιστημιακοί, «θεωρήσαμε υποχρέωσή μας να απευθυνθούμε σε εσάς, ως τον καθ' ύλην αρμόδιο υπουργό, αλλά και σε κάθε δημοκρατικά σκεπτόμενο πολίτη, και να εκφράσουμε τις σκέψεις και τις ανησυχίες μας για τον απροκάλυπτο πλέον ρατσισμό και για τον υφέρποντα φασισμό, που απειλούν να εισέλθουν και στην εκπαίδευση», αναφέρουν στην επιστολή οι πανεπιστημιακοί και συνεχίζουν:

«Αφορμή μάς έδωσε το, όχι μοναδικό, αλλά πλέον πρόσφατο και πανελληνίως γνωστό περιστατικό στο 1ο Νηπιαγωγείο Νυδρίου Λευκάδας. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, η νηπιαγωγός κινήθηκε στο πλαίσιο του επίσημου Προγράμματος Σπουδών για το Νηπιαγωγείο και στο πνεύμα της διαπολιτισμικής αγωγής και εκπαίδευσης. Στηρίχθηκε και εφάρμοσε τη θεμελιώδη παιδαγωγική αρχή της ισότιμης αντιμετώπισης των μαθητών της, ανεξάρτητα από την πολιτισμική ή εθν(οτ)ική προέλευσή τους. Προσπάθησε να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν να σέβονται τόσο τον Εαυτό τους όσο τον διαφορετικό Άλλο, βασική ικανότητα και απαραίτητη προϋπόθεση για μια γόνιμη αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων πολιτισμικών και κοινωνικών ομάδων».

«Στο πλαίσιο μιας τέτοιας προσέγγισης, η ηθική και πρακτική αναγνώριση της ιδιαίτερης ταυτότητας (ατομικής, οικογενειακής, γλωσσικής κ.λπ.), των ιδιαίτερων ενδιαφερόντων και ταλέντων του κάθε παιδιού αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας», προσθέτουν, επισημαίνοντας:

«Η πρακτική στο εν λόγω Νηπιαγωγείο, σε ένα περιβάλλον με παιδιά διαφορετικής εθνοπολιτισμικής προέλευσης, φαίνεται να κινήθηκε στο πλαίσιο μιας σύγχρονης παιδαγωγικής προσέγγισης. Εντούτοις, το προσωπικό του έτυχε δυσμενούς μεταχείρισης από την υπηρεσία, επειδή κάποιοι διαμαρτυρήθηκαν σε βάρος της νηπιαγωγού και απείλησαν με εκφράσεις, όπως: «στηλιτεύουμε το γεγονός, καιροφυλακτούμε για τις εξελίξεις αλλά και για τις πειθαρχικές ποινές προς τους υπεύθυνους και προειδοποιούμε προς πάσα κατεύθυνση πως τέτοιου είδους συμπεριφορές δεν θα είναι ανεκτές ποτέ ξανά». (Απόσπασμα από Δελτίο Τύπου Πυρήνα Χρυσής Αυγής Λευκάδας, 7-11-12».

Οι καθηγητές θεωρούν ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι «τα αρμόδια θεσμικά πρόσωπα υποχώρησαν μπροστά σε αυτές τις απειλές και ενήργησαν εν θερμώ».

«Ανησυχούμε, επίσης, επειδή όσοι αγανάκτησαν, αντί να προσφύγουν στα αρμόδια θεσμικά όργανα για να προβάλουν το όποιο αίτημά τους, προσέφυγαν σε εξωθεσμικά κέντρα. Προπάντων, όμως, μας ανησυχεί που η Χρυσή Αυγή επιχειρεί να εισχωρήσει και στο χώρο της θεσμοθετημένης εκπαίδευσης, γεγονός απέναντι στο οποίο δεν πρέπει να υπάρξει καμιά ανοχή. Η πολιτεία οφείλει να κλείνει δυναμικά και συστηματικά το δρόμο σε κάθε αντιδημοκρατικό εγχείρημα», αναφέρουν και καταλήγουν:

«Καταδικάζουμε απερίφραστα τέτοιου είδους λογικές και πρακτικές και καλούμε τους υπεύθυνους φορείς της εκπαίδευσης, και προπάντων το υπουργείο Παιδείας, τους γονείς και εν γένει τις εκπαιδευτικές κοινότητες να προστατέψουν και να διαφυλάξουν το δημοκρατικό χαρακτήρα του ελληνικού σχολείου».


 TVXS - TV Χωρίς Σύνορα (http://tvxs.gr)

Τα φωνήεντα, οι εθνοφύλακές τους και ο ρατσισμός

Προφανώς το καίριο ερώτημα δεν είναι πόσα φωνήεντα έχουν τα ελληνικά αλλά γιατί στα μέσα μιας βαθειάς κοινωνικής κρίσης με άνοδο πρωτοφανούς και πλέον βίαιου ρατσισμού στον τόπο μας ο κ.Πολύδωρας, παραποιώντας το επίμαχο εγχειρίδιο και αγνοώντας την επιστημονική κοινότητα, αυτοκηρύσσεται εθνοφύλακας των φωνηέντων και καλεί «συνέλληνες» να κυρήξουν πόλεμο στους «ανθέλληνες».

Ας ξεκινήσουμε από τα γλωσσολογικά. Οι περισσότερες γλώσσες με παράδοση γραπτού λόγου παρουσιάζουν αναντιστοιχία στους ήχους του προφορικού λόγου και την αποτύπωσή τους στο γραπτό. Ακούστε το "άδεια" στο "τα μπουκάλια είναι άδεια" και "πότε θα πάρεις άδεια φέτος το καλοκαίρι"; Η ακούστε το "αστέρια"---ο ήχος μετά το "ρ" δεν έιναι "ι". Οι φωνολόγοι έχουν σύμβολα ειδικά για να σημειώνουν αυτούς τους διαφορετικούς ήχους. Επίσης έχουν και εργαλεία (δανεισμένα από την ακουστική) που αναλύουν το ακουστικό σήμα (συχνότητες στο φασματογράφημα) και δείχνουν ότι οι δυο εκδοχές του «άδεια» παραπάνω αντιστοιχούν σε διαφορές στο  σήμα. Δηλαδή την «άδεια=διακοπές» και τα «άδεια=μη γεμάτα» δεν τα  ακούμε μόνο διαφορετικά αλλά τα λέμε κιόλας. Το βασικό είναι ότι ο γραπτός λόγος πάντα προσεγγίζει τους ήχους του προφορικού, δεν τους κωδικοποιεί 1-προς-1. Και για να πάμε και στα φωνήεντα, για κάποιους ήχους όπως το "α" υπάρχει 1-προς-1 αντιστοιχία, ενώ για ήχους όπως το "ι" είναι 1-προς-μια αράδα. Γι αυτό και τα παιδιά (και οι μεγάλοι) κάνουν ορθογραφικά λάθη με την αράδα του "ι"  κι όχι με το "α". Και γι αυτό ένας τροχονόμος πριν από χρόνια  έγραψε σε κλήση φίλου "Αστέργια Βουλιαγμένης"--ο άνθρωπος μια χαρά ένστικτο είχε και για τη γλώσσα που μιλάει και για τη γραφή της, απλά του ξέφυγε προς στιγμή ότι πολύ συχνά  άλλα λέμε και άλλα γράφουμε. Αυτές οι αναντιστοιχίες είναι γνωστές από την εποχή του Τριανταφυλλίδη. Το καινούργιο βιβλίο  παρουσιάζει το σύστημα των ήχων της γλώσσας μας και εξηγεί πως αποδίδονται από τα σύμβολα του γραπτού λόγου επισημαίνοντας τις αναντιστοιχίες. Γιατί υπάρχουν αυτές οι αναντιστοιχίες; Σε κάποια προηγούμενη φάση της γλώσσας πράγματι το "η" και το "ι" ήταν διαφορετικοί ήχοι. Η γλώσσα ως ζωντανό εργαλείο εξελίσσεται, κάποιοι  ήχοι άλλαξαν και ο γραπτός λόγος αντικατροπτίζει μια προηγούμενη φάση. Ακόμα και να γινόταν απλοποίηση σήμερα της γραφής και στοίχιση με τον προφορικό λόγο, μετά από κάποιες γεννιές πάλι θα εμφανιζόταν αναντιστοιχία. Γιατί αυτή είναι η φυσική πορεία και εξέλιξη οποιασδήποτε ανθρώπινης γλώσσας καθώς περνάει από γεννιά σε γεννιά.


 Είναι προφανές ότι τον ήχο «ι» στα «αστέρια, μάτια κλπ...» δεν το κατάργησαν οι γλωσσολόγοι. Δεν είναι  αυτή η δουλειά μας. Και να το «καταργούσαμε», δε θα μας έβγαινε. Η ιστορία της καθαρεύουσας δείχνει πόσο καταδικασμένες είναι τέτοιες εκ των άνωθεν παρεμβάσεις σε μια ζωντανή γλώσσα. Ούτε η δουλειά μας είναι να αποφασίσουμε ή να επιβάλλουμε απλοποίηση της γραφής για να αποτυπώνει πιο άμεσα τον προφορικό λόγο. Αυτή είναι μια απόφαση της κοινωνίας (και γι αυτό το επίμαχο εγχειρίδιο ΔΕΝ προτείνει «φωνητική γραφή»). Δουλειά μας είναι να περιγράφουμε τα βασικά δομικά χαρακτηριστικά των ελληνικών, στην προκειμένη περίπτωση του συστήματος των ήχων της, και την μετάλλαξή τους μέσα από τη χρήση τους από γεννιά σε γεννιά.

 Και εδώ είναι το πρώτο μεγάλο ζήτημα με τον τρόπο που εξελίχτηκε όλη αυτή η (μη) συζήτηση με αποκορύφωμα την ερώτηση του κ.Πολύδωρα στη βουλή---η ελληνική γλώσσα αντιμετωπίζεται ως ένα εθνικό κειμήλιο που πρέπει να διασωθεί ακέραιο και ανέπαφο με απόλυτη άρνηση του ότι είναι ένα ζωντανό εργαλείο των ομιλητών της που  εξελίσσεται από γεννιά σε γεννιά.


Ενα επικίνδυνο στοιχείο αυτής της προσέγγισης είναι η ιδέα της «μοναδικότητας» των ελληνικών φωνηέντων  και του υποτιθέμενου ρόλου τους ως πυρήνα της σκέψης και της διανόησής (που εμμέσως παραπέμπει και στην ανωτερώτητα και των φωνηέντων μας και της σκέψης και της διανόησής μας). Προφανώς και η γλώσσα είναι καίρια για τη σκέψη και τη διανόησή μας. Ομως τα ελληνικά, ως ανθρώπινη γλώσσα, έχει δομικά χαρακτηριστικά παρόμοια με πάρα πολλές άλλες ανθρώπινες γλώσσες. Για παράδειγμα, ο Παγκόσμιος Ατλαντας Γλωσσικών δομών (the World Atlas of Language Structures http://wals.info/feature) μας λέει ότι το  σύστημα  των πέντε φωνηέντων (ήχων) που έχουν τα ελληνικά είναι το πιό συνχό στις γλώσσες του κόσμου, για την ακρίβεια 288 από τις 564 γλώσσες του Ατλαντα, έχουν σύστημα με πέντε ή έξι φωνήεντα ( http://wals.info/feature/2A), γλώσσες  απ’όλες τις γωνιές της γης. Ενα από τα  πιο συναρπαστικά ερώτηματα για τη σύγχρονη γλωσσολογία είναι όχι μόνο να καταγράψει την απίστευτη ποικιλία των ανθρώπινων γλωσσών αλλά και να εξηγήσει τα κοινά δομικά χαρακτηριστικά τους.  Γιατί λοιπόν τόσα κοινά χαρακτηριστικά στις γλώσσες; Πολύ απλά, γιατί όλοι οι άνθρωποι έχουμε τα ίδια φωνητικά όργανα (λάρυγγας, γλώσσα), τα ίδια ακουστικά όργανα (αυτιά) και τις ίδιες γνωστικές λειτουργίες.  Μέσα  σ’αυτό το πλαίσιο,  η ελληνική γλώσσα   αντλεί από ένα συγκερκιμένο ρεπερτόριο δομών βάζοντας   τις δικές της παραλλαγές.  Δεν υπάρχουν  επομένως “μοναδικά” ελληνικά φωνήεντα  ούτε αξιακές ιεραρχίες γλωσσών.  Αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως “πλούτο” π.χ των ελληνικών, γιαπωνέζικων ή των ισπανικών,  δεν έχει να κάνει με τον αριθμό  ή την ιδιαιτερότητα των φωνηέντων  τους αλλά με τις ιδέες, τις ιστορίες, τις έννοιες που δημιούργησαν οι ομιλητές αυτών των γλωσσών, μέσα απο τους αιώνες της ιστορίας τους και του πολιτισμού τους. Φυσικά και η γλώσσα μας έχει πλούτο, αλλά το να συνδένουμε κάποια βασικά χαρακτηριστικά του φωνολογικού συστήματος της γλώσσας μας, τα οποία τα έχει απλά και μόνο επειδή είναι ανθρώπινη γλώσσα με κάποια "μοναδικότητα" και "ελληνικότητα" δεν είναι απλά αβάσιμη, αλλά και επικίνδυνα εθνικιστική προσέγγιση.


Μαζί με την αγωνία για τα φωνήεντα, εκφράζεται από πολλούς σχολιαστές και μια γενική αγωνία για την κατάσταση της γλώσσας μας που μπορεί να συνοψιστεί ως «τ’αφήσαμε όλα χύμα κι ο καθένας λέει ό,τι θέλει».  Ας πιάσουμε το δεύτερο. Πολύ απλά, αν ο καθένας έλεγε ό,τι ήθελε, δε θα μπορούσαμε να συννενοηθούμε.  Δε λέει ο καθένας ό,τι θέλει. Και η σύγχρονη γλωσσολογία το έχει καταδείξει αυτό και με πληθώρα πειραματικών δεδομένων. Οποιον Ελληνα και να βάλεις στο εργαστήριο της φωνητικής θα πει τα δυο «άδεια» και τα «αστέρια» με τον ίδιο τρόπο (προφανώς και υπάρχει διαφοροποίηση από ομιλητή σε ομιλητή, αλλά οι κατηγορίες είναι οι ίδιες). Επίσης, πειραματικές μελέτες που στηρίζονται σε ψυχολογικές μεθόδους δείχνουν συμφωνία για το τί θεωρούμε αποδεκτό ως δομή, τί παράγουμε σε πειραματικές συνθήκες κοκ. Δεν λέει ο καθένας ό,τι θέλει,  ούτε ακούει ο καθένας ό,τι θέλει. Ας πάμε στο «τα έχουμε αφήσει όλα χύμα». Η μόνη ερμηνεία που μπορούμε  να δώσουμε σε αυτό είναι ότι ως κοινωνία (ελπίζουμε ότι) έχουμε αποδεχτεί ότι μια ζωντανή γλώσσα εξελίσσεται μονίμως το οποίο σημαίνει διαφοροποίηση κάποιων δομικών στοιχείων και εμφάνιση νεωτερισμών.  Μια ζωντανή γλώσσα που μιλιέται από κάποια εκατομύρια είναι φυσικό να αναπτύξει «κοινωνιο-διαλέκτους» που εκφράζουν  επιμέρους κοινωνικές ομάδες. Ας θυμηθούμε το «πάμε πλατεία;» όπου αυτό που ξενίζει είναι ότι δεν υπάρχει το εμπρόθετο «στο» και πώς ο Λαζόπουλος το είχε χρησιμοποιήσει ως μέρος της περιγραφής του της νεολαίας. Προφανώς η πρόθεση «σε» δεν είχε εξαφανιστεί από τα ελληνικά όσων έλεγαν «πάμε πλατεία;».  Φυσικό είναι αυτές οι διαφορές να ξενίζουν, αλλά  η μόνη ερμηνεία στο «τα έχουμε αφήσει όλα χύμα» είναι ότι έχουμε επιτρέψει να αναπτυχθούν αυτές οι κοινωνιο-διάλεκτοι και επίσης δεν πατάσσουμε με αυταρχικό τρόπο τη φυσική αλλαγή κάποιων στοιχείων από γεννιά σε γεννιά. Ευτυχώς! Η γλώσσα μας μόνο να κερδίσει έχει απ’αυτή την ποικιλία!


Μια άλλη πλευρά της προσέγγισης του κ.Πολύδωρα είναι η κινδυνολογία ότι  «χάνουμε» κάτι από τη γλώσσα μας (μαζί βέβαια με όλο το κλίμα του του ότι γίνεται επίθεση στην ελληνική γλώσσα---για το σύνδρομο περί επίθεσης στη γλώσσα μας μια εξαιρετική ανάλυση από το Φοίβο Παναγιωτίδη http://epanagiotidis.blogspot.gr/2007/06/blog-post.html.)  Στη μακρόχρονη πορεία της γλώσσας μας, όχι μόνο οι ήχοι της αλλά και άλλα χαρακτηριστικά της έχουν αλλάξει (π.χ. τα νέα ελληνικά δεν έχουν απαρέμφατα όπως τα αρχαία). Ομως ούτε στο Ρίτσο και το Σεφέρη και τον Ελύτη λείψανε τα "χαμένα" απαρέμφατα ή φωνήεντα ή η δοτική πτώση, ούτε στον Ομηρο στοιχεία της γλώσσας που εμφανίστηκαν πχ. στην  ελληνιστική εποχή. Κι αυτό γιατί κάθε ανθρώπινη γλώσσα μεταλλάσσεται ως σύστημα, ό,τι «χάνεται» «αντικαθίσταται» από κάποιο άλλο δομικό χαρακτηριστικό έτσι ώστε ποτέ δέν έχουν λείψει από ομιλητή ήχοι ή δομές αν έχει κάτι να πει. Με άλλα λόγια η έννοια του "χάνουμε" φωνήεντα και κατά συνέπεια δυνατότητες έκφρασης με συνέπειες για τη νόησή μας δε στέκει.


Πότε λοιπόν χάνεται ή κινδυνεύει μια γλώσσα? Οταν χάνονται οι ομιλητές της ή σταματούν να τη μιλούν. Κάπως έτσι χάθηκαν πολλές διάλεκτοι ή «ντοπιολαλιές» της ελληνικής, όταν οι ομιλητές τους μετανάστευσαν στα αστικά κέντρα της χώρας μας και υιοθέτησαν τη γλώσσα των αστικών κέντρων για να βρουν δουλειά και να προχωρήσουν.  Γλώσσες χάνονται όταν μειονότητες καταπιέζονται και στερούνται το δικαίωμα στη γλώσσα τους. Οταν ο μετανάστης γονιός δε μιλάει τη γλώσσα του στο παιδί του γιατί φοβάται ότι δε θα τα πάει καλά στο σχολείο ή γιατί του το έχει «συστήσει» ο δάσκαλος.




Ας επιστρέψουμε λοιπόν στο αρχικό ερώτημα. Γιατί ο κ. Πολύδωρας καλεί «συνέλληνες» να εξεγερθούν εναντίον των «ανθελλήνων» και να σώσουν τα φωνήεντα; Αφού δεν απειλούνται τα φωνήεντα, ποιός απειλείται και τελικά ποιός είναι η απειλή; Η απειλή δεν είναι άλλη από τον τυφλό εθνικισμό που πρεσβεύει η στάση του κ. Πολύδωρα, που πάει χέρι χέρι με τον ανερχόμενο ρατσισμό στον τόπο μας. Δε χρειάζεται και πολλή φαντασία για να δει κανείς τις επιπτώσεις αυτής της εθνικιστικής προσέγγισης της γλώσσας για τις γλώσσες των μεταναστών, το δικαίωμά τους να μάθουν στα παιδιά τους τη μητρική τους γλώσσα και το δικαίωμα των παιδιών τους, μαζί με τα ελληνικά, να μάθουν τη γλώσσα των γονιών τους και μέσα από απ’αυτή την ιστορία και παράδοση των οικογενειών τους. Η γλωσσολογία έχει μόνο μια απάντηση. Δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες γλώσσες  κι όσο μιλιούνται ελεύθερα δεν απειλούνται ούτε τα φωνήεντά τους ούτε η επιβίωσή τους. Το ερώτημα είναι ανοιχτό για την ελληνική κοινωνία,  αν και κατα πόσο θα καταφέρει να παραγκωνίσει τις εθνικιστικές προσεγγίσεις στη γλώσσα μας και την παρεπόμενη κινδυνολογία  και να τιμήσει τις γλώσσες όσων ζουν στον τόπο μας, εξασφαλίζοντας  το δικαίωμα όλων να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα τους.


Δώρα Αλεξοπούλου και Γιώργος Τσούλας


Η Δώρα Αλεξοπούλου  είναι γλωσσολόγος, ερευνήτρια στο τμήμα Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας του πανεπιστημίου του Καίμπριτζ, Αγγλία.

Ο Γιώργος Τσούλας είναι γλωσσολόγος,  Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Γλώσσας και Γλωσσολογικής Επιστήμης του πανεπιστημίου του York, Αγγλία.


Πηγή:  Left.gr

ιστορίες που τα σχολεία της κύπρου

Αναδημοσίευση από το μπλόκ μαγισσοκαμώματα (http://mayissokamomata.blogspot.com/2011/08/blog-post_27.html).

Ναι, η οικογένεια τζιαι η κοινωνία έχουν καθοριστικό ρόλο όσον αφορά την εκπαίδευση των παιδιών/ νέων και τη διαμόρφωση των απόψεών τους. ΑΛΛΑ τούτο εν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για την επίσημη εκπαίδευση (Υπ. Παιδείας - σχολεία) να εν τα σκατά που ένει τζιαι μάλιστα υπό "αριστερή" κυβέρνηση. Εν γίνεται, ρε κουμπάρε η κόρη μου που εν α δημοτικού να έρκεται σπίτι τζιαι να μου ζητά να μάθουμε που το βιβλίο της μουσικής στου σχολείου τραγουδάκια που λαλούν «ο Μιχάλης φόρεσε αρβύλες και την τιμημένη τη στολή, κρέμασε το όπλο του στον ώμο και κατέβη στην αυλή. Ο Μιχάλης ντύθηκε φαντάρος κι έχει το κεφάλι του ψηλά, είναι της πατρίδας στρατιώτης και με βήμα περπατά.» ή «Εν, δυο, εν, δυο, τα στρατιωτάκια, δέστε τι περήφανα περνούν τα φανταράκια! Με καμάρι περπατούνε κι όλοι τους λεβέντικα τα πόδια τους κτυπούνε. Εν, δυο, εν, δυο, το χακί φορούνε και για την πατρίδα μας με τόλμη πολεμούνε! Με καμάρι περπατούνε κι όλοι τους λεβέντικα τα πόδια τους κτυπούνε. Εν, δυο, εν, δυο, είναι σαν λιοντάρια, στον πόλεμο θα πέσουνε σαν άξια παλικάρια! Με καμάρι περπατούνε κι όλοι τους λεβέντικα τα πόδια τους κτυπούνε.» τζιαι η οδηγία (γραμμένη μες στο βιβλίο του σχολείου τζιαι μάλιστα της μουσικής) να ένει «μερικά παιδιά μπορούν να περπατούν με βήμα, σαν τα στρατιωτάκια της εικόνας!». Τζιαι μετά πιάνω το βιβλίο της «χριστιανικής αγωγής» (έτσι λέγεται πια, όι «θρησκευτικά» – αν μη τι άλλο εν πιο ειλικρινής ο όρος, να μου πείτε) τζιαι στον πρόλογο λαλεί επί λέξει «Στη δύσκολη σημερινή εποχή η Ορθόδοξη χριστιανική και ελληνική παράδοση είναι η ασφαλιστική δικλείδα που θα μας βοηθήσει να ζήσουμε σωστά και να καλλιεργήσουμε όλες τις αρετές της φυλής και της θρησκείας μας»!!!

Μα το πιο σσιοκκαριστικό εν η μουσική για μένα! Ένα μάθημα που θα έπρεπε να καλλιεργεί μόνο όμορφα συναισθήματα τζιαι να προωθεί τη δημιουργικότητα τζιαι την κριτική σκέψη, αντ’ αυτού να καλλιεργεί το μίσος, τον εθνικισμό, την πατριαρχία τζιαι την έχθρα! Τζιαι να προωθεί τον πόλεμο! Τζιαι τον αλληλοσκοτωμό! «Στον πόλεμο θα πέσουνε σαν άξια παλικάρια!» Μέσα που τη μουσική, το υπουργείο παιδείας στοχεύει τι ακριβώς? Να παράγει πολεμοχαρή στρατιωτάκια! Μωρά 6 χρονών θέλουμε να τα κάμουμε στρατιωτάκια τζιαι εμπεδώνουμε τους το μίσος! Τζιαι ύστερα γυρεύκουμε το λάθος... Τζιαι έπρεπε να το μάθουν πόξω μίσσιη μου! Τζιαι ήρτεν η κόρη μου πέρσι που το σχολείο "να μάθουμε το τραγουδάκι" τζιαι είδα το τζιαι έφριξα! Εξεροκατάπια τζιαι είπα της ήρεμα (αν τζιαι που μέσα μου ούρλιαζα που αγανάκτηση τζιαι πόνο) ότι εγώ εν συμφωνώ με το «τραγουδάκι» τζιαι αρνούμαι να κάτσω να το μάθουμε τζιαι εξήγησά της για τον εθνικισμό τζιαι το μίσος που προάγει, αλλά τζιαι για τις έμφυλες ταυτότητες που αναπαράγει («παλικαριά»/»λεβέντικα»). Ένιωθε άσσιημα όμως που ήταν να πάει στο σχολείο τζιαι να μεν το ξέρει. Ε, είπα της να μεν ανησυχεί τζιαι εννα εξηγήσω της δασκάλας εγώ. Τζιαι να πηαίνω στο σχολείο τζιαι να καρτερώ να μιλήσω με τη δασκάλα, η οποία πρώτα εχασκιάστηκεν όταν της είπα ότι εγώ εν θέλω η κόρη μου να εκτίθεται στο μίσος, τον εθνικισμό τζιαι την πατριαρχική σκέψη τζιαι τελικά είπεν μου κάτι του στυλ «ο καθένας έσσιει τις απόψεις του»!!! Ναι, ο καθένας τζιαι η κάθεμιά έσσιει τις απόψεις της/του, ΟΚ. Γιατί όμως να εν παράλογο να μεν θέλω ως μάνα το παιδί μου να εκτίθεται στο μίσος του κάθε παρανοϊκού/ της κάθε παρανοϊκής που έτυχε να ένει υπάλληλος του Υπ. Παιδείας? Γιατί να μεν έχω το δικαίωμα να αποτρέψω το έγκλημα που γίνεται εις βάρος του παιδιού μου? Την εισβολή στο σπίτι μου? Γιατί, ναι, εμένα τούτη η κατάσταση κάμνει με να νοιώθω ότι κάποιος εισβάλλει στο σπίτι μου τζιαι προσπαθεί να μου καταστρέψει ό,τι επάσκησα κάτι χρόνια να δημιουργήσω. Γιατί εν γίνεται να μεγαλώνω την κόρη μου που μωρό να αποδέχεται τζιαι να αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα του κάθε πλάσματος, να αγαπά τζιαι να νοιάζεται ούλλα τα πλάσματα πας στη γη, να επιζητά την ειρήνη, την αλληλεγγύη, την ισότητα τζιαι την αυτονομία τζιαι ξαφνικά να επεμβαίνει ο κάθε δάσκαλος τζιαι το κάθε υπουργείο παιδείας (ναι, καλά…) τζιαι να δηλητηριάζουν το νου της!!! Τζιαι μετά να μου λαλεί η δασκάλα «θα ήταν καλό όμως να μην υπονομεύεται ο ρόλος της δασκάλας στο σπίτι». Τζιαι απαντώ της «καλά, τζιαι εσείς καλό γιατί υπονομεύετε τους γονιούς? Τζιαι εγώ εν θέλω να σε υπονομεύσω, αλλά άμα εσείς μας υπονομεύετε ως γονιούς, εγώ τι να κάμω? Να κάτσω να το δέχομαι? Ε, όι, εννα αντιδράσω, φυσικά!» Τζιαι μετά να μου το παίρνει «Μα για το καλό του παιδιού δεν θα έπρεπε να αντιδράτε» Μα τι λαλούν???? Για «το καλό του παιδιού μου» να τους αφήνω ανενόχλητους να τη δηλητηριάζουν? Τζιαι να σιωπώ? «Για να μεν υπονομεύσω τη δασκάλα», μίσσιη μου?

Τζιαι ύστερα να τσακκώνουμαι με τις μανάδες…. Διότι μετά επροχώρησα τη συζήτηση σε ένα φυλλάδιο που εδώθηκε για την οικογένεια τζιαι ήταν εικονούες με οικογενειακές δραστηριότητες να σημειώσουν τι κάμνουν τα μωρά με τις οικογένειές τους. Σε ούλλες, μα ούλλες τις εικονούες, ήταν: η μάμα, ο παπάς, η κόρη τζιαι ο γιος. Εκτός που την εικόνα που κάθεται η οικογένεια στο τραπέζι τζιαι στα υπόλοιπα άτομα προστίθενται η γιαγιά τζιαι ο παππούς… Τζιαι μια που τες εικονούες να ένει «η οικογένεια πάει εκκλησία». Τζιαι η κόρη μου εν το έκαμε. Όταν την ερώτησα είπε μου "μα εν θωρείς, σε ούλλες τις εικονούες εν η μάμα, ο παπάς τζιαι τα μωρά, εμείς εν κάμνουμε τίποτε που τούντα πράματα τζιαι με τον παπά μου. Ούτε έχω αδελφάκι. Ούτε τρώμε με τη γιαγιά τζιαι τον παππού. Ούτε πάμε εκκλησία. Θέλεις να γράψω ψέμματα?" Τζιαι είπα τους ότι εν απαράδεχτο το 2010 να διδάσκονται τα μωρά για την οικογένεια βάσει του μοντέλου της πυρηνικής οικογένειας.... η δασκάλα εμάσαν τα (τάχα εν ιξέρει ίνταλως εβρέθηκε το φυλλάδιο - εφέραν το οι εξωγήινοι έλλειψε να μας πει) τζιαι μια μάμα (που εν τζιαι δασκάλα) εσηκώστηκε πάνω τζιαι ετσιρίλλα "μα τι εν τούτα πράματα? τζιαι πολλά καλά έκαμε η δασκάλα τζιαι έδωκε τούντο φυλλάδιο, διότι υπάρχουν άλλα ήδη οικογένειας, ναι, αλλά εν ΛΑΘΟΣ! Το ΣΩΣΤΟ είδος ΤΟΥΤΟ ένει τζιαι ΤΟΥΤΟ πρέπει να μάθουν τα μωρά για να μεν παρασύρονται τζιαι να κάμουν ΣΩΣΤΕΣ οικογένειες"…. Τζιαι εγώ εσκέφτουμουν να τους πω τζείντην ώρα ότι εκτός που τες μονογονεϊκές οικογένειες, υπάρχουν τζιαι οι οικογένειες με 2 μαμάδες/ μπαμπάδες, παιδιά που μεγαλώνουν με άλλος συγγενείς εκτός από τους γονείς τους κ.ά., αλλά που να ακούσουν? Πως ν’ ακούσουν τούτοι οι άνθρωποι τέθκοιες αλήθκειες? Τζιαι πώς να τις δεχτούν που εκτίσαν μια ζωή πάνω σε στερεότυπα τζιαι ρόλους στενά προδιαγραμμένους? Αφού αν δεχτούν κάτι άλλο, πέρα που το στερεότυπο που κρατούν σφιχτά σφιχτά να μεν τους το πιάσουν, εννά καταρρεύσει η ύπαρξή τους η ίδια! Μα τζιαι τα μωρά τι φταιν να τα κτίζουν μες στα στερεότυπά τους?

Ύστερα, μια άλλη μάνα/δασκάλα εδάκρυσε που τη συγκίνησή της, διότι ο 8χρονος γιος της είπεν της ότι μια μέρα εννα κατεβάσει την τούρτζικη σημαία που τον πενταδάχτυλο... Τζιαι ύστερα κλαιν τα "παλλικάρκα" τους... Ε, μα με έτσι νου, εν μόνες τους που σκοτώνουν τα παιδιά τους τζιαι ύστερα αναζητούν τον φταίχτη… Στον καθρέφτη να παν να δουν την οσσιά τους, γιατί εν κάμνουν τον κόπο άραγες?

Το ΕΛΑΜ στα δημοτικά μας σχολεία και μάλιστα μπασμένο από τους δασκάλους!

Το ΕΛΑΜ στα δημοτικά μας σχολεία και μάλιστα μπασμένο από τους δασκάλους!

Επήα σήμερα το πρωί στη σχολική γιορτή για την επέτειο της 1ης Απριλίου του σχολείου, στο οποίο φοιτά η κόρη μου. Ήξερα που πριν να πάω ότι ήταν να νευριάσω, αλλά με τίποτε εν επερίμενα να δω όσα είδα… Επήα προφανώς για χάρη της κόρης μου (η παρακολούθηση σχολικών [τζιαι μάλιστα εθνικών] εορτών συγκαταλέγεται μες στις θυσίες που κάμνει μια μάνα για το παιδί της…).

Καταρχάς, πριν την έναρξη της γιορτής έπρεπε ούλλες τζιαι ούλλοι να σηκωστούμε για να κάμουμε την προσευχή μας («πάτερ ημών»), άσχετα από το γεγονός ότι μεγάλη μερίδα των μαθητριών τζιαι των μαθητών του σχολείου προέρχεται από άλλα πολιτιστικά και θρησκευτικά υπόβαθρα. Στη συνέχεια, και καθ’ όλη τη διάρκεια της γιορτής, προβάλλονταν εικόνες/ φωτογραφίες, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων απεικόνιζαν τον Γρίβα τζιαι συνθήματα για «Ένωσις με την Ελλάς».

Ούλλη η γιορτή έβριθε, όπως γίνεται πάντα σε τούντες περιπτώσεις, που ιστορικές ανακρίβειες τζιαι μισές αλήθκειες (στην καλύττερη περίπτωση).

Ούλλα τα σκετσάκια που παρουσιάστηκαν από τα παιδιά είχαν ως κεντρικούς ήρωες άντρες αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ενώ σε όσα από αυτά υπήρχαν γυναίκες, ο ρόλος τους ήταν είτε παθητικός είτε βουβός: στο ένα μια μαθήτρια υποδυόταν τη μάνα ενός μαθητή που συμμετείχε στην ΕΟΚΑ τζιαι στο άλλο μια μαθήτρια υποδυόταν την Ελευθερία. Η μάνα εμίλησε ελάχιστο, μόνο τζιαι μόνο για να εκφράσει την αγωνία της για το παιδί της. Η Ελευθερία επέρασε εντελώς βουβή στεφανώνοντας τα παλλικάρκα με δάφνες…

Τζιαι σαν έβραζα που μέσα μου, περνά μπροστά στα μάθκια μας μια εικόνα (έτην) με το λογότυπο του ΕΛΑΜ, όπου αναγραφόταν ξεκάθαρα «Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο»!!! WTF!!! Στην αρκή ενόμιζα ότι επέλλανα τζιαι θωρώ άλλα ‘ντάλλων… Όμως, όι, εξανάδα το, εφωτογράφησά το τζιόλλας τζιαι έτο δαμέ… Εν με εχωρούσαν οι τόποι. Ήθελα να βάλω τις παουρκές τζιαι να διακόψω το έγκλημα που εγίνετουν εις βάρος των παιδιών μας. Εν το έκαμα όμως. Όι επειδή εδείλιασα, αλλά επειδή αναλογίστηκα τις επιπτώσεις που κάτι τέθκιο θα είσσιε στο παιδί μου… Γιατί δυστυχώς, είτε μας αρέσκει είτε όι, τούτην εν η πραγματικότητα: όσο παραπάνω διαμαρτύρονται οι γονείς για τα κακώς κείμενα στα σχολεία, τόσο περισσότερο τα παιδιά τους στιγματίζονται τζιαι τιμωρούνται (είτε από δασκάλους είτε από συμμαθητές τζιαι συμμαθήτριές τους που σαφώς επηρεάζονται από τους δικούς τους γονείς)…

Η γιορτή έκλεισε με έναν καλαμαθκιανό τζιαι τον εθνικό ύμνο (της Ελλάδας), κατά τη διάρκεια του οποίου παιδιά τζιαι γονείς είχαμε να συμμορφωθούμε με τις οδηγίες της διευθύντριας «τα χέρια στο πλάι».

Περιττό να πω ότι μετά που τα πιο πάνω τζιαι ειδικόττερα την εικόνα του ΕΛΑΜ, έφυα αναουλιασμένη που το σχολείο τζιαι νιώθοντας σσίλιες τύψεις για τα βασανιστήρια, στα οποία εγώ ως μάνα υποβάλλω το παιδί μου καθημερινά στέλνοντάς το να φοιτήσει στη δημόσια εκπαίδευση της Κύπρου.

"Ο εθνικισμός στην ελληνοκυπριακή εκπαίδευση" - η ομιλία του Παύλου Παύλου στην Αντιφασιστική Ημερίδα

Δημοσιεύουμε την ομιλία του Παύλου Παύλου, Εκπαιδευτικού - Ερευνητή, στην Αντιφασιστική Ημερίδα, που διοργανώθηκε στις 11/12/2010 από την Αντιφασιστική Πρωτοβουλία.

«Ο Εθνικισμός στην Ελληνοκυπριακή Εκπαίδευση»

Στην Κύπρο δεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνία με την κλασική έννοια. Παράλληλα με τον εδαφικό διαχωρισμό των δυο εθνικών κοινοτήτων από το 1964, χάσαμε και τη δυνατότητα να μετατραπούμε από κοινωνική κοινότητα σε κοινωνία. Η διαφορά ανάμεσα σ’ αυτά τα δυο έχει να κάνει τόσο με το μέγεθος του πληθυσμού, όσο και με τις συνθήκες: Η παρουσία ενός θεμελιώδους προβλήματος ενισχύει τα χαρακτηριστικά κοινότητας. Η κυρίαρχη ιδεολογία γίνεται πανίσχυρη, οι ανθρώπινες σχέσεις παίρνουν χαρακτήρα συγκαταβατικό και οι αντιλήψεις που αμφισβητούν την κυρίαρχη ιδεολογία περιθωριοποιούνται σχεδόν αυτόματα. Σε μια κοινωνία οι ΜΚΟ έχουν ρόλο και βαρύτητα, η διακίνηση ιδεών έχει αυτονόητους διαύλους, το απρόσωπο σημείο εκκίνησης βοηθά ώστε οι πολίτες να διακρίνονται και να ομαδοποιούνται στη βάση κοινών αντιλήψεων. Σε μια κοινωνική κοινότητα οι κάθετες σχέσεις εξουσίας είναι πιο ισχυρές, οι ανθρώπινες σχέσεις στρογγυλεύουν συνέχεια τις γωνίες και οι πολίτες δύσκολα ομαδοποιούνται στη βάση κοινών αντιλήψεων. Με άλλα λόγια δημιουργούνται συνθήκες του τύπου «όλοι δικοί μας είμαστε»!

Μέσα σε τέτοιες συνθήκες το εκπαιδευτικό υποσύστημα στην Κύπρο στήθηκε και λειτούργησε με τον ίδιο μονολιθικό τρόπο. Οι παράγοντες που το διαμόρφωσαν ήταν οι εξής:

(α) Πλήρης διαχωρισμός σε εθνικο-θρησκευτική βάση. Οι κάτοικοι της Κύπρου (Ε/Κ και Τ/Κ) ουδέποτε είχαν κοινό εκπαιδευτικό σύστημα. Αυτό κληρονομήθηκε από την περίοδο της Οθωμανικής διοίκησης και γνώρισε μια μόνο εξαίρεση – και αυτή εν μέρει:

(β) Αποδοχή εκ μέρους των Βρετανών του διαχωρισμού των σχολείων, αλλά προσπάθεια δημιουργίας κοινού μηχανισμού διοίκησης, ιδιαίτερα στη Δημοτική εκπαίδευση, από το 1923.

(γ) Η Μέση Εκπαίδευση αφέθηκε στις εθνικές κοινότητες. Στην Ελληνοκυπριακή κοινότητα αφέθηκε στα χέρια της Εθναρχίας, η οποία την είδε ως ευκαιρία να ελέγχει απόλυτα (με ελάχιστο οικονομικό κόστος) τόσο τις ροές προς τα πάνω κοινωνικά, όσο και το ιδεολογικό περιεχόμενο της εκπαίδευσης. Στην Τ/Κ κοινότητα, λόγω του Κεμαλισμού, τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Ο εθνικιστικός χαρακτήρας δεν πέρασε μέσα από το θρησκευτικό θεσμό.

(δ) Η Ε/Κ εκπαίδευση δομήθηκε στη λογική κυρίως του μετεμφυλιακού συντηρητικού ελληνικού κράτους.

(ε) Με την Ανεξαρτησία κατοχυρώθηκε και συνταγματικά ο διαχωρισμός της εκπαίδευσης σε εθνικο-θρησκευτική βάση. Στην Ε/Κ κοινότητα η Εκκλησία παράδωσε στον εαυτό της τον έλεγχο – υπό τον μανδύα αρχικά της ελεγχόμενης ΕΚΣΚ, και από το 1965 και μετά μέσω του ελεγχόμενου Κράτους.

(στ) Η μετά το 1974 περίοδος απέδειξε ότι οι συνθήκες κοινωνικής κοινότητας – τόσο για Ε/Κ όσο και για Τ/Κ – δεν μπορούσαν να ανατραπούν. Όλες οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες περιορίστηκαν τελικά σε καθαρά τεχνικά ζητήματα. Η ύπαρξη του Κυπριακού ως εκκρεμότητας, καθήλωσε την εκπαίδευση και στις δυο κοινότητες στο επίπεδο του υποσυστήματος της κοινωνικής κοινότητας και δεν επέτρεψε αλλαγές που θα ανταποκρίνονταν στις ανάγκες μιας κοινωνίας.

Επίσημα οι σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης παραμένουν αναλλοίωτα προσηλωμένοι στη λογική του «ποιμνίου» και περιστρέφονται γύρω από τον άξονα «Ελληνοχριστιανικά ιδεώδη – ‘Δεν ξεχνώ ‘». Η εμπειρία της πορείας προς την Ε.Ε. και τελικά η ένταξη σ’ αυτήν, αντιμετωπίστηκαν συμπληρωματικά και όχι αναθεωρητικά: Προστέθηκαν και προστίθενται νέοι στόχοι με πολυπολιτισμική και δημοκρατική επίφαση. Από τη στιγμή όμως που δεν επικράτησε η λογική της αναθεώρησης της βάσης των σκοπών και στόχων, ότι προστίθεται λειτουργεί ως αφομοιώσιμο υλικό. Και επειδή τα καινούργια στοιχεία χρησιμοποιούνται ως εκσυγχρονιστική πρόφαση αλλά την ίδια στιγμή είναι αντίθετα με τον άξονα «Ελληνοχριστιανικά ιδεώδη – ‘Δεν ξεχνώ ‘», απλά δε λειτουργούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πολυπολιτισμικότητα, που εμφανιζόταν στα Ε/Κ σχολεία ως περήφανη και χαρωπή σημαιούλα – καμάρι της ευρωπαϊκότητάς μας – ενόσω στα σχολεία μας υπήρχαν ακόμα ελάχιστοι μετανάστες μαθητές, που δεν απειλούσαν τη λογική της εθνικής καθαρότητας. Όταν οι μετανάστες πλήθυναν η πολυπολιτισμικότητα έγινε πρότζεκτ και φλύαρη μελέτη της όποιας υπερσυντηρητικής βοηθού διευθύντριας που κάνει μάστερ στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο για να γίνει επιθεωρήτρια. Και όταν μετά το 2003 μπήκε θέμα συνδυασμού της πολυπολιτισμικότητας με την προσέγγιση με την Τ/Κ κοινότητα, άρχισαν τα εθνικιστικά όργανα να αντισταθμίζουν τον πολυπολιτσμικό βερμπαλισμό με σκληρά μονοπολιτιστικά στοιχεία στα σχολεία. Αυτό που γίνεται σήμερα ήταν η λογική εξέλιξη: Κίνδυνος επίλυσης του Κυπριακού συν περισσότεροι μετανάστες στα σχολεία, ίσον ανοιχτές εθνικιστικές και ρατσιστικές συσπειρώσεις και δράσεις στα σχολεία. Έτσι, αυτό που σε ευρωπαϊκές χώρες είναι σύνθημα περιθωριακών φασιστικών κομμάτων (όπως το «Η Γαλλία των Γάλλων»), στην Κύπρο ήταν και είναι η καρδιά του εκπαιδευτικού συστήματος.

Γραφειοκράτες, καθηγητές και μαθητές είναι διαπαιδαγωγημένοι και διαμορφωμένοι με το κυρίαρχο κομμάτι των στόχων, αυτό των «Ελληνοχριστιανικών ιδεωδών» και του «Δεν Ξεχνώ». Επομένως η αντίσταση σε κάθε βήμα ουσιαστικής μεταρρύθμισης δεν είναι επιτυχία περιθωριακών εθνικιστικών ομάδων. Η ουσιαστική μεταρρύθμιση είναι ξένη με τη λογική και τη φυσιογνωμία του ίδιου του Ε/Κ σχολείου. Μια φυσιογνωμία που έχει εδώ και καιρό εντάξει στο DNA του τη συνακόλουθη ιδέα ως μεταλλαγμένη ιδεολογία: Το «άλλο» είναι κίνδυνος για το «εμείς». Χώρια η μόνιμη παθολογία των προοδευτικών ανθρώπων στο Ε/Κ σχολείο, που το βάζουν μονίμως στα πόδια μόλις εμφανιστεί στην πλατεία ένας εθνικιστής με ντουντούκα.

Όλα αυτά δεν είναι θεωρητικές ασκήσεις επί χάρτου. Είναι καθημερινή πρακτική στα σχολεία από πριν την Ανεξαρτησία, έχουν όνομα και θεωρούνται από τη συντριπτική πλειοψηφία ως αυτονόητα. Όλοι οι εορτασμοί έχουν χρώμα «Δεν ξεχνώ» και ΕΟΚΑ και ερωτοτροπούν με την ενωτική ιδεολογία. Οι μαθητές παρακολουθούν και συμμετέχουν σε τελετές παράδοσης της σημαίας με όρκο στρατιωτικού περιεχομένου και παρελαύνουν εντός και εκτός σχολείου ως άοπλοι (ακόμα) στρατιώτες. Ανήλικοι ορκίζονται να θυσιάσουν τη ζωή τους για να προστατεύσουν το ιερό πανί και με στρατιωτικό βηματισμό υπακούουν στους ήχους εμβατηρίων. Και επειδή οι νέοι δεν στέκονται στα εμπόδια και στην πραγματικότητα, από το «η καλή ένωση δεν έγινε επειδή συνωμοτούν οι κακοί ξένοι εναντίον μας» κρατούν κυρίως το «η καλή Ένωση». Πολλοί απ’ αυτούς θα παραληφθούν στη συνέχεια από ένα δεύτερο, πιο συγκροτημένο φυτώριο εθνικισμού για να ολοκληρώσουν την εθνικιστική – φασιστική τους εκπαίδευση: Θα επιλεγούν σε τάγματα ειδικών δυνάμεων στο στρατό και όταν απολυθούν θα είναι έτοιμοι να ξέρουν να σκοτώνουν, να μη διστάζουν να κτυπούν και να νοσταλγούν τη στράτευση, μεταφέροντας το στρατό μέσα στην κοινωνία. Το σχολείο είναι το προπαρασκευαστήριο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση του φασισμού, το στρατό.

Η δύναμη του εθνικισμού στο Ε/Κ σχολείο είναι συνάρτηση της στερεοποιημένης παράδοσης που το θέλει να ελέγχεται από την Εκκλησία. Σήμερα ο έλεγχος δεν είναι άμεσος, αλλά έχει ήδη αποκτήσει ένα τέτοιο χαρακτήρα που θεωρείται από την ισχυρή πλειοψηφία γονιών, καθηγητών και μαθητών ότι πρέπει λίγο – πολύ να συμβαδίζει με το πνεύμα της Εκκλησίας και κυρίως με τον θρησκευτικό ανορθολογισμό. Οι διδασκόμενες θετικές επιστήμες παράγουν ασκησιοκεντρική γνώση, άρα κινούνται σε ένα ουδέτερο έδαφος στον άξονα σκέψη – μη σκέψη, σε ένα έδαφος που δεν προάγει αρκετά τον ορθολογισμό. Από την άλλη, οι θεωρητικές επιστήμες όπως διδάσκονται στο σχολείο ερωτοτροπούν διαρκώς με τον ανορθολογισμό, άρα επιτελούν κατά βάση ένα φρονηματιστικό ρόλο. Πέρα από τα Θρησκευτικά, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ιστορία, όπου γονείς – καθηγητές – μαθητές, κατά κανόνα θεωρούν αυτονόητο ότι ο στόχος της είναι καθαρά φρονηματιστικός και ότι υπάρχουν πράγματα που πρέπει να τονίζονται και πράγματα που πρέπει να αποσιωπούνται. Άρα, το αποτέλεσμα του μείγματος βαραίνει καθαρά στην πλευρά του ανορθολογισμού. Και αν προσθέσουμε τα όσα γίνονται στο παράλληλο ή κρυφό αναλυτικό πρόγραμμα, στις εμφάσεις στους εορτασμούς κλπ. το αποτέλεσμα είναι μια καθαρά μεταφυσική εκδοχή του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους. Μια πλήρης ήττα του διαφωτισμού και του ορθολογισμού.

Ένας από τους βασικότερους λόγους που τα πράγματα δύσκολα αλλάζουν στην εκπαίδευση, είναι η ιδεολογική συμμαχία του Ελληνοκεντρικού Εθνικισμού με τον Ελληνοκυπριακό Τοπικιστικό Εθνικισμό. Η Αριστερά στην Κύπρο από τη δεκαετία του 1960 προσπαθούσε να απαντήσει στον Ελληνοχριστιανισμό και στην Ένωση με την έμφαση στον Κυπριωτισμό. Έτσι συναντήθηκε με δυνάμεις του Κέντρου και της Κεντροδεξιάς - αρχικά μετριοπαθείς - και αντιστάθηκαν στην Ελληνοκεντρική Δεξιά και μέσα από το Κράτος. Αυτό δημιούργησε όμως μια χρόνια αδυναμία αντιπαράθεσης με το Κράτος εκεί που χρειάζεται και στέρησε από την Αριστερά τη δυνατότητα να συσπειρωθεί στιβαρά γύρω από μια δική της πολιτική. Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα ο Ελληνοκυπριακός Τοπικός Εθνικισμός συμμαχεί με τον Ελληνοχριστιανικό Εθνικισμό (πολιτικά, κόμματα του Κέντρου με την Ακροδεξιά), και η επίσημη Αριστερά μένει αμήχανη. Οι δυο εθνικισμοί δίνουν στους μαθητές την Κυπριακή και την Ελληνική σημαία – πλάι πλάι πια – και η επίσημη Αριστερά προσπαθεί ακόμα να καταλάβει γιατί δεν πείθει αυτά τα παιδιά αντί να ανατριχιάζουν με τη σημαία, να ανατριχιάζουν με το χελλίμ μπουρέκ, το χορό της τατσιάς και τη γέρημην την βράκαν.

Η κοινωνική μας κοινότητα θα γίνει κοινωνία, και η εκπαίδευσή μας θα μπορέσει να κλείσει τον κύκλο της ελληνοχριστιανικής της φυσιογνωμίας, κυρίως μέσω της διαδικασίας επικοινωνίας με την άλλη εθνική κοινότητα. Και ίσως τελεσίδικα μέσα από μια λύση. Μια λύση, που στην περίπτωση της εκπαίδευσης δε θα «χαρίζει» ολοκληρωτικά στις εθνικές κοινότητες την εκπαίδευση όπως γινόταν μέχρι σήμερα, αλλά θα την υπάγει κάτω από ένα κεντρικό, κοινό φορέα, ένα Υπουργείο Παιδείας. Συμβιβασμοί στις αυτονομιστικές δυναμικές θα πρέπει να γίνουν αναπόφευκτα, αλλά θα πρέπει να έχουν όρια. Διαφορετικά, τα σχολεία θα γίνουν για άλλη μια φορά φυτώρια εθνικισμού και ρατσισμού.