ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ

SOS, κινδυνεύει η ελληνικότητά μας

Κάποιοι εθνικιστές φοβούνται ή λεν ότι φοβούνται ότι κινδυνεύει άμεσα η Ελληνικότητά τους λίγο μετά που το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε το στόχο της φετινής χρονιάς για δημιουργία ειρηνικής κουλτούρας με την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Ο στόχος είναι πολύ λογικός, αφού όταν υπάρχουν εθνοτικές συγκρούσεις, το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να παίξει ένα σημαντικό ρόλο ώστε να προετοιμάσει το έδαφος ανάμεσα στους νέους ανθρώπους για να ξεπεραστεί η κρίση την οποία δημιούργησαν είτε οι μέχρι τώρα εθνικιστικοί στόχοι είτε το κρυφό αναλυτικό πρόγραμμα των διαφόρων υπουργείων παιδείας είτε οι οργανωμένες εθνικιστικές ομάδες δασκάλων δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης. Έρχεται επομένως η ηγεσία του εκπαιδευτικού συστήματος να διορθώσει ένα σύστημα το οποίο μέχρι στιγμής έχει δημιουργήσει όχι λίγους ανθρώπους οι οποίοι δεν μπορούν να αντέξουν στην ιδέα της συνύπαρξης με τους τουρκόφωνους Κυπρίους. Μάλιστα η ηγεσία της ΠΟΕΔ δεν δέχεται ούτε καν την επίσκεψη Τουρκοκυπρίων μαθητών σε ελληνοκυπριακά σχολεία, γεγονός το οποίο δείχνει την αποφασιστικότητά της να κρατήσει τους μαθητές των δυο κοινοτήτων μακριά τους μεν από τους δε.
Στα πρώτα στάδια της ανακοίνωσης του στόχου του Υπουργείου Παιδείας για τη φετινή χρονιά η αντίδραση ήταν χλιαρή, μέχρι που δυνάμωσε αργότερα. Ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ότι θεωρήθηκε από διάφορους ότι ήταν ένα από τα πολλά σε ό,τι αφορά την επαναπροσέγγιση, το οποίο ούτε λίγο ούτε πολύ θα ήταν τυπικό και δεν θα εφαρμοζόταν. Όταν μάλιστα γινόταν λόγος για το θέμα αυτό, έλεγαν ότι η κουλτούρα ειρηνικής συνύπαρξης είναι αυτονόητη και δεν χρειάζεται καν να αναφερθεί, μάλιστα ίσχυε πάντα στα σχολεία μας. Μετά όμως όταν ο Υπουργός Παιδείας έδειξε ότι εννοούσε την ειρηνική συνύπαρξη, άρχισε να γίνεται από υπόγεια μέχρι και φανερή δουλειά ενάντια στον στόχο, κάτι το οποίο μπορεί και να διαβαστεί στα έντυπα των κομματικών οργανώσεων των καθηγητών. Όταν μάλιστα το θέμα έπιασε και τα βιβλία της ιστορίας δια μέσω των οποίων οι μαθητές μας θα μάθαιναν ιστορικά γεγονότα τα οποία μέχρι στιγμής έχουν αποσιωποιηθεί, τότε ο στόχος άρχισε να γίνεται επικίνδυνος για κάποιους. Αργότερα όταν αναφέρθηκαν και οι παρακρατικές οργανώσεις, ελληνοκυπριακές και τουρκοκυπριακές, οι οποίες προετοίμασαν το δρόμο για τη διχοτόμηση κατά τη δεκαετία του 60, τότε άρχισε ένας ολοκληρωτικός πόλεμος ενάντια στο στόχο και τον Υπουργό. Από τότε βγαίνουν διάφορα στην φόρα σχετικά με τα γεγονότα της δεκαετίας.
Ένα σκοτεινό σημείο στην εθνικιστική ψυχολογία είναι ότι το να είσαι Έλληνας δεν σημαίνει ότι δεν παραδέχεσαι ότι και οι Έλληνες διαπράττουν βαρβαρότητες, μάλιστα υπάρχουν πολλές για να αναφερθεί κάποιος. Υπό κανονικές συνθήκες το να ονομάζονται οι ελληνικές και ελληνοκυπριακές βαρβαρότητες ως τέτοιες είναι λογικό, αφού η λέξη βαρβαρότητα έχει χρησιμοποιηθεί για τους σκοτωμούς που έκαναν Τούρκοι, επομένως όταν τις κάνουν και Έλληνες θα πρέπει να χρησιμοποιούμε την ίδια λέξη. Δεν νοείται να χρησιμοποιείται μια αρνητική λέξη μόνο για αυτούς που δεν μας αρέσουν. Από τη στιγμή που μπήκε το θέμα για την αλλαγή των ιστορικών βιβλίων και αργότερα το ζήτημα της ύπαρξης ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών παρακρατικών οργανώσεων, διάφοροι άρχισαν να λεν ότι η παιδεία μας θα πάψει να είναι ελληνική. Για ποιο λόγο παρακαλώ; Θα ντρέπεσαι να είσαι Έλληνας επειδή κάποιοι Έλληνες ήταν δολοφόνοι Τουρκοκυπρίων ανδρών, γυναικών, παιδιών και βιαστές Τουρκοκυπρίων γυναικών και κορασίδων; Παύεις να είσαι Έλληνας επειδή κάποιοι Έλληνες παραχάραξαν την ιστορία για να μην βγουν τα εγκλήματά τους στην φόρα; Μήπως το μέγεθος της Ελληνικότητας μετριέται από αυτά που θα κρύψουμε για να φαινόμαστε στις ιστορικές σελίδες ένας θρύλος ο οποίος ξέρουμε όλοι ότι δεν είμαστε; Έχω ακούσει από συναδέλφους εκπαιδευτικούς να λεν ότι αν τα πούμε όλα αυτά που έγιναν, τότε τι θα δώσουμε στους νέους για τη δική μας γενιά. Τι να τους πω και εγώ; Ότι το να παραχαράσσουμε την ιστορία για να κάνουμε καλή εντύπωση στους νέους είναι δόλος;
Οι Γερμανοί δέχτηκαν ότι οι Ναζί ήταν άτομα μιας συγκεκριμένης ιδεολογίας οι οποίοι έκαναν εγκλήματα πολέμου. Οι Ναζί κυνηγήθηκαν σε όλες τις γωνιές της γης και όσοι πιάστηκαν καταδικάστηκαν για τα εγκλήματά τους. Με την καταδίκη τους και την αποδοχή ότι τα εγκλήματα πολέμου είχαν όντως γίνει, η κατάσταση έφτασε στο σημείο όπου αυτό δεν ήταν πλέον μυστικό το οποίο κουβεντιαζόταν μόνο στους καφενέδες, όπως στη δική μας περίπτωση. Με την καταδίκη αυτών των “πολύ” Γερμανών, οι υπόλοιποι Γερμανοί δεν ένιωσαν ότι εξαφανίστηκε η ταυτότητά τους. Μπορεί ένα μέρος των Γερμανών, συνειδητά και υποσυνείδητα να μην ήθελαν να φτάσουν τα πράγματα ως εκεί, όμως νίκησε η αλήθεια. Η συγκάλυψη ή αποσιώπηση εγκλημάτων πολέμου δεν συνδέονται με την εθνική ταυτότητα μιας ομάδας, εκτός βέβαια όταν αυτή η ομάδα θέλει να χρησιμοποιήσει την εθνική ταυτότητα για να τα καλύψει. Εάν τελικά η Ελληνικότητα, όπως την καταλαβαίνουν κάποιοι, είναι η συγκάλυψη εγκλημάτων τα οποία με την βοήθεια της ‘Θείας Πρόνοιας’ μεταμορφώνονται σε ηρωισμό φτάνει να γίνονται από Έλληνες ενώ όταν γίνονται από Τούρκους είναι βαρβαρότητα, τότε αυτοί καταντούν την Ελληνικότητα μια μορφή ρατσισμού.

Χρίστος Αχνιώτης

Δικαιούται ο ιδιοκτήτης την περιουσία του, αλλά...

Δεν υπάρχουν διεθνείς αρχές και θεσμοί που θα συνηγορούσαν στην ιδέα της καταστροφής περιουσιών δισεκατομμυρίων

ΠΑΜΠΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ

Προχθές, μετά την ολοκλήρωση της συνάντησής του με τον πρόεδρο Χριστόφια, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, κλήθηκε να σχολιάσει τη δήλωση του προέδρου Χριστόφια στο Βελιγράδι ότι το δικαίωμα ιδιοκτησίας των προσφύγων στις περιουσίες τους είναι εκ των ων ουκ άνευ. Ο κ. Ταλάτ είπε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά σέβεται το δικαίωμα της περιουσίας από την αρχή. Ως θέση αρχής.
Μερικοί εξ ημών, παρακολουθώντας τις διαπραγματεύσεις για το περιουσιακό ωρύονται επειδή, όπως υποστηρίζουν, το δικαίωμα της περιουσίας δεν είναι διαπραγματεύσιμο και επομένως, γιατί ο πρόεδρος Χριστόφιας το διαπραγματεύεται. Το δικαίωμα της περιουσίας είναι πράγματι, αδιαπραγμάτευτο αλλ’ ούτε ο πρόεδρος Χριστόφιας ούτε ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ το διαπραγματεύονται. Το δικαίωμα της περιουσίας είναι απαράγραπτο, κανείς δεν το αμφισβητεί ούτε εντός ούτε εκτός της Κύπρου και κανείς δεν ζητά καν να παραγραφεί χωρίς ο ιδιοκτήτης να ερωτηθεί. Στο Σχέδιο Ανάν, το οποίο απορρίψαμε, το δικαίωμα της περιουσίας αναγνωριζόταν χωρίς συζήτηση, έστω και αν οι περισσότεροι από εμάς δεν το είχαμε προσέξει.
Δεν υπάρχει δύναμη στον κόσμο που δέχεται ότι η περιουσία ενός πολίτη παραγράφεται ύστερα από μια στρατιωτική κατοχή. Ο Χριστόφιας και ο Ταλάτ δεν διαπραγματεύονται το δικαίωμα της περιουσίας, αλλά τον τρόπο άσκησης του δικαιώματος. Ένας Ελληνοκύπριος είναι ιδιοκτήτης ενός οικοπέδου στα κατεχόμενα, του οποίου η τρέχουσα αξία είναι 400 χιλ. ευρώ. Όμως στο οικόπεδο έχει κτιστεί μια οικοδομή τρέχουσας αξίας 1,5 εκ. ευρώ. Μια απόφαση κυπριακού δικαστηρίου καλεί τον ιδιοκτήτη της οικοδομής να την καταστρέψει, να πετάξει 1,5 εκ. ευρώ, για να επαναφέρει το οικόπεδο στην αρχική του θέση. Κατά την ίδια λογική, ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης της γης στην οποία κατασκευάστηκε το αεροδρόμιο Λάρνακας, για να ασκήσει τα δικαιώματά του πάνω στην περιουσία του, πρέπει να ισοπεδωθεί το αεροδρόμιο εκατοντάδων εκ. ευρώ.
Προσωπικά δεν γνωρίζω αν πράγματι η γη πάνω στην οποία οικοδομήσαμε το αεροδρόμιο Λάρνακας είναι τουρκοκυπριακή, όμως υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα όπου σε τουρκοκυπριακή γη κτίστηκαν προσφυγικοί συνοικισμοί, σχολεία, σπίτια, εργοστάσια, βιοτεχνίες, ξενοδοχεία, ακριβές ταβέρνες… χωρίς να ρωτηθούν οι Τουρκοκύπριοι ιδιοκτήτες τους. Θα τα γκρεμίσουμε για να αποκαταστήσουμε τα οικόπεδα;
Δεν υπάρχουν διεθνείς αρχές και θεσμοί που θα συνηγορούσαν στην ιδέα καταστροφής περιουσιών δισεκατομμυρίων, προκειμένου να επαναφέρουμε την Κύπρο, κατεχόμενη ή ελεύθερη, στην προ του ’74 κατάσταση. Επειδή, λοιπόν, καμιά διεθνής πρακτική δεν βολεύεται με τη λογική των κατεδαφίσεων, κανένας δεν συμφωνεί με την καταστροφή πολλαπλάσιας αξίας περιουσιών για να αποκατασταθούν τα οικόπεδα και τα χωράφια. Ο Χριστόφιας και ο Ταλάτ διαπραγματεύονται τον τρόπο με τον οποίο ο ιδιοκτήτης της περιουσίας θα ασκήσει το δικαίωμά του, προς όφελος του ιδίου, της οικονομίας και της λογικής.

Μικρασιατική εκστρατεία, η άλλη όψη

25/01/2009

ΠΟΛΙΤΗΣ

Της Κοραλίας Μόζορα*

Αφορμή γι' αυτό το σημείωμα στάθηκε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε τελευταία με θέμα τη Μικρασιατική καταστροφή. Ο συγκεκριμένος αρθρογράφος στο κείμενό του φαίνεται να έχει πολύ επιλεκτική μνήμη. Παραθέτει τα όσα κατά την έκφρασή του "φρικτά και τρομερά" διέπραξε ο στρατός του Κεμάλ κατά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου τον Αύγουστο του 1922. Ξεκινά δηλ. να παραθέτει τα γεγονότα του τέλους του πολέμου, παρακάμπτοντας τα τρία προηγούμενα χρόνια, όπως συνηθίζουν οι πλείστοι υπέρ Έλληνες πατριώτες, οι οποίοι μόνο τις θηριωδίες και τις ωμότητες των αντιπάλων, ιδιαίτερα των Τούρκων, διαπιστώνουν και καταγράφουν. Ας δούμε λοιπόν και λίγο την άλλη όψη της εκστρατείας αυτής. Την όψη που συνηθέστατα αποκρύπτεται, ηθελημένα βεβαίως, για να μην τραυματιστεί η ευγένεια και η πολιτιστική υπεροχή του ελληνικού έθνους. Κύρια πηγή μου σε όσα θα αναφέρω πιο κάτω είναι το βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου "πόλεμος και εθνοκάθαρση", όπου μέσα από προσωπικές μαρτυρίες των πρωταγωνιστών του πολέμου μας παραθέτει τα όσα τα δικά μας "φουσάτα" διέπραξαν στο πέρασμά τους. Μπαίνω στον πειρασμό να παραθέσω μικρό σχετικό απόσπασμα (μαρτυρία) του πολύ γνωστού μας πεζογράφου Στρατή Μυριβήλη, αν και η περιγραφή αυτή αναφέρεται στον πρώτο βαλκανικό πόλεμο του 1912. "Σαν έφεξε, βάρεσε η σάλπιγγα συναγερμό πάνου απ' το χαμηλό λασπωμένο λοφάκι του χωριού. Εκεί μαζεύτηκαν όλοι οι αιχμάλωτοι άντρες και κατόπι ντουφεκίστηκαν. Κάθε ενωμοτία έστηνε αντίκρυ της πέντε-έξι και τους θέριζε. Βρέθηκα αντίκρυ στο γέρο. Τα μεταξωτά του γένια ανέμιζαν απαλά στον αγέρα και ψιθύριζε ολοένα προσευχές. Το πιο μεγάλο καλό που θα μπορούσα να του κάνω ήταν να τον σκοτώσω αμέσως, για να μην τυραγνιέται σα μερικούς που σπάραζαν σαν τα βουβάλια χτυπώντας τις παλάμες στο χώμα. Τόνε σημάδεψα στο κούτελο, ανάμεσα στα ολόασπρα φρύδια του. Τράβηξα τη σκανδάλη και σωριάστηκε μονοκόμματα σαν αστραποκαμένος στη λάσπη". Βεβαίως η Ακαδημία Αθηνών αρνήθηκε να βραβεύσει το ανωτέρω εθνικώς απρεπές κείμενο... Ας έρθουμε τώρα στη Μικρασιατική εκστρατεία του 1919-1922, η οποία υπήρξε ευθύς εξαρχής ένα καθαρά τυχοδιωκτικό και παράλογο εγχείρημα με ιμπεριαλιστικές προεκτάσεις, αφού διέγραφε από το χάρτη τους πολύ μεγαλύτερους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της περιοχής. Ακόμη πιο απελπιστικός για την ελληνική αλυτρωτική επιχειρηματολογία ήταν ο εθνολογικός συσχετισμός στην ενδοχώρα. Οι ίδιες οι συνθήκες κάτω από τις οποίες δρομολογήθηκε η εκστρατεία πιστοποιούν τον αποικιακό ιμπεριαλιστικό της χαρακτήρα. Ο ίδιος ο Βενιζέλος οραματιζόταν την "θανάτωσιν ή την ουσιαστική διάλυσιν της Τουρκίας" από την entente. Μοιραία η αναμέτρηση θα πάρει τη μορφή ενός πολέμου εξόντωσης και βίαιης εκτόπισης ολόκληρων πληθυσμών από τα "εθνικά εδάφη". Για τους Κεμαλικούς ήταν ένας υπέρ πάντων αγώνας, ένας αγώνας εθνικής επιβίωσης για την απόκρουση μιας αποικιακής εισβολής. Ο ελληνικός στρατός, από την άλλη, έπρεπε να "αποκαθιστά" και να "διαφυλάσσει" την τάξη για λογαριασμό των συμμάχων και ταυτόχρονα να δημιουργεί στον κατακτημένο χώρο τις προϋποθέσεις μιας μακρόχρονης επικράτησης. Στον εξοντωτικό αυτό πόλεμο έγιναν βιαιότητες και ωμότητες και από τις δυο πλευρές. Όσον αφορά την έκταση και τα χαρακτηριστικά της βίας του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος σε βάρος του ντόπιου μουσουλμανικού πληθυσμού, θα παραθέσουμε την εύγλωττη μαρτυρία, τα γραπτά κείμενα των ίδιων των Ελλήνων φαντάρων. Μπορεί κανείς να διακρίνει τρεις περιόδους όσον αφορά την έκταση και τα χαρακτηριστικά της βίας του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος σε βάρος του ντόπιου μουσουλμανικού πληθυσμού. Η πρώτη φάση είναι αυτή της εγκατάστασης στο προγεφύρωμα της Σμύρνης το 1919 σε μια διευρυμένη ζώνη κατοχής. Από την πρώτη μέρα η παρουσία του ελληνικού στρατού στην Ιωνία σημαδεύτηκε από βιαιοπραγίες σε βάροςτου άμαχου πληθυσμού. Βρίσκοντας πάντα κάποια αφορμή, Έλληνες στρατιώτες και ένοπλοι ντόπιοι χριστιανοί επιδίδονται σ' ένα όργιο βίας, βιασμών και εκτεταμένων λεηλασιών στις μουσουλμανικές συνοικίες της Σμύρνης με περισσότερους από 200 νεκρούς. Περίπου 2,500 μουσουλμάνοι συνελήφθησαν και κακοποιήθηκαν (ανάμεσα τους μικρά παιδιά, μαθητές και δάσκαλοι). Ύστερα από έρευνες μηνών η έκθεση της ειδικής Διασυμμαχικής Επιτροπής θα καταλογίσει στον ελληνικό στρατό την ευθύνη για την αιματοχυσία στη Σμύρνη και την ενδοχώρα της. Χαρακτηριστικό δείγμα των αγριοτήτων που έμελλε ν' ακολουθήσουν αποτελούν τα γεγονότα του Αϊδινίου. Την "απελευθέρωση" της πόλης από τον Ελληνικό στρατό διαδέχθηκαν λεηλασίες, βιασμοί και βιαιοπραγίες κατά των ντόπιων μουσουλμάνων. Το ημερολόγιο ενός τσολιά από την Βοιωτία αναφέρει ότι "ο διοικητής μας Γεώργιος Κονδύλης περιφέρεται στην πόλη και μας ενθαρρύνει πως θα φάμε τους απίστους". Η δεύτερη φάση εγκαινιάζεται με την εξόρμηση για την κατάληψη της Άγκυρας, το Μάρτιο του 1921. Από δω και πέρα οι επιχειρήσεις διεξάγονται σε έδαφος ολότελα εχθρικό, χωρίς καθόλου ελληνικό πληθυσμό. Στη φάση αυτή ο ελληνικός στρατός -αντιμέτωπος πλέον με τις πρώτες ήττες- εγκαινιάζει πολιτική "καμένης γης". Εμπρησμοί χωριών αναφέρονται καθημερινά στα ημερολόγια των φαντάρων. Ο ανθυπολοχαγός Παντελής Πρινιωτάκης καταγράφει: " μετά την γενικήν λεηλασίαν ακολουθεί εμπρησμός των οικιών και των σιτηρών τον οποίον οι κάτοικοι παρακολουθούν έντρομοι. Η κατάστασις είναι λυπηρά και αξιοθρήνητος...". Η εικόνα που αφήνει πίσω του ο Ελληνικός στρατός εγκαταλείποντας το Σαγγάριο είναι φλεγόμενα χωριά που πυρπολούνται έπειτα από διαταγή του επιτελείου και δεκάδες κάτοικοι να εκτελούνται ομαδικά. Τον Ιούνιο του 1921 πυρπολείται η Νικομήδεια. Τούρκοι χωρικοί σφάζονται ομαδικά στις αποβάθρες στην προσπάθειά τους να μεταφέρουν στα ελληνικά πλοία τα υπάρχοντα των ελληνορθόδοξων προσφύγων. Περίπου 200 Τούρκοι προύχοντες μεταφέρονται στα ελληνικά πλοία ως όμηροι αλλά σε λίγο πνίγονται στην ανοικτή θάλασσα ( Στάμου 1983, σ. 18). Η τρίτη φάση του πολέμου συντελείται τον Αύγουστο του '22, όταν ο στρατός του Κεμάλ εξαπέλυσε την προ πολλού αναμενόμενη τελική επίθεση. Σε ελάχιστο χρόνο το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα μεταβλήθηκε σ' ένα αλλόφρονα συρφετό που εγκατέλειπε πανικόβλητος τα πάντα για να φθάσει στη θάλασσα. Από αφηγήσεις Μικρασιατών γνωρίζουμε ότι οι Έλληνες στρατιώτες σκότωναν καθ' οδόν χωρικούς, ενώ άλλους τους πυρπολούσαν ζωντανούς μέσα στα τζαμιά. Γράφει ο στρατηγός Δεμέστιχας : " Τις καταστροφές στις πόλεις και τα χωριά απ' όπου περάσαμε, τους εμπρησμούς και τις άλλες ασχήμιες, δεν είμαι ικανός να περιγράψω και προτιμώ να μείνουν στη λήθη". Ο Ελευθέριος Σταυρίδης (μετέπειτα στέλεχος του Κ.Κ.Ε ) θυμάται στις δημοσιευμένες αναμνήσεις του τη Φιλαδέλφεια πυρπολημένη από τον ελληνικό στρατό και γεμάτη "πτώματα που εμύριζαν φοβερά μαζί με την καπνίλα της πυρκαϊάς". Κοντά στο Ούσακ "γέροι, γυναίκες και παιδιά είχαν κλειστεί στο τζαμί. Τους πήραν χαμπάρι κάποιοι φαντάροι δικοί μας και τους έβαλαν φωτιά. Καθώς τους έπνιγε ο καπνός, ο κόσμος άρχισε να βγαίνει έξω από την πόρτα. Τότε οι τιποτένιοι αυτοί βάλαν τα αθώα γυναικόπαιδα στη σκοποβολή και σκότωσαν κάμποσα". (Αποστολίδης 1981, σ.20) Προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε και την άλλη όψη των γεγονότων της Μικρασιατικής εκστρατείας και καταστροφής, τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, την οποία επιμελώς αποκρύβει η επίσημη εθνική ιστοριογραφία και συστηματικά αποσιωπά η σχολική εκδοχή της. Τα ανωτέρω ας θεωρηθούν ως απάντηση σ' αυτούς που και στην Κύπρο υποστηρίζουν ότι η ιστορία είναι μια και έχει καταγραφεί. Η ιστορία όταν εξυπηρετεί την εθνική ιδεολογία παραχαράσσεται βάναυσα σε βαθμό που σε πολλές περιπτώσεις ισχύει η ειρωνική άποψη του Μπερνάρ Σω: "Η ιστορία θα πει όπως πάντα ψέματα".

* Φιλόλογος

Ψήφισμα για την Αγγλική Σχολή

Μπορείς να υπογράψεις εδώ:

http://www.gopetition.com/petitions/inclusive-education.html

ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ

ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΕΚΕΙ!!!!

ΠΟΕΔ: Όχι στις επισκέψεις Τ/κ καθηγητών και μαθητών στα ε/κ σχολεία

Μα πού είναι η Αριστερά;

22/2/2009

"Πολίτης"

Χρίστου Γεωργίου

Πέστε μου, σας παρακαλώ, καλόπιστα ρωτάω. Έχει κανένας κάποια ένδειξη ότι η παρούσα κυβέρνηση είναι διαφορετική από τις προηγούμενες; Βλέπει κανένας να γίνεται κάτι, ένα προοδευτικό μέτρο, μια παρέμβαση που να σε κάνει να πεις, ρε παιδί μου, επιτέλους; Εμένα, μια από τα ίδια μου φαίνονται όλα. Φωτεινή εξαίρεση αποτελεί το Υπουργείο Παιδείας, όπου εκφέρεται πράγματι ένας ποιοτικός πολιτικός λόγος που είναι πρωτόγνωρος για τα συντηρητικά μας, παπαδο-κρατούμενα δεδομένα και γίνονται τομές που θα αφήσουν εποχή.Εκείνο, όμως, που ενοχλεί περισσότερο είναι η απουσία αντίλογου στην ξενοφοβία και το φασισμό που κυριαρχεί στη δημόσια ζωή. Η ακροδεξιά ιδεολογία αλωνίζει στα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά. Πού κρύβεται η προοδευτική διανόηση; Πότε περιμένει για να κάμει αισθητή την παρουσία της; Ευκαιρίες είχε πάρα πολλές τελευταία.Η διευθύντρια του κατεχόμενου Γυμνασίου ενθάρρυνε το ανέβασμα θεατρικού έργου με θέμα την ειρηνική συνύπαρξη. Λοιδορήθηκε και προπηλακίστηκε δημόσια από τους εκπροσώπους της εθνικοφροσύνης. Μια εκπαιδευτικός ζήτησε από τους μαθητές της να φτιάξουν ένα ερωτηματολόγιο για να μελετήσουν το τι ξέρουν οι συνομήλικοί τους για τις σχέσεις των δυο κοινοτήτων. Έγινε πρωτοσέλιδο με επιθετικούς και ανοίκειους χαρακτηρισμούς. Οι εκπαιδευτικές συνδικαλιστικές οργανώσεις εκδίδουν ανακοινώσεις με τις οποίες διαφωνούν ουσιαστικά με το στόχο της ειρηνικής συμβίωσης και της συμφιλίωσης. Απορρίπτουν ακόμα και τις απλές επισκέψεις παιδιών από την άλλη κοινότητα στα δικά μας σχολεία. Τα "σταυρουδάκια" των μαθητών της Αγγλικής Σχολής γίνονται κύριο θέμα. Αγνοείται η ουσία, που είναι πως το σχολείο αυτό αποτελεί θαυμάσιο παράδειγμα όχι μόνο ως προς την ακαδημαϊκή αριστεία αλλά και ως χώρος όπου προάγονται τα ευρωπαϊκά ιδεώδη της ανοχής και της αλληλοκατανόησης, και με μεσαιωνικές τεχνικές διασπείρονται ψεύδη με στόχο τον εκφοβισμό και το φανατισμό. Κακοποιούνται τουρκοκυπριακά αυτοκίνητα επειδή οι ιδιοκτήτες τους τόλμησαν να διακινούνται στους δρόμους μας. Κακοποιείται και η νοημοσύνη μας με το περίφημο πια περιστατικό της φάλτσας ανάκρουσης του εθνικού ύμνου. Αφήνω τα επιχειρήματα που ακούγονται για τα διδακτικά βιβλία της ιστορίας, που θα τα ζήλευε και ο θριαμβευτής των πρόσφατων εκλογών στο Ισραήλ, ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος.
Πότε θα τοποθετηθεί για όλα τούτα η Αριστερά; Μήπως όταν δει να κινδυνεύουν μικροπολιτικά συμφέροντα στις επερχόμενες ευρωεκλογές; Βέβαια, το θέμα δεν θα έπρεπε να τίθεται στον άξονα Αριστερά-Δεξιά, αλλά στον άξονα παρελθόν-μέλλον. Υπάρχουν ιδέες που μας εγκλωβίζουν στο σκοτεινό, φοβικό παρελθόν της εθνικής μιζέριας και της μισαλλοδοξίας, και ιδέες που μας απελευθερώνουν σπρώχνοντας μας προς τους ανοικτούς αιθέρες της προσωπικής και συλλογικής ανάπτυξης, της συν-δημιουργίας και της ειρηνικής προοπτικής. Η κομματική ταμπέλα δεν έχει σημασία. Κάποιος μπορεί να δηλώνει σοσιαλιστής ή ευρωπαϊστής και οι απόψεις του να εκπέμπουν οσμή μούχλας. Ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι βρίσκονται σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Μήπως είναι καιρός να αρχίσουν να μιλούν για αυτό που τους ενώνει;

Ο ανιστόρητος βουλευτής

22/2/2209

"Πολίτης"

Λουκά Χαραλάμπους

Η πολιτική υποκρισία είναι "αρετή" που χαρακτηρίζει πολλούς από τους πολιτικούς μας. Το χειρότερο είναι ότι αυτό το πρόβλημα όχι μόνο δεν περιορίζεται με την πάροδο του χρόνου, αλλά αντιθέτως μεγαλώνει. Οι νεότεροι στην ηλικία πολιτικοί μας αντί να παρουσιάζονται βελτιωμένοι σε σχέση με τους παλαιότερους, αντιθέτως είναι χειρότεροί τους. Είναι θλιβερή αυτή η διαπίστωση. Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Γιώργος Βαρνάβα είναι σήμερα το πιο αποκρουστικό παράδειγμα αυτής της πραγματικότητας. Έχει ξεπεράσει τον Κουλία και τον Πιττοκοπίτη. Η πολιτική συμπεριφορά του μας δίνει την πιο κωμική περίπτωση μέσα στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Έχει υπερβεί κάθε όριο. Τις τελευταίες βδομάδες όλη η Κύπρος γέλασε με τα ψευτοπατριωτικά καμώματά του σε βάρος της διευθύντριας του γυμνασίου Ριζοκαρπάσου. Έφτασε στο σημείο να λέγει χοντροκομμένα ψέματα για αισχρές φράσεις που δήθεν υπήρχαν μέσα σε κάποια θεατρικά έργα. Και αντί να κρυφτεί τουλάχιστον, μέχρι να ξεχαστεί η γκάφα του, βγήκε πάλι στο προσκήνιο δύο φορές αυτή τη βδομάδα. Εξεμάνη διότι ο "Πολίτης" ειρωνεύτηκε την πολιτική υποκρισία του. Ενώ δηλαδή έχει εκστρατεύσει κατά της Αγγλικής Σχολής διότι τάχα επιχειρεί "αφελληνισμό" των παιδιών, ενώ υβρίζει όσους υποστήριξαν το σχέδιο του ΟΗΕ το 2004 ότι "τα πήραν" από τους Αμερικανούς και ενώ μιλά για "αμερικανόφερτα ιδρύματα", ο ίδιος, όπως αποκαλύφθηκε, στέλνει τα παιδιά του στην Αμερικανική Ακαδημία Λάρνακας, δηλαδή ένα αγγλόφωνο σχολείο! Τόσο πολύ λατρεύει την ελληνική γλώσσα και την ελληνική εκπαίδευση.
Τo βράδυ της Δευτέρας ο συμπαθής βουλευτής ξανακτύπησε. Κατά τη διάρκεια συζήτησης στην τηλεόραση κατήγγειλε με φωνή τρέμουσα από πατριωτισμό ότι ένας αριστερός ομιλητής στην Αγγλική Σχολή είπε πως το 1963 δημιουργήθηκε ένας στρατός για να επιβάλει τα "13 σημεία" του Μακαρίου. "Ποιος ήταν αυτός ο στρατός;"

Βρυχήθηκε. Και πρόσθεσε "Τα 13 σημεία ήταν του Μακαρίου. Τι εννοεί αυτός ο κύριος; Έκαμε στρατό ο Μακάριος";

Ο κ. Βαρνάβα είναι φοβερά άσχετος και ανιστόρητος. Μα δεν έχει ακούσει για την οργάνωση "Ακρίτας", της οποίας ο Μακάριος ήταν ο "αόρατος" αρχηγός, όπως αποκάλυψε ο "επιτελάρχης" της κ. Χρ. Χριστοδούλου; Δεν έχει διαβάσει το περίφημο έγγραφο που έγραψε ο υπαρχηγός του μακαρίτης Τάσος Παπαδόπουλος; Ξεκάθαρα εκεί ομολογείτο ότι ο Μακάριος θα προχωρούσε σε "μονομερή" κατάργηση των συμφωνιών του 1960 και μάλιστα "δυναμικώς". Προχωρούσε μάλιστα και έγραφε ότι αυτή η ενέργεια θα γινόταν με τη βοήθεια της αστυνομίας και "φιλικών στρατιωτικών δυνάμεων". Δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ ο κ. Βαρνάβα να μάθει ποιες ήταν αυτές οι φιλικές στρατιωτικές δυνάμεις, ή μήπως είναι τόσο αδαής που αγνοεί εκείνο το σχέδιο; Άρα έχει δίκαιο ο αριστερός ομιλητής της Αγγλικής Σχολής. Ο Μακάριος δημιούργησε "φιλικό" στρατό, τον οποίο χρησιμοποίησε με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα. Ο ανιστόρητος βουλευτής της ΕΔΕΚ, αντί να παριστάνει τον προστάτη της ιστορικής αλήθειας κάμνει καλά να κάτσει να τη μάθει για να μην αυτογελοιοποιείται μέσα στους τηλεθαλάμους του ΡΙΚ, ωρυόμενος ότι ο Μακάριος (o "αόρατος αρχηγός") δεν είχε στρατό. Άλλωστε είναι απλό. Αν δεν υπήρχε αυτός ο στρατός (εγώ τον είδα με τα μάτια μου) ποιος έριξε τους Τουρκοκύπριους μέσα στα πηγάδια στη Μακεδονίτισσα; Νομίζεις πως έπεσαν μόνοι τους μέσα στους λάκκους κύριε βουλευτά;

Πολιτικός αγώνας και κοινωνική αντίσταση στην αποσιώπηση εγκλημάτων από την ε/κ πλευρά

22/2/2009

"Πολίτης"

Γιώργου Χαραλάμπους

'Η αλήθεια είναι κάτι το μαχητικό, πολεμάει όχι απλά και μόνο την ψευτιά, αλλά και ορισμένους ανθρώπους, που τη διαδίδουν'
Μπ. Μπρεχτ

Η πολιτική ρητορική και δραστηριότητα δίνει έναυσμα στην έκφραση της κοινωνικής προβληματικής και αντιστρόφως. Οι πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις αλληλοτροφοδοτούνται και αλληλοσυμπληρώνονται. Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αντιπαράθεση μέσα στον ε/κ Τύπο με επίκεντρο τους Τ/Κ αγνοουμένους, συμβολική της έντονης πολιτικής ατμόσφαιρας που έχει γεννήσει η τροχιοδρόμηση της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.
Μια σειρά από επιχειρήματα έχουν αντιπαραβληθεί μεταξύ οργανώσεων εκπαιδευτικών, μεταξύ ιστορικών/στελεχών του ΑΚΕΛ και δημοσιογράφων και μεταξύ πολλών άλλων. Η εν λόγω σειρά επιχειρημάτων είναι επί το πλείστον κοινή μεταξύ των γραφόντων της κάθε πλευράς. Οι μεν επιδιώκουν την αναγνώριση διάπραξης εγκλημάτων από ε/κ (και τ/κ) εξτρεμιστικές οργανώσεις, την απόδοση ευθυνών και συνάμα την ακριβή διαμόρφωση της κυπριακής ιστορίας, με κυριότερο σκοπό την απόλυτη αρμονία και ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ της ε/κ και τ/κ κοινότητας. Οι δε δεν διεξάγουν ανάλυση της ιστορίας των διακοινοτικών συγκρούσεων, αλλά εκπέμπουν ιδεολογική αλλεργία προς την εμπεριστατωμένη διαλεύκανσή τους. Από τους Ε/Κ (και Τ/Κ) εθνικιστές, αποδεικνύεται ότι η προβολή μιας εμπειρικά ηττημένης άποψης δεν είναι ακόμα παρωχημένη στην κυπριακή κοινωνία, ιδιαίτερα όταν αυτή στηρίζεται στην άνεση και εξουσία της 'στήλης' μέσα στις δομές της κυπριακής δημοσιογραφίας.
Όλες οι πρόσφατες αντιπαραθέσεις και ιδιαίτερα αυτή μεταξύ Κατσιαούνη/Μαύρου-Μιχαηλίδη, λόγω της εμβάθυνσης των ιστορικών επιχειρημάτων από την πρώτη πλευρά και την εμμονή στο "αμβισβητώ" από τη δεύτερη πλευρά, γεννούν κρίσιμα ερωτήματα: Ποιου τα επιχειρήματα δικαιώνονται; Με βάση ποια λογική προσάπτεται η κατηγορία της αθώωσης του ρόλου του ιμπεριαλιστικού παράγοντα και της τουρκικής κυβέρνησης; Γιατί συνέβησαν αυτές οι αντιπαραθέσεις τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή; Αξίζει μια προσπάθεια να απαντηθούν συνοπτικά τα πιο πάνω ερωτήματα.
Έχει αναλυθεί και σε βιβλία (π.χ. Δρουσιώτης, Παπαγεωργίου, Πάτρικ) και σε άρθρα (π.χ. Κατσιαούνης, Ουλουντάγ, Δρουσιώτης) ότι: 1) υπήρχαν δραστηριοποιημένες, παράνομες ε/κ και τ/κ οργανώσεις στις οποίες αποδίδεται ο χαρακτηρισμός 'εξτρεμιστικές', ως αποτελέσμα των παράνομων και δολοφονικών τους ενεργειών, 2) ο αριθμός Τ/Κ αγνοουμένων εκείνης της περιόδου είναι, αναλογικά, κατά πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό Ε/Κ αγνοουμένων και έχουν βρεθεί σε διάφορα χρονικά διαστήματα ομαδικοί τάφοι Τ/Κ, 3) Τ/Κ και αριστεροί (μεταξύ άλλων) υπήρξαν θύματα δολοφονιών και λεηλασιών από Ε/Κ, πολλές φορές λόγω των επαναπροσεγγιστικών τους πράξεων. Αυτά τα επιχειρήματα/αποδείξεις δεν έχουν ανταπαντηθεί ή αποδειχθεί λανθασμένα. Μάλιστα οι πλείστοι συγγραφείς/οργανισμοί που έχουν κατά καιρούς επικαλεστεί οι αμφισβητητές της πραγματικής ιστορίας (π.χ. Πέρρυ Άντερσον, ΟΗΕ, Αρίφ Ταχσίν) έχουν στην πραγματικότητα αναγνωρίσει τη διάπραξη σοβαρών εγκλημάτων από την ε/κ πλευρά.
Είναι γελοίο που γίνεται καν η προσπάθεια να αμφισβητούνται τόσο φλέγουσες ιστορικές αποδείξεις μέσα από αρθρίδια, με μορφή στρατευμένης εναντίωσης στη διακοινοτική συμφιλίωση. Γελοία είναι επίσης η κατηγορία, για υποβάθμιση τάχα του ρόλου του ιμπεριαλιστικού παράγοντα, εναντίον ανθρώπων και οργανώσεων που τον πολέμησαν στους δρόμους, σε καθιερωμένες εκδηλώσεις, διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες. Κατηγορούνται ουσιαστικά αυτοί που ονόμασαν και εξήγησαν αυτό τον παράγοντα ως ιμπεριαλιστικό και αυτοί που έχουν οικοδομήσει κινήματα με τελεολογική ιδεολογία την εξάλειψή του. Κατηγορούνται ακόμα και αυτοί που υπέφεραν σε χέρια οπλισμένα από ιμπεριαλιστικό χρήμα. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, ότι κάθε συνεδριακή απόφαση του ΑΚΕΛ αποδίδει ευθύνες για το κυπριακό πρόβλημα και στην Τουρκία και στον ιμπεριαλιστικό παράγοντα.

Καταβάλλεται προσπάθεια να προχωρήσει η λύση και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και ως αποτέλεσμα οι κόντρες μεταξύ αλήθειας και θορύβου μάς έχουν πλέον σπρώξει σε σταυροδρόμι της κοινωνικής εξέλιξης. Η αληθινή ιστορία των διακοινοτικών συγκρούσεων είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί στον κοινωνικό και πολιτικό μας βίο. Κανένας εθνικιστής, καταστροφολόγος δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο. Δεν του το επιτρέπει ούτε η μεγαλειότητα του σκοπού της απόλυτης συμφιλίωσης, ούτε η δύναμη της ιστορικής αλήθειας. Για κάθε έγκλημα υπάρχουν εγκληματίες. Για κάθε προσπάθεια αποσιώπησης εγκλημάτων γεννιέται δικαίως η αντίσταση.

Ερωτηματολόγιο, Λύκειο Αρχαγγέλου Απόστολος Μάρκος

EΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ
Λύκειο Αρχαγγέλου Απόστολος Μάρκος

Μάθημα: Κοινωνιολογία

Έρευνα: Μια κοινωνιολογική διερεύνηση του φετινού στόχου, που είναι η καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης, αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων με στόχο την απαλλαγή από την κατοχή και την επανένωση της πατρίδας και του λαού μας.

Υπεύθυνη έρευνας: Άντρη Χαραλάμπους

Η παρούσα έρευνα αφορά μαθητές και μαθήτριες που φοιτούν στην Τρίτη λυκείου και πραγματοποιείται στα πλαίσια του πιο πάνω μαθήματος. Αφιερώνοντας λίγο από τον χρόνο σας για να συμπληρώσετε αυτό το ερωτηματολόγιο θα έχετε συμβάλει σε μια προσπάθεια για μια επιστημονική προσέγγιση θεμάτων που σχετίζονται με την σχολική εμπειρία των μαθητών.
Σημειώνουμε ότι δεν υπάρχουν σωστές ή λανθασμένες απαντήσεις. Θα θέλαμε να σας τονίσουμε ότι η συμμετοχή σας είναι ανώνυμη. Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων.

Να συμπληρωθεί από το/η μαθητή/τρια:

1) Αγόρι Κορίτσι

2) Οι γονείς σου είναι πρόσφυγες; Ναι Όχι
Αν ναι, ποιος από τους δυο; ___________

3) Έχεις συναντήσει ή συνομιλήσει ποτέ σου με Τ/Κ;
Ναι Όχι

4) Έτυχε ποτέ να συζητήσεις για τις σχέσεις Ε/Κ και Τ/Κ;
Ναι Όχι
Αν ναι, με ποιους; Φίλοι Οικογένεια Σχολείο Άλλο

5) Ενημερώνεσαι μέσω των ΜΜΕ για τις σχέσεις Ε/Κ και Τ/Κ; Ναι Όχι

6) Πιστεύεις ότι το σχολικό εγχειρίδιο της Ιστορίας παρέχει αρκετό υλικό για τις σχέσεις Ε/Κ και Τ/Κ;
Ναι Όχι

7) Γνωρίζεις ότι οι πρώτοι Τουρκοκυπριακοί πυρήνες πληθυσμού δημιουργήθηκαν τον καιρό της τουρκοκρατίας; Ναι Όχι

8) Γνωρίζεις ότι Ε/Κ και Τ/Κ συμβίωναν ειρηνικά και έκαναν κοινούς κοινωνικούς αγώνες; Ναι Όχι

9) Γνώριζες ότι κάποτε Ε/Κ και Τ/Κ ζούσαν ειρηνικά στις ίδιες περιοχές με ίσα δικαιώματα; Ναι Όχι

10) Ξέρεις ότι στα 350 από τα 500 χωριά που είχε κάποτε η Κύπρος ζούσαν μαζί Ε/Κ και Τ/Κ; Ναι Όχι

11) Γνωρίζεις ότι οι Τ/Κ συμμετείχαν με υπουργούς και στα άλλα όργανα του κράτους από το 1960-1963;
Ναι Όχι

12) Γνωρίζεις ότι πρέπει να αρχίσουν να γίνονται αλλαγές στην Εκπαίδευση για να είμαστε έτοιμοι σε περίπτωση συμβίωσης με τους Τ/Κ; Ναι Όχι

14) Γνωρίζεις ότι από το 1963-1974 οι Τ/Κ ήταν αποκλεισμένοι σε πολύ μικρή έκταση γης;
Ναι Όχι

15) Σε περίπτωση επίλυσης του Κυπριακού πιστεύεις ότι συμβίωση των δυο κοινοτήτων μπορεί να είναι αρμονική;
Ναι Όχι

16) Θα αναγνώριζες το δικαίωμα στους Τ/Κ να συμμετέχουν στην κυβέρνηση ως ισότιμα μέλη του κυπριακού κράτους;
Ναι Όχι

17) Σε περίπτωση εκδήλωσης με στόχο τη γνωριμία Ε/Κ και Τ/Κ μαθητών θα περευρισκόσουν;
Ναι Όχι

18) Θα σου δημιουργούσαν πρόβλημα αν υπήρχαν Τ/Κ στην τάξη σου; Ναι Όχι

19) Πιστεύεις ότι οι Τ/Κ θέλουν να επιλυθεί το κυπριακό πρόβλημα; Ναι Όχι

Η ελευθερία του λόγου και ο κύριος Περδίκης

ΠΟΛΙΤΗΣ - 21/02/2009

Γεώργιος Περικλέους

H ελευθερία του λόγου είναι οπωσδήποτε συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας και θα πρέπει να διασφαλίζεται πλήρως. Διερωτώμαι όμως τελικά τι πραγματικά επιθυμεί ο κύριος Περδίκης, να κρίνει ο ίδιος όλους τους άλλους χωρίς να παίρνει απαντήσεις; Μήπως ο ίδιος δεν είναι υπό την κρίση των πολιτών;
"Δείγμα πνευματικής τρομοκρατίας" αποκαλεί την επιστολή απάντησή μου στις θέσεις που είχε διατυπώσει στο άρθρο του ημερομηνίας 29/11/2008. Είναι οξύμωρο πραγματικά, ένα πολιτικό πρόσωπο που καθημερινά παρουσιάζεται στα μέσα ενημέρωσης να κατηγορεί κάποιον πολίτη ότι ασκεί "πνευματική τρομοκρατία" επειδή διαφωνεί μαζί του και τον επικρίνει για τις θέσεις του. Το πρόβλημα του κυρίου Περδίκη ως πολιτικό πρόσωπο είναι ότι θέλει να κρίνει τους πάντες χωρίς όμως να κρίνεται. Και αυτό το πράττει άλλοτε με συνθηματολογία της αριστεράς και άλλοτε της δεξιάς κατά πώς τον βολεύει ή ενδυόμενος τον εθνικιστικό μανδύα. Δυστυχώς αυτή η πρακτική εφαρμόζεται και από άλλους όπως ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ο Β΄, ο βουλευτής της ΕΔΕΚ κ. Γιώργος Βαρνάβα και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ κ. Ζαχαρίας Κουλίας. Με κάθε ευκαιρία και άνευ λόγου και αιτίας, τις πλείστες φορές, τα πιο πάνω πρόσωπα χρησιμοποιούν επιχειρηματολογία που δημιουργεί κλίμα "περιρρέουσας ατμόσφαιρας" κατακρίνοντας και κατακεραυνώνοντας τον Υπουργό Παιδείας και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για υποχωρητικότητα ή προσπάθεια αφελληνισμού της Παιδείας μας. Ο κύριος Περδίκης αναφέρεται στα "ιστορικά λάθη" του ΑΚΕΛ που αρέσκεται να αναδεικνύει, αλλά ενοχλείται γιατί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καταδικάζει το έγκλημα σε βάρος του τόπου που διαπράχθηκε από κάποιους "υπερέλληνες" το 1974 και λειτούργησε έστω ως αφορμή για την τουρκική εισβολή. Αναφέρει ο κύριος Περδίκης στην επιστολή του ημερομηνίας 3/2/2009 "οφείλω να υπενθυμίσω για χάρη της αλήθειας και μόνον ότι το άρθρο μου σχολίαζε τη συνήθεια του Προέδρου (και άλλων), όταν συναντούν μια δυσκολία στο Κυπριακό, ή προκειμένου να δικαιολογήσουν μια υποχώρηση ή όταν δεν μπορούν να δικαιολογήσουν μια αδικία, να καταφεύγουν στα γεγονότα του '74".
Γνωρίζουμε όλοι ότι μέχρι σήμερα εξακολουθούμε να βιώνουμε τα σκληρά αποτελέσματα του διπλού εγκλήματος, επομένως δεν επιτρέπεται να παραγνωρίζουμε εκείνα τα γεγονότα που χάραξαν την ιστορική μας πορεία. Η ιστορική γνώση είναι για κάθε λαό αναγκαία διότι πρέπει να λειτουργεί ως πυξίδα για αποφυγή επανάληψης ολέθριων λαθών του παρελθόντος. Η αναφορά στα λάθη μας δεν γίνεται ούτε για να δικαιολογήσει οποιαδήποτε υποχώρηση αλλά ούτε για να απαλλάξει την Τουρκία από τις ευθύνες της για την παραβίαση κάθε αρχής δικαίου. Προσωπικά όταν αντικρίζω το μισοφέγγαρο στον Πενταδάκτυλο αισθάνομαι οργή για την κατοχική δύναμη, για την υποκρισία των μεγάλων δυνάμεων αλλά και για τους υπεύθυνους της συμφοράς. Η ενότητα του λαού και ο αλληλοσεβασμός μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων είναι απαραίτητο θεμέλιο του αγώνα μας αν θέλουμε να ελπίζουμε στην ευόδωσή του. Διαμορφώνοντας στρατηγική που θα έχει εφικτούς στόχους και κτίζοντας και αξιοποιώντας συμμαχίες στο διεθνές πεδίο πρέπει να επιδιώξουμε λύση βιώσιμη και λειτουργική στα πλαίσια των αρχών που συμφώνησε προ πολλού η πλευρά μας και περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Κλείνοντας απαντώ στον κύριο Περδίκη ότι καμία "κακία" εναντίον του προσωπικά δεν αισθάνομαι πλην όμως διατηρώ το δικαίωμά μου να τον κρίνω για τον πολιτικό του λόγο και τα έργα του.

Σε Αλληλεγγύη με τους Μαθητές του Λυκείου Αρχαγγέλου

Σε μια χώρα με μια πικρή ιστορία εθνοφυλετικών κρίσεων που άφησαν βαθιά σημάδια μίσους, η ανάγκη για κατανόηση του μέχρι τώρα σκηνικού είναι αναγκαία. Το γεγονός ότι πολλοί από τους μαθητές μας εκφράζονται αρνητικά για τους Τουρκοκύπριους, χρησιμοποιώντας ρατσιστικά επίθετα επιβάλλει μια αντιρατσιστική εκστρατεία μέσα στα σχολεία, η οποία όχι σε λίγες περιπτώσεις πρέπει να περιλαμβάνει και εκπαιδευτικούς. Αυτό είναι μέρος της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης η οποία, λαμβανομένης υπ’ όψιν της κατάστασης, θα έπρεπε να είχε απογειωθεί προ πολλού. Η μεταρρύθμιση όμως σκοντάφτει πάνω σε ένα κατεστημένο το οποίο δρα όπως ένα Βαθύ Κράτος το οποίο ελέγχει όχι μόνο την εκπαίδευση, αλλά και το σημαντικότερο μέρος του κυβερνητικού μηχανισμού.
Και εκεί που ενταχθήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου τα εκπαιδευτικά συστήματα ασχολούνται με την κατανόηση του Άλλου και την ανάγκη να τοποθετούμε τον εαυτό μας στη θέση του Άλλου, το Κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα μαζί με το εθνικιστικό κατεστημένο εναντιώνονται. Αυτά είναι πλέον βασικά σε άλλα εκπαιδευτικά συστήματα. Στην Κύπρο όμως, παρόλο που αποτελούν εκπαιδευτική πολιτική του Υπουργείου Παιδείας, δεν γίνονται. Όταν μάλιστα μια ομάδα μαθητών και εκπαιδευτικών τολμήσει να εφαρμόσει βασικά στοιχεία της προαναφερόμενης φιλοσοφίας, μια ομάδα πολιτικών και δημοσιογράφων, υποστηριζόμενοι από ένα μεγάλο μέρος του κεφαλαίου των μέσων ενημέρωσης και της εκκλησιαστικής ηγεσίας, κινητοποιούνται εκφοβιστικά. Ομάδα μαθητών του Λυκείου Αρχαγγέλου Απόστολος Μάρκος είχαν τη τιμή να γράψουν ένα ερωτηματολόγιο βασισμένο στην κατανόηση του Άλλου και την αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας. Δια μέσω των διαφόρων ερωτήσεων, αυτός ο οποίος θα το απαντήσει, παρατηρεί γεγονότα τα οποία αφορούν τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετώπισε η Τουρκοκυπριακή Κοινότητα κατά την περίοδο 1963-1974. Βέβαια, οι εθνικιστές πιάστηκαν από την ερώτηση 14 η οποία ρωτά αν γνωρίζεις ότι από το 1963 μέχρι το 1974 οι Τουρκοκύπριοι ήταν αποκλεισμένοι σε πολύ μικρή έκταση γης. Η ερώτηση αναφέρθηκε σε πραγματικά γεγονότα, αφού οι Τουρκοκυπριακοί θύλακες είχαν μέγεθος του 4% του εδάφους της χώρας. Οι εθνικιστές προσπάθησαν να προσδώσουν στην υπεύθυνο καθηγήτρια τον ρόλο του συνεργού του Αττίλα. Αυτή η μέθοδος είναι πλέον παραδοσιακή στην κατασκευή ‘προδοτών’ εκ μέρους μερίδας ακραίων εθνικιστικών στοιχείων, μεταφέροντας τις ενοχές τους αλλού, τουλάχιστον αυτοί οι οποίοι έχουν την τιμή να τις έχουν.
Το τι ενόχλησε τους εθνικιστές, παρόλο που δεν το είπαν, είναι ολόκληρο το ερωτηματολόγιο το οποίο βοηθά τους άλλους μαθητές να γνωρίσουν μια πτυχή της κυπριακής ιστορία την οποία οι ένοχοι και τα φερέφωνα τους προσπαθούν με νύχια και δόντια να κρατήσουν κλειστή. Μόνο και μόνο το να θέτεις ερωτήσεις γι’ αυτά τα ζητήματα είναι επικίνδυνο γι΄ αυτούς. Η επίθεση ενάντια στην καθηγήτρια ήταν κυρίως επίθεση ενάντια στους μαθητές οι οποίοι στην προκειμένη περίπτωση, αλλά και σε άλλες, είναι ευάλωτοι μπροστά στον εκφοβιστικό ρόλο των ‘ηγετών τους έθνους’ οι οποίοι κρατούν στα χέρια τους μια μυθοποιημένη θέση τιμωρού. Παλιά, αυτό τον ρόλο τον έπαιζε ο αυταρχικός εθνικιστής δάσκαλος, όμως αυτός ο ρόλος έχει πλέον παρέλθει. Σύμφωνα με τον τρόπο που αυτοί σκέφτονται, πρέπει να δείρεις τους πρώτους για να φοβηθούν όλοι αυτοί οι οποίοι είναι έτοιμοι να ακολουθήσουν. Κατά την γνώμη μου αυτή ήταν μια κακοποίηση νεολαίων στην προσπάθεια τους να δημιουργήσουν κάτι. Στην ουσία, η εξουσία των εθνικιστών προσπαθεί να κτυπήσει αντιρατσιστικούς πυρήνες μέσα στην μαθητιώσα νεολαία προτού αυτοί μεγαλώσουν και αποκτήσουν εκτόπισμα. Και αν σε μια φάση, η Κυπριακή κοινωνία φτάσει στο σημείο όπου η διάκριση εναντίον ανθρώπων θεωρείται μια παρελθούσα ιστορία, τότε άμεσα αφαιρείται η πολιτική βάση η οποία διατηρεί γι’ αυτούς ένα προνομιακό ρόλο στο πολιτικό τοπίο. Η πιο μεγάλη δυστυχία για ένα εθνικιστή είναι να βλέπει νέους να αναπτύσσονται ενάντια στην διάκριση εθνικών ομάδων τις οποίες ο εθνικιστής θέλει οι νεολαίοι να μισούν για να έχει και αυτός ρόλο ύπαρξης. Η εμμονή του ρατσιστή στο να μην μπορεί να δώσει στον εαυτό του ένα άλλο ρόλο δημιουργεί βαθιά αδιέξοδα και στον ίδιο και στους άλλους οι οποίοι πρέπει να υποφέρουν και αυτοί.
Η απάντηση του Υπουργού Παιδείας για το ότι το ερωτηματολόγιο ήταν ερασιτεχνικό ήταν σίγουρα άτοπο και ταυτόχρονα αντιεκπαιδευτικό. Ο υπουργός έπρεπε να σκεφτεί πρώτα τους μαθητές και μετά την εθνική οπισθοδρόμηση. Αυτοί είναι οι πρώτοι πειραματισμοί στο πρώτο προοδευτικό υπουργείο παιδείας της Κυπριακής Δημοκρατίας και δεν υπάρχει περίπτωση οι μαθητές να μην περάσουν από το μυδράλιο της αντίδρασης και ο υπουργός έπρεπε να σταθεί δίπλα από τους μαθητές. Βέβαια, πιστεύω ότι ο υπουργός δεν εννοούσε αυτά τα οποία είπε, αλλά τα εκστόμισε κάτω από την πίεση των ‘ηγετών τους έθνους’ οι οποίοι ήταν όντως απειλητικοί. Ταυτόχρονα το γεγονός ότι το εθνικιστικό στρατόπεδο είναι αυτό το οποίο τόλμησε να πάρει όπλα στο παρελθόν βοηθά στο να είναι αυτοί οι οποίοι έχουν το τουπέ του εθνικού οπλαρχηγού ο οποίος ξέρει να χρησιμοποιεί πολεμικές μεθόδους και ξέρει πώς να απειλεί. Το τουπέ των ‘ηγετών του έθνους’ πηγάζει επίσης από το ότι βασικά θέματα ποινικού δικαίου δεν εφαρμόστηκαν εναντίον τους στο παρελθόν όταν οι παρανομίες τους στοίχισαν τις ζωές ανθρώπων.
Είναι επιτακτική ανάγκη να συγχαρούμε δημοσίως τους μαθητές της ομάδας που έκαναν το ερωτηματολόγιο όπως επίσης και την καθηγήτρια τους οι οποίοι τόλμησαν να εφαρμόσουν τον στόχο της σχολικής χρονιάς σε μια χώρα όπου η ιδεολογία της ΕΟΚΑ Β κρατά ψηλά πόστα και ελέγχει σε αρκετό βαθμό τους μηχανισμούς του κράτους, ανεξαρτήτως του ποια είναι η κυβέρνηση. Πρέπει να στείλουμε το μήνυμα σε θαρραλέους μαθητές και εκπαιδευτικούς ότι δεν είναι μόνοι τους. Το ότι αρχίσαμε να έχουμε μαθητές οι οποίοι είναι πιο προχωρημένοι από μερίδα βουλευτών της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι κάτι το οποίο πρέπει να το θεωρήσουμε ως ένα θετικό βήμα για να αρχίσουμε να μπαίνουμε σιγά σιγά στην Ευρωπαϊκή κοινωνία τουλάχιστο σε ότι αφορά την εκπαίδευση. Η αναζήτηση της αλήθειας, όπως ιστορικών γεγονότων, πρέπει να είναι στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος και όχι το αντίθετο. Δεν έχουμε το δικαίωμα να καλύπτουμε τα εγκλήματα ατόμων τα οποία έτυχε να είναι στην δική μας εθνική ομάδα, όχι μόνο γιατί είναι ανήθικο αλλά και γιατί η αλήθεια δεν πρέπει να παραλλάσσεται αναλόγως του σε τι έθνος και ποια φυλή ανήκει αυτός ο άλλος, προσέγγιση η οποία αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά του ρατσισμού. Η αναζήτηση της αλήθειας ανεξαρτήτως της εθνικής προέλευσης, θρησκείας αυτών που έκαναν ή δεν έκαναν κάτι είναι ένα βασικό συστατικό το οποίο οποιοδήποτε εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να σέβεται και να προωθεί. Σε χώρες όπου ο αντιδραστικός κλήρος έκαψε ή θέλει να κάψει βιβλία, ξεκινώντας από την Ευρώπη του Μεσαίωνα, περνώντας από το Αφχανιστάν των τελευταίων χρόνων και φτάνοντας στην Κύπρο του σήμερα, οι δημοκρατικοί άνθρωποι δεν πρέπει να καθίσουν με τα χέρια δεμένα.

Χρίστος Αχνιώτης

Η ιστορία της διακοινοτικής σύγκρουσης στο προσκήνιο – επιστημονική έρευνα και εθνικιστικός παροξυσμός

18 Φεβρουαρίου 2009

Πλατφόρμα Ε/κ και Τ/κ Εκπαιδευτικών “Ενωμένη Κύπρος”
[ε/κ τμήμα]

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Το τελευταίο διάστημα γινόμαστε μάρτυρες μιας πρωτοφανούς επίθεσης ενάντια σε ερευνητές, εκπαιδευτικούς και δημοσιογράφους που αποδομούν την εθνικιστική μυθοπλασία της “τουρκοανταρσίας” και τεκμηριώνουν τη συνυπευθυνότητα συγκεκριμένων πολιτικών κύκλων στην ε/κ κοινότητα για τα γεγονότα της δικοινοτικής σύγκρουσης. Ως Πλατφόρμα εκφράζουμε τη στήριξή μας στους ερευνητές και εκπαιδευτικούς αυτούς που τολμούν να μιλήσουν τη γλώσσα της αλήθειας αναλύοντας κριτικά το παρελθόν μέσα από την οπτική του μέλλοντος της χώρας μας.
Πρώτα είχαμε τις σκοταδιστικές παρεμβάσεις του αρχιεπισκόπου κ. Χρυσόστομου Β', ο οποίος προσπαθώντας να προκαταλάβει την επιλογή των μελών και το έργο της επιτροπής για την αναθεώρηση των βιβλίων της ιστορίας, δήλωνε ότι θα καλέσει τους μαθητές να κάψουν τα βιβλία αν αυτά δεν ανταποκρίνονταν στις δικές του προδιαγραφές! Είπε ψέματα για τα σταυρουδάκια στην Αγγλική Σχολή και, ενώ δεν είχε διαβάσει την εγκύκλιο του Υπουργού Παιδείας, έσπευσε να τον κατηγορήσει. Το αποκορύφωμα ήταν η ενέργεια του ως επικεφαλής της Ιεράς Συνόδου να απαιτήσει τη συμπερίληψη δυο αρχιερέων στην επιστημονική επιτροπή. Παράλληλα, είχαμε την ανακοίνωση της ΟΕΛΜΕΚ που θέλησε να μας εξηγήσει τη “σωστή” εκδοχή της ιστορίας, υποπίπτοντας -όπως έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά και δημόσια- σε σωρεία λαθών και διαστρεβλώσεων. Ως εκπαιδευτικοί θα πρέπει να διαφυλάσσουμε την επαγγελματική, επιστημονική και παιδαγωγική μας ιδιότητα και να αποφεύγουμε να γινόμαστε εργαλείο συγκάλυψης εσφαλμένων πολιτικών επιλογών. Η αλήθεια έστω και οδυνηρή ωφελεί και το κάθε άτομο ξεχωριστά, αλλά και συλλογικά όλη την κοινωνία.
Η ολομέτωπη επίθεση ενάντια στον ιστορικό Ρ. Κατσιαούνη, επειδή αναλύει επιστημονικά το πολιτικό και ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έλαβαν χώρα τα γεγονότα της διακοινοτικής σύγκρουσης υποδεικνύοντας το ρόλο που διαδραμάτισαν οι διάφοροι αρνητικοί πρωταγωνιστές, αποτελεί πολιτικό παλιμπαιδισμό. Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ κ. Βαρνάβα προχώρησε μάλιστα στην εκπομπή της κ. Χαραλαμπίδου “Το συζητάμε” (16/2/2009 με θέμα τα τεκταινόμενα στην Αγγλική σχολή) να απαιτήσει τη λογοκρισία της ανάλυσης του Ρ. Κατσιαούνη και να του υποδείξει ότι είναι εκτός του αποδεκτού πολιτικού πλαισίου. Η τοποθέτηση του κ. Βαρνάβα “ότι οι Ε/κ δεν είχαν παράνομη στρατιωτική οργάνωση πριν την κατάθεση των 13 σημείων” είναι εντελώς αβάσιμη και ανιστόρητη και μας οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα από τα δυο εξής συμπεράσματα: είτε έχει ανεπαρκείς γνώσεις για τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία μη έχοντας υπόψην του το σχέδιο Ακρίτας (δημοσιευμένο στην Κατάθεση του Γλαύκου Κληρίδη και αναλυμένο στα βιβλία των Μακάριου Δρουσιώτη και Σπύρου Παπαγεωργίου), είτε για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας αντιμάχεται την αποκάλυψη των σκοτεινών πτυχών της πολιτικής πρακτικής μερίδας της τότε ε/κ ηγεσίας. Και στις δυο περιπτώσεις ντροπιάζει τη βουλευτική ιδιότητα. Διότι δεν τιμά το κυπριακό κοινοβούλιο να έχει στις τάξεις του ούτε ιστορικά ανίδεους ούτε λογοκριτές της ιστορικής επιστήμης.
Λυπούμαστε να παρατηρήσουμε τη συνέπεια του κ. Βαρνάβα στην προσπάθεια τρομοκράτησης της προβληματιζόμενης μερίδας της κοινωνίας με επιθέσεις ενάντια σε εκπαιδευτικούς στο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου και στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας που δεν αναπαράγουν την ιστορική εκδοχή η οποία αρέσει στον ίδιο και στην εθνικιστική πτέρυγα του κόμματος του, με την οποία φαίνεται να συντάσσεται περιφρονώντας τις ιστορικές ρίζες του ίδιου του χώρου που τον ανάδειξε βουλευτή. Συμπαρατάσσεται έτσι με εθνικιστές δημοσιογράφους, που μέσα από τις στήλες τους βομβαρδίζουν την κοινή γνώμη με παρωχημένα συνθήματα και μονοδιάστατες οπτικές, που στόχο έχουν να εμποδίσουν τον τερματισμό της διακοινοτικής σύγκρουσης και την επανένωση της χώρας. Σημειώνουμε όμως ότι η στάση του κ. Βαρνάβα και της εθνικιστικής ηγεσίας της ΕΔΕΚ απέχει πολύ από τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας και της Σοσιαλιστικής Διεθνούς και θα ήταν ενδιαφέρον να ενημερωθούν για αυτό.
Ως Πλατφόρμα καλούμε την ε/κ επιστημονική κοινότητα να τοποθετηθεί ενάντια στη συντονισμένη επίθεση λογοκρισίας και λάσπης που δέχονται κάποια από τα μέλη της ακριβώς επειδή τολμούν να κάνουν το καθήκον τους: να παράγουν επιστημονική γνώση αντικειμενικά και νηφάλια και όχι προπαγανδιστικά, στα μέτρα των ιστορικών διαχειριστών του κράτους της ε/κ κοινότητας. Δηλώνουμε την πρόθεσή μας να συνεχίσουμε να αρθρώνουμε απαγορευμένα ερωτήματα, να συνεχίσουμε την αντίσταση σε κάθε προσπάθεια λογοκρισίας και ενάντια σε κάθε σκοταδιστική λογική απόκρυψης της ιστορικής πραγματικότητας.

Το Σάββατο 7 Μαρτίου, ώρα 11.00 το πρωί η Πλατφόρμα Εκπαιδευτικών “Ενωμένη Κύπρος” διοργανώνει δικοινοτική εκδήλωση στη Λήδρας με αίτημα «να πούμε την αλήθεια για την Ιστορία μας» και με στόχο να βοηθήσουμε στην ανεύρεση των πεσόντων και αγνοουμένων της χώρας μας.

Η πιο επικίνδυνη παραχάραξη της Ιστορίας

18/02/2009
"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ Θ. ΠΑΝΤΕΛΙΔΗ

Ο Πρόεδρος Χριστόφιας, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο Υπουργός Παιδείας εκνευρίζονται, όταν κάποιοι κατηγορούν την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας ότι προσπαθούν να αλλάξουν το χαρακτήρα της παιδείας και ιδιαίτερα τα βιβλία της Ιστορίας. Και απαντούν ότι κάποιοι δημιουργούν θέμα που δεν υπάρχει, για να κατηγορούν την κυβέρνηση. Και ισχυρίζονται ότι απλώς σχεδιάζουν την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, που είναι αναγκαία αν θέλουμε να πάμε μπροστά.

Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι πράγματι αναγκαία. Αλλά δεν περνά απαραιτήτως από μεθοδευμένα βιβλία της Ιστορίας ή από την αποβάθρα της Σμύρνης, όπου «συνωστίζονται χιλιάδες Έλληνες» για να βρουν μια θέση στα πλοία προς τον Πειραιά. Είναι σίγουρο πως οι επιστήμονες, που τους έχει ανατεθεί το έργο της μεταρρύθμισης, θα κάνουν μια σωστή επιστημονική εργασία, θα καταγράψουν ορθούς στόχους και θα καταρτίσουν αναλυτικά προγράμματα, καλύτερα από τα υπάρχοντα. Το θέμα είναι αν θα ακολουθήσει και στην πράξη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, ώστε τα παιδιά να πάψουν να είναι παπαγάλοι και να γίνουν ερευνητές, να πάψουν να αποστηθίζουν και να προσπαθούν να κρίνουν, να αποκτούν δυναμικές γνώσεις και όχι απαντήσεις σε ερωτηματολόγια εξετάσεων, να μάθουν να μετέχουν στην ανακάλυψη της γνώσης και όχι απλώς να την αναπαράγουν για βαθμοθηρία.

Προσωπικά λέω πως και η επιστημονική μεταρρύθμιση της Ιστορίας είναι αναγκαία, για να απαλλαγούν τα βιβλία από λανθασμένες πληροφορίες που έχουν περιληφθεί σ’ αυτά, είτε για να καλύψουν τις ενοχές κάποιων παρατάξεων είτε, ακόμα, για να καλλιεργούν το εθνικό συναίσθημα σε καιρούς δύσκολους, όταν η ελευθερία κερδιζόταν με θυσίες και αίμα. Η παραχάραξη της Ιστορίας από επιστήμονες είναι δύσκολο να γίνει, εκτός αν οι επιστήμονες είναι... Κατσιαούνηδες και οι πηγές τους είναι τα κουτσομπολιά που άκουαν σε ηλικία δέκα ετών.

Το πρόβλημα που υπάρχει και που οι εκπρόσωποι του ΑΚΕΛ και της Κυβέρνησης λένε ότι είναι ανύπαρκτο, είναι άλλο. Είναι οι δηλώσεις του Προέδρου και του Υπουργού. Γιατί, ό,τι και να γράφουν τα βιβλία της Ιστορίας, το κακό γίνεται όταν ο Πρόεδρος ή ο Υπουργός Παιδείας δηλώνουν:

- ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κοινό απόκτημα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

- ότι το κράτος του 1960 ήταν συνεταιρικό και ότι για τη διάλυσή του έχουμε κι εμείς ευθύνη.

- ότι η τουρκανταρσία του 1963 ήταν διακοινοτικές ταραχές, που ήταν δημιούργημα των εξτρεμιστικών οργανώσεων των δύο κοινοτήτων, με αποτέλεσμα την εισβολή του 1974.

Αυτά μας ανησυχούν, γιατί αυτές οι δηλώσεις δείχνουν το δρόμο, καταγράφουν τις προθέσεις και τη νοοτροπία, με την οποία προσεγγίζεται η προσπάθεια για «επανένωση και ειρηνική συμβίωση» και μάλιστα χωρίς να προηγηθεί ο τερματισμός της κατοχής.

Άραγε οι ακαδημαϊκοί που θα συγγράψουν τα βιβλία της Ιστορίας θα ανατρέξουν μόνο στις ιστορικές πηγές και τα πραγματικά γεγονότα, ή θα λάβουν σοβαρά υπόψη ως πηγές και τις δηλώσεις του Προέδρου και του Υπουργού του; Ό,τι και να γράψουν, τα πραγματικά γεγονότα δεν μπορούν να τα παραχαράξουν. Όμως, αυτά που πιστεύουν και διακηρύσσουν ο Πρόεδρος και ο Υπουργός του, θα έχουν καταστροφικές συνέπειες στη διαδικασία και τη λύση του κυπριακού προβλήματος. Αυτά μας ανησυχούν, γιατί αποτελούν την πιο επικίνδυνη παραχάραξη της Ιστορίας.

Ιστορία με επιλεκτική μνήμη

15/2/09

"Πολίτης"

Ποια εθνοκεντρικά στερεότυπα εντοπίζει στα ε/κ και τ/κ βιβλία ιστορίας ο ερευνητής Α. Κυριακούδης

Εάν η ιστορία διδάσκει και τα διδάγματά της μπορούν να καθοδηγήσουν το μέλλον μας, τότε η ιστορία πρέπει να μιλά για τα γεγονότα όπως ακριβώς αυτά έγιναν. Χωρίς δηλαδή τις σάλτσες που διαστρεβλώνουν ή ενισχύουν τη δημιουργία εθνοκεντρικών στερεοτύπων. Η ιστορία της Κύπρου των τελευταίων δύο αιώνων, όπως παρουσιάζεται μέσα από τα σχολικά εγχειρίδια, τα οποία διδάσκονται τα παιδιά τόσο στα σχολεία των ελεύθερων περιοχών όσο και στα κατεχόμενα, φαίνεται να εμπεριέχει χαρακτηρισμούς, να αποσιωπά γεγονότα και γενικά να εκθέτει αρνητικά και μονόπλευρα τα γεγονότα, στο πλαίσιο της εθνικιστικής ταυτότητας που ήθελε διαμορφώσει η κάθε πολιτική ηγεσία πριν ή κατά την περίοδο που γράφτηκαν. Ο Άγγελος Κυριακούδης, εκπαιδευτικός και ιστορικός ερευνητής, έχει εντοπίσει μέσα από τη διατριβή του τα τελευταία χρόνια, τα ελλείμματα των βιβλίων ιστορίας στα ελληνοκυπριακά και στα τουρκοκυπριακά σχολεία. Όπως δηλώνει στον "Π", η εμπειρία που είχε με τα σχολικά εγχειρίδια ως καθηγητής τον προβλημάτισε, αφού διαπίστωσε πολλές αδυναμίες σε αυτά. Ήταν ένας σοβαρός λόγος για να ασχοληθεί επιστημονικά με το θέμα. Τότε άρχισε να ερευνά και τα βιβλία που χρησιμοποιούνται στα σχολεία των Τ/Κ. Θεώρησε πως για να προαχθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων, σε μια μακρά περίοδο διαπραγματεύσεων, η αρχή θα έπρεπε να γίνει μέσω της παιδείας και κυρίως μέσω της πρακτικής που εφαρμόζεται στα σχολεία, ιδιαίτερα στον τομέα της διδασκαλίας της ιστορίας. Ξεκίνησε την έρευνά του σε συνεργασία με άλλους ενδιαφερόμενους για το θέμα, Ε/Κ και Τ/Κ και συνέχισε μέσα στο πλαίσιο έρευνας του Οργανισμού για την Ειρήνη και τη Δημοκρατία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η οποία περιλαμβάνει μια μεγάλη ομάδα ειδικών ακαδημαϊκών και καθηγητών ιστορίας.

Παρεμπιπτόντως η... Κύπρος

Από την έρευνα του κ. Κυριακούδη διαπιστώνεται πως στα ε/κ σχολεία η ιστορία της Κύπρου διδάσκεται στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου, παράλληλα με την ελληνική και διεθνή ιστορία. Για την ιστορία της Κύπρου χρησιμοποιούνται εκδόσεις του υπουργείου Παιδείας. "Το μάθημα της ιστορίας της Κύπρου δεν εξετάζεται ξεχωριστά αλλά περιλαμβάνεται στο ευρύτερο αναλυτικό πρόγραμμα της ιστορίας. Γενικά για όλες τις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου οι περίοδοι διδασκαλίας για την Κύπρο είναι πολύ λιγότερες σε σχέση με τα βιβλία που αποστέλλονται από την Ελλάδα. Περιλαμβάνουν περίπου το 20% των ωρών. Στα τ/κ σχολεία ακολουθείται η ίδια ακριβώς πρακτική", μας εξηγεί.

Τι πρέπει να αλλάξουμε

Το βασικό ερώτημα το οποίο θέσαμε στον κ. Κυριακούδη, είναι ποια προβλήματα παρατηρούνται στην παρουσίαση των ιστορικών γεγονότων στα βιβλία των δύο πλευρών κι εάν υπάρχουν ακραίες εθνικιστικές εικόνες που δημιουργούν συναισθήματα. Όπως μας αναφέρει τα παραδείγματα είναι πολλά. Ενδεικτικά αναφέρει τα εξής:

* Η Οθωμανική περίοδος στην Κύπρο ή Τουρκοκρατία όπως ονομάζεται στα βιβλία, περιλαμβάνει μια εισαγωγή που εκθέτει εντελώς αρνητικά εκ των προτέρων τη διαβίωση των χριστιανών του νησιού με χαρακτηρισμούς που είναι αντιφατικοί με το περιεχόμενο που ακολουθεί. Αναφέρονται τα προνόμια και μερικά δικαιώματα που είχαν οι χριστιανοί του νησιού, αλλά επαναλαμβάνεται συνεχώς το "συμπέρασμα" ότι ο χριστιανικός πληθυσμός υπέφερε μόνο και ήταν πάντα αντικείμενο εκμετάλλευσης των Οθωμανών (τους οποίους ονομάζουν πάντα "Τούρκους". Οι όροι Τούρκος, τούρκικος κλπ θεωρούνται λανθασμένοι καθώς οι σύγχρονοι Τούρκοι και οι ξένοι ιστορικοί αναφέρονται σε Οθωμανούς, οθωμανικούς κλπ). Όπως σημειώνει ο κ. Κυριακούδης, σε όλο τον κόσμο τότε τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είχαν εξασφαλιστεί όπως σήμερα για τους λαούς.

* Η παράθεση ιστορικών πηγών γίνεται επιλεκτικά και μονόπλευρα με έμφαση στις αρνητικές πτυχές της οθωμανικής διοίκησης. Πηγές που δίνουν διάφορους χαρακτηρισμούς στους Οθωμανούς (Τούρκους όπως προείπαμε) όπως άγριοι και άπληστοι.

* Στο βιβλίο της ιστορίας της γ' Λυκείου παρατίθενται πολλές πληροφορίες για το πώς είδαν το ελληνικό στοιχείο της Κύπρου οι Ολλανδοί και οι Ιταλοί κατά την άφιξη των Βρετανών στο νησί. Όμως δεν γίνεται καμία αναφορά για το πώς την είδαν οι μουσουλμάνοι.

* Επίσης τονίζονται συνεχώς οι αυθαιρεσίες των Οθωμανών αξιωματούχων χωρίς να τονίζονται τα ειρηνικά συμβιωτικά στοιχεία μεταξύ των δύο κοινοτήτων του νησιού.

* Πολλές φορές η αποσιώπηση γεγονότων και ο έμμεσος τονισμός επιλεγμένων πληροφοριών είναι δυνατόν να δημιουργήσουν μισαλλοδοξία.

* Το βιβλίο ιστορίας της β' Λυκείου περιλαμβάνει ανεξακρίβωτες πληροφορίες για το ζήτημα του Αυτοκέφαλου που είναι αντίθετες ακόμη και με πατερικές πηγές. Αυτό το βιβλίο στερείται γενικά κάθε επιστημονικής μεθόδου και η αντικατάστασή του είναι αναγκαία και επείγουσα.

* Για τον Κουτσούκ Μεχμέτ παρατίθεται η απόδοση κειμένου ενός Άγγλου περιηγητή που τον χαρακτηρίζει ως άνθρωπο με όψη θηριώδη και άγρια και η συμπεριφορά του θύμιζε συμπεριφορά άγριου ζώου παρά ανθρώπου.

* Γενικά στο κεφάλαιο για την Τουρκοκρατία συχνά χρησιμοποιούνται οι όροι τυραννικές μέθοδοι και απληστία.

* Η κοινότητα των μουσουλμάνων του νησιού, σε διάφορα σημεία παρουσιάζεται με απόλυτο τρόπο ως αποτέλεσμα των εκούσιων εξισλαμισμών των χριστιανών εξ αιτίας των βαριών φορολογικών μέτρων και της φτώχειας που αποδίδεται στην κακή διοίκηση των Τούρκων.

* Στο κεφάλαιο για την Αγγλοκρατία, στο υποκεφάλαιο εθνικές διεκδικήσεις, γίνονται λεπτομερείς αναφορές για το ενωτικό κίνημα των Ελλήνων της Κύπρου. Δεν γίνεται καμία αναφορά στην ύπαρξη οποιασδήποτε πολιτικής οργάνωσης των Τουρκοκυπρίων. Επόμενη αναφορά για τους Τουρκοκύπριους είναι η εμφαντική αναφορά στη συμμετοχή τους στο επικουρικό σώμα των Βρετανών και στην ίδρυση της ΤΜΤ που ευθύνεται για τις βιαιοπραγίες κατά των Ελληνοκυπρίων.

* Γενικά σε όλα τα βιβλία δεν περιλαμβάνονται ισορροπημένες και επακριβείς πληροφορίες για την τουρκοκυπριακή κοινότητα και μάλιστα και τις άλλες εθνότητες που έζησαν στο νησί κυριαρχεί πνεύμα υποτιμητικό αφού τονίζεται μόνο η ιστορία του ελληνικού στοιχείου.

Η πρόοδος των Τ/Κ

Στις νέες εκδόσεις των τ/κ βιβλίων ιστορίας, επισημαίνει ο κ. Κυριακούδης, αποφεύγονται έστω και στις πηγές οι χαρακτηρισμοί και έγινε προσπάθεια να μην θίγονται πρόσωπα της χριστιανικής κοινότητας. Από την άλλη όμως αποφεύγονται οι αναφορές στα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι χριστιανοί. "Δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι δεν υπάρχουν αδυναμίες και διαφωνίες με τα βιβλία αυτά. Ομολογώ όμως ότι το πρώτο βήμα η τ/κ πλευρά το έκανε ώστε να είναι εφικτή η δικοινοτική συνεργασία στον τομέα της παιδείας. Στα τ/κ σχολεία υπήρχαν οι παλαιότερες εκδόσεις "ιστορίας της Κύπρου" (Kibris Tarixi) του Ζεκί Σερτέρ, που ήταν βουλευτής εθνικιστικού κόμματος στα κατεχόμενα και περιελάμβαναν φοβερές ιστορικές διαστρεβλώσεις. Για παράδειγμα, στα βιβλία εκείνα έγραφε ότι η ελληνική γλώσσα διαδόθηκε στο νησί μετά τον εκχριστιανισμό του, τον 7ο αιώνα μ.Χ. Ακόμα και για την οθωμανική περίοδο, τα ιστορικά γεγονότα ήταν γενικά διαστρεβλωμένα σε προσβλητικό για τους Ε/Κ βαθμό. Ωστόσο, οι νέες εκδόσεις του 2006, έχουν γραφτεί με ένα εντελώς διαφορετικό πνεύμα. Δεν έχουν καμία σχέση με τις παλιές τ/κ εκδόσεις και ακολουθούν τις βασικές αρχές της Ουνέσκο και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παρατηρείται σεβασμός προς τις αναφορές για τα πρόσωπα του ορθόδοξου κλήρου, οι πληροφορίες για τον πολιτισμό της Κύπρου πριν την οθωμανική κατάκτηση το 1571 είναι αρκετά σαφείς και γενικά παρατηρώ ότι οι Τ/Κ έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο στον τομέα αυτό", κατέληξε ο κ. Κυριακούδης.

Η μνήμη του μέλλοντος

15/2/09

"Πολίτης"

Οι Αμερικανοί συνηθίζουν να χρησιμοποιούν μια παροιμιώδη έκφραση: "Πρόσεχε τι εύχεσαι γιατί μπορεί στο τέλος να πραγματοποιηθεί". Η απογοήτευση από την όξυνση της αντιπαλότητας γύρω από διάφορα θέματα που αγγίζουν το Κυπριακό, σπρώχνει μερικούς φίλους στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται να οδηγηθούμε σε λύση. Και από εκεί, όσοι είναι άνθρωποι σκεπτόμενοι και ανήσυχοι - αλλά συνάμα και ρεαλιστές - τείνουν να συμφιλιωθούν με την ιδέα της επισημοποιημένης διχοτόμησης. Δεν απορρίπτω προσωπικά με δογματισμό καμιά σκέψη ή ιδέα. Στο κάτω-κάτω της γραφής, για τη διχοτόμηση αγωνίζονται τα μισά κοινοβουλευτικά κόμματα, πολλές οργανώσεις και άλλοι θεσμοί, όπως η Εκκλησία. Εξ ορισμού λοιπόν, αυτή η επιθυμία για ένα "καθαρό" κομμάτι της Κύπρου, έχει μια σεβαστή δυναμική. Ανεξάρτητα αν τα κίνητρα είναι εξουσιαστικά ή οικονομικά. Το παράδοξο, όμως, έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι, κουρασμένοι ή φοβισμένοι από την ακραία μέχρι χυδαιότητας υστερία πολιτικών κομμάτων, οργανώσεων και της πλειοψηφίας των ΜΜΕ, πολλοί υγιώς σκεπτόμενοι και ανιδιοτελείς προσπαθούν να απαλλαγούν από τη νέου τύπου "περιρρέουσα ατμόσφαιρα", καταλήγοντας σε μια φόρμουλα "λύσης" (διχοτόμηση), η οποία στο τέλος μονιμοποιεί το καθεστώς υστερίας. Με άλλα λόγια, η Εκκλησία και ο Αρχιεπίσκοπος δεν επιθυμούν αυτή τη λύση μόνο και μόνο για τη διατήρηση της αξίας της κτηματικής τους περιουσίας. Ούτε και κόμματα, πολιτικοί και ιδιοκτήτες ΜΜΕ προωθούν τη διχοτόμηση μόνο επειδή έχουν οικονομικά συμφέροντα. Την προωθούν κυρίως γιατί μέσω του διαχωρισμού των δυο κοινοτήτων απέκτησαν την επιρροή και την εξουσία τους, και μόνο μέσω της διαιώνισής της διασφαλίζουν τη μόνιμη κυριαρχία τους. Εν ολίγοις, ο ασφαλέστερος τρόπος για να συνεχίσει το κλίμα υστερίας, είναι η διχοτόμηση. Μάλιστα, μέσω αυτής της λύσης διασφαλίζεται και στις δύο κοινότητες η μόνιμη κυριαρχία των ακραίων, ξενοφοβικών και υστερικών κομμάτων, είτε παρουσιάζονται ως "μητροκεντρικές", είτε ως κυπροκεντρικές. Είτε ως απλώς "απορριπτικές", είτε ως γνήσια εθνικοσοσιαλιστικές. Με αυτά τα δεδομένα, η ομοσπονδιακή λύση δεν είναι αυτό που μας επέβαλαν να πιστεύουμε, δηλαδή μια υποχώρηση στα όρια της προδοσίας. Αντίθετα, είναι η μόνη λύση που θα μας απαλλάξει από τη μόνιμη κυριαρχία των εθνικιστών σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής μας ζωής. Η μόνη λύση που θα μας σπρώξει στο να υπερβούμε το στερεότυπο της εθνικής ομάδας ως αποκλειστικό συνενωτικό στοιχείο, και να αναζητήσουμε πιο υγιείς μορφές κοινωνικότητας και κοινότητας, μέσα από θεσμούς πραγματικά δημοκρατικούς, μέσα από την περηφάνια μιας νέας πολιτότητας. Αν δεν υπήρχε το ομοσπονδιακό μοντέλο λύσης, θα έπρεπε να το ανακαλύψουμε Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουμε λοιπόν την εθνικιστική υστερία, είναι να σταθούμε θαρραλέα μπροστά της. Στο κάτω-κάτω της γραφής, μπορεί να μην είναι απλώς "ένα ποντίκι που βρυχάται", σίγουρα όμως δεν είναι λιοντάρι. Τα λιοντάρια δε λένε συνειδητά και συστηματικά ψέματα, δε στηρίζουν τη δύναμή τους στην τρομοκράτηση και στους ολοφυρμούς. Είναι προφανές ότι ο Τάσσος Παπαδόπουλος ζει: Είχε καταφέρει να συνενώσει τις ελληνοκεντρικές και κυπροκεντρικές εθνικιστικές δυνάμεις (με την ευλογία μάλιστα της Εκκλησίας). Αυτή η ένωση ζει και βασιλεύει. Αυτήν έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Και πρόκειται για μια αντιπαράθεση όπου δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για "γκρίζες ζώνες". Η τρομοκρατημένη σιωπή, οι περιφράσεις και οι συγκρατημένες τοποθετήσεις, δεν είναι παρά διευκόλυνση του εθνικιστικού μετώπου. Δεν υπάρχει καλύτερο αύριο, αν δεν το διεκδικήσουν όλοι όσοι ονειρεύονται μια πατρίδα όπου θα χωρούν περισσότερες από μια αλήθειες, περισσότερες από μια ερμηνείες ή επιλογές στη ζωή. Έχω την πεποίθηση ότι η υστερική παράταξη κερδίζει ενόσω επιτυγχάνει να μας σπρώχνει στην απογοήτευση και στη σιωπή. Η κατάθεση της άλλης άποψης και μόνο, της αφαιρεί τα εικονικά της πλεονεκτήματα, τη δύναμη των στερεοτύπων, των φοβιών και του πανικού. Στο μεταξύ, και μέχρις ότου η υστερία αρχίσει να γονατίζει μπροστά στο Λόγο, αφιερώνω αυτές μου τις σκέψεις στα χαμένα σταυρουδάκια του Αρχιεπισκόπου από τις αυλές της Αγγλικής Σχολής. Στα πρακτικά της επιτροπής για την Ιστορία που δημιούργησε ο τέως Πρόεδρος και την αναθεματίζει ο νυν και αεί Αρχιεπίσκοπος. Στο διασημότερο ερωτηματολόγιο της Ιστορίας της Κύπρου, που έφτιαξαν οι μαθητές του Λυκείου Αποστόλου Μάρκου. Και στους Τουρκοκύπριους νεκρούς και αγνοούμενους από τη δράση κρατικών οργανώσεων της ελληνοκυπριακής πλευράς την περίοδο 1963 - 1974. Που τριγυρνούν στα χαμόσπιτα των θυλάκων, όπου τους έκλεισαν οι "ασυμβίβαστοι" των δύο κοινοτήτων. Εξίσου πραγματικοί με τους Ελληνοκυπρίους νεκρούς και αγνοούμενους, που τριγυρνούν πια στα χαλάσματα νεκροταφείων - χριστιανικών και (εσχάτως και) μουσουλμανικών.

τ ο υ Π α ύ λ ο υ Μ. Π α ύ λ ο υ

"Χέστηκα για την Ιστορία"!

15/2/09

"Πολίτης"

Την περασμένη εβδομάδα ήμασταν όλοι μάρτυρες ενός πρωτοφανούς γεγονότος. Ακούσαμε και διαβάσαμε τις πιο πολλές βρισιές που έτυχε να ακούσουμε και να διαβάσουμε ως σήμερα. Παντού "χέστηκα για την Ιστορία", χέστηκα για αυτό και για κείνο. Ο λόγος γνωστός. Κάποιοι πολιτικοί δήλωσαν πως αυτές οι εκφράσεις περιέχοντο μέσα στο έργο "Παρουσιάζοντας την Εμπειρία" της θεατρικής ομάδας Ρούφτοπ. Κι όμως, όπως μετά διαπιστώθηκε το έργο δεν περιείχε καμία τέτοια έκφραση! Από πού λοιπόν μπορεί να προήλθαν αυτές οι εκφράσεις; Προφανώς από τη φαντασία αυτών που τις εξεστόμισαν για πρώτη φορά. Και τούτο γιατί όπως τους ακούσαμε να μιλάνε δεν παρατηρήσαμε οτιδήποτε που να άφηνε την όποια αμφιβολία ότι πίστευαν πραγματικά αυτό που έλεγαν. Πώς όμως να εννοήσουμε αυτό το γεγονός; Κατ' αρχή θα πρέπει να πούμε ότι η λέξη "χέστηκα" έχει διττή έννοια. Η πρώτη θέλει το "χέστηκα" να σημαίνει "φοβάμαι". Παραδείγματος χάριν "με έκανε και χέστηκα", "χέστηκα από το φόβο μου" κ.ο.κ. Η δεύτερη θέλει όπως η εν λόγω έκφραση σημαίνει "δεν με ενδιαφέρει". Παράδειγμα για τούτο, το επιφώνημα "χέστηκα!" ή "χέστηκα για τα λεφτά" κ.ο.κ. Γιατί όμως η εν λόγω έκφραση να εμπεριέχει αυτή την διττή έννοια; Εδώ είναι που πρέπει να προβούμε σε μια πρώτου βαθμού ανασκόπηση και θεώρηση. Το Υπουργείο Παιδείας βρίσκεται στη διαδικασία αναθεώρησης των βιβλίων της Ιστορίας που διδάσκονται οι μαθητές. Η αναθεώρηση αυτή περιλαμβάνει την επανεξέταση του ρόλου διαφόρων θεσμών, προσώπων και ομάδων που έδρασαν κατά τα τελευταία εκατό τόσα χρόνια στην Κύπρο. Η τελεολογία του εν λόγω εγχειρήματος είναι η παροχή της δυνατότητας ανάπτυξης των ικανοτήτων της κριτικής σκέψης και ανάλυσης από τους μαθητές. Προφανώς από μια τέτοια αναθεώρηση και βασιζόμενοι πλέον σε μια μεγάλη βιβλιογραφία (γεγονός που τώρα διόλου δεν εκφράζει τα βιβλία μας) οι μαθητές θα εγκύψουν επί της ιστορίας μας και θα αντιληφθούν ότι η λειτουργία των προαναφερθέντων παραγόντων της κοινότητάς μας δεν τους καθιστά άμοιρους ευθυνών ως προς τα κακά που κατά καιρούς έπληξαν την Κύπρο. Αυτή όμως η κατάληξη βρίσκει πολέμιους τους ίδιους πολιτικούς που φαντάστηκαν την προαναφερθείσα ρήση. Αυτοί οι πολιτικοί λοιπόν δεν θέλουν αυτή την κατάληξη γιατί θα κλονίσει όχι μόνο την παρούσα θέση που απολαμβάνουν τόσο όσον αφορά την εξουσία και πλούτο αλλά και όσον αφορά την αντίληψη του κόσμου για αυτούς, αλλά επίσης θα καλέσει το διάβα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται την ίδια την πραγματικότητα! Για αυτούς τους πολιτικούς αυτοί οι "βάρβαροι" είναι υπεύθυνοι για όλα τα κακά στην ζωή τους/μας αλλά η εξάλειψή τους ή η τιμωρία τους είναι ο σκοπός της ζωής τους. Κοινώς "τι θα γενούν χωρίς βαρβάρους;". Ε, νάτο λοιπόν. Φαντάστηκαν αυτό το "χέστηκα για την ιστορία" γιατί πραγματικά δεν τους ενδιαφέρει η πραγματική ιστορία γιατί επίσης την φοβούνται! Αν όντως αναθεωρηθεί η ιστορία θα καταρρεύσει η εθνικιστική των φαντασίωση - δηλαδή η πραγματικότητα όπως την ξέρουν! Θα μου πείτε όμως πώς το ξέρεις αυτό. Πρώτον, δείτε ότι οι ίδιοι παραδέχονται ότι και εμείς κάναμε εγκλήματα κατά των τουρκόφωνων Κυπρίων αλλά αυτό -κατά τους ιδίους - καμία διαφορά δεν πρέπει να επιφέρει στο ποιος πραγματικά φταίει για την κατάσταση! Την ίδια ώρα αρνούνται να την μάθουν οι μαθητές! Και τώρα τι; Το αηδιαστικό σκατό του παρελθόντος που θέλουν να καταστείλουν και αυτό του παρόντος που απαρνούνται την ύπαρξη και επομένως την όποια επίδραση του (ο εθνικισμός) επιστρέφει: εθνικιστικές ομάδες βεβηλώνουν νεκροταφεία συμπατριωτών μας.

του Νικόλα Δευτερά

Γιατί λύσσαξαν με τον Υπουργό Παιδείας

15/2/09

"Πολίτης"

Το Υπουργείο Παιδείας, ως ο κατεξοχήν θεσμικός μηχανισμός ιδεολογικού προσανατολισμού και ο εκφραστής της κυριαρχίας της παραδοσιακής διανόησης - της Εκκλησίας δηλαδή - φαίνεται ότι διαφοροποιεί τους προσανατολισμούς του. Αυτός ο μέχρι πρότινος μηχανισμός παραγωγής της μονοδιάστατης σκέψης, της πνευματικής αποβλάκωσης και του αρρωστημένου παπαγαλισμού επικουρείτο μέχρι σήμερα από την εκκλησιαστική κάστα. Ο μηχανισμός αυτός από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού λειτουργεί ως το εχέγγυο του ξεπλύματος από τη νοηματική λειτουργία της περιέργειας του μυαλού του και της κριτικής του ικανότητας. Αποχαυνώνει το παιδί και εν τέλει μέσα από τη συλλογική παραγωγή ενός νοηματικού πλαισίου ενταφιάζει τη διαφορετικότητα, την αντίθετη άποψη και απονευρώνει τη δημιουργική σκέψη. Το Υπουργείο Παιδείας μέχρι πρότινος ήταν το ιδεολογικό προπύργιο ενός ιδιότυπου και ιστορικά μυωπικού ελληνοκυπριακού εθνοκεντρισμού. Η σημασία του εκπαιδευτικού συστήματος στο νησί εδράζεται στην επιβολή μεταφυσικών ερμηνειών συγκρότησης της κοινωνίας και δρα ενισχυτικά ως προς τη διαφύλαξη και την προστασία της πολιτισμικής ηγεμονίας της εκκλησιαστικής, παραδοσιακής διανόησης. Έτσι, ο θεοκρατισμός αναδεικνύεται ως σημείο κοινωνικής αναφοράς. Ελέγχοντας το εκπαιδευτικό πρόγραμμα (δώδεκα χρόνια θεσμική πλύση εγκεφάλου στα θρησκευτικά) με τις εθνικοθρησκευτικές μυθοπλασίες τους μεγάλα πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα και η Εκκλησία ευνουχίζουν την κριτική δυνατότητα και ικανότητα των παιδιών και ουσιαστικά τα απονεκρώνουν πολιτικά, κοινωνικά κι εν γένει πολιτισμικά. Αρωγός σε αυτή τη διαδικασία είναι και η λεγόμενη επίσημη καταγραφή της ιστορίας, η οποία επιβάλλει ένα πέπλο άγνοιας στην κοινωνία. Μια καταγραφή που εξισούται με την πολιτική έκφραση και ιδεοληψία που η καθεστηκυία τάξη (Εκκλησία και εθνικιστικό-οικονομικό κατεστημένο) έχουν καταφέρει να επιβάλλουν διαχρονικά στην κοινωνία. Αποτέλεσμα τούτου η επισώρευση τόσων δεινών στο νησί. Μιλούν για την εισβολή αλλά ξεχνούν το πραξικόπημα. Μιλούν για την ΕΟΚΑ αλλά ξεχνούν την ΕΟΚΑ Β΄. Δεν αναφέρονται πουθενά στον ταξικό χαρακτήρα της κοινωνίας, και το ρόλο της Αριστεράς στη βελτίωση των κοινωνικών όρων διαβίωσης. Δεν αναφέρονται πουθενά στις πολιτικές ευθύνες της κάθε κοινότητας για την απουσία ειρήνης στο νησί. Το ε/κ κατεστημένο έχει απαγάγει την πολιτική ιστορία του νησιού και την έχει προσαρμόσει στις ιδεολογικές του ανάγκες ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την πολιτική και κατ΄ επέκταση πολιτισμική του ηγεμονία. Με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση επιχειρείται η διασύνδεση της νοηματικής λειτουργίας των παιδιών με την ιστορικο-κοινωνική δυναμική. Σκοπείται επίσης ο περιορισμός του ρόλου των εκκλησιαστικών, οι οποίοι μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα δηλητηριάζουν πνευματικά τα παιδιά. Εν κατακλείδι, για πρώτη φορά Υπουργός Παιδείας, ως θεσμός και ως εκφραστής μιας νέας κατάστασης πραγμάτων, της οργανικής διανόησης της κοινωνίας αποπειράται να ελέγξει και να περιορίσει την τόσο βλαπτική για τον τόπο ηγεμονία της παραδοσιακής εκκλησιαστικής διανόησης που διαχρονικά είναι συνδεδεμένη με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Το λυπηρό σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι δυστυχώς ο ιδεολογικός εγκλωβισμός και κατ΄επέκταση η νοηματική λειτουργία της πλειοψηφίας των λειτουργών της εκπαίδευσης από την πρωτοβάθμια μέχρι την πανεπιστημιακή βρίσκεται κάτω από την επήρεια της παραδοσιακής διανόησης της εκκλησιαστικής κάστας. Τι διακυβεύεται στην προσπάθεια αυτή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, είναι κατά πόσο θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει την πολιτισμική του ηγεμονία ο εκκλησιαστικός θεοκρατικός σκοταδισμός ή κατά πόσο η προσπάθεια της οργανικής διανόησης θα αναδειχθεί ως η νέα πολιτισμική ηγεμονία στο νησί. Το αποτέλεσμα της σύγκρουσης αυτής θα καθορίσει και τη μελλοντική προοπτική της νήσου ως μιας ευνομούμενης πλουραλιστικής δημοκρατίας.

*PhD Πολιτική Κοινωνιολογία
sckattos@cytanet.com.cy

Εθνικιστικές (παρα)λογικές

15/2/09

"Πολίτης"

"Ο εθνικισμός είναι ένας ηλίθιος κόκορας που λαλεί πάνω στην κοπροσωρό του"

Richard Aldington

Παρακολουθώ τον τελευταίο καιρό την πολεμική αρθρογραφία του δημοσιογράφου της "Σημερινής" Λάζαρου Μαύρου που καυτηριάζει τη στάση του ΑΚΕΛ και της Χαραυγής σε σχέση με τις δολοφονίες Τουρκοκυπρίων το 1964. Οι παρεμβάσεις διανθίζονται με κασσανδρικές προβλέψεις και παραθέσεις ιστορικών ρήσεων. Μέσα από αυτόν τον αχταρμά, η δυναμική των επιχειρημάτων συμπλέκεται με τις αλλαγές στην Παιδεία και προβάλλει ισοπεδωτική.

Αν αντιλαμβάνομαι καλά από τα γραφόμενα, η ανάδειξη του θέματος των δολοφονιών Τ/Κ δεν μπορεί να είναι στην ατζέντα επειδή η Χαραυγή κατά την περίοδο εκείνη δεν είχε αναφερθεί στο θέμα. Ως εκ τούτου, το θέμα θεωρείται ως μη υπάρχον και η όποια αναφορά σε αυτό κριτικάρεται ως προσπάθεια ηθικής εξίσωσης των θυμάτων, δηλαδή των Ελληνοκυπρίων, με τους θύτες, δηλαδή τους Τουρκοκυπρίους. Η προσβολή δεν αργεί να φανεί στα γραφόμενα του Λ. Μαύρου: όσοι ασπάζονται αυτή τη θεώρηση της ιστορίας, όσοι προωθούν μια μη συγκρουσιακή πολιτική θεώρηση, αποτελούν τις ιδεολογικές ερπύστριες των Τούρκων.

Ο συλλογισμός δεν υπακούει σε κανένα κανόνα λογικής, ειδικά τις μέρες αυτές που τα χώματα τις πατρίδας μας αποδίδουν πίσω ό,τι έχει απομείνει από τα θύματα της περιόδου 63-74. Το αν μια εφημερίδα είχε ή όχι αναδείξει το θέμα δεν προσφέρει καμιά υπηρεσία στην ιστορική αλήθεια. Η σκέψη ότι κάποιος δεν δικαιούται να ομιλεί επειδή στη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο είχε (απο)σιωπήσει, είναι μια συνθήκη ικανή να δημιουργήσει μια κοινωνία μουγκών. Αν η λογική εφαρμοστεί σε όλες τις περιστάσεις τότε δεν δικαιούται να ομιλεί για την Κυπριακή Δημοκρατία όποιος έχει προσπαθήσει να την καταλύσει είτε με πραγματικές ερπύστριες είτε με πιο γραφικούς τρόπους, όπως για παράδειγμα την υποστολή της κρατικής της σημαίας...Προφανώς δεν ασπάζομαι λογικές αυτού του τύπου. Το πρόβλημα είναι άλλο: είναι η άρνηση της αποδοχής της ευθύνης της κοινότητάς μας για τη δική της ιστορική πορεία. Είναι ο φόβος της κατάρρευσης όλων των ζωτικών ψευδών που μας έθρεψαν για χρόνια. Είναι ο πανικός μπροστά στην προοπτική του ξεπλύματος του αίματος που μας χωρίζει. Είναι η ανησυχία ότι η αιώνια σύγκρουση των προαιώνιων εχθρών θα αποδειχθεί μια γελοιότητα. Είναι ο τρόμος ότι οι βερμπαλισμοί για τους αταλάντευτους αγώνες και οι κορώνες για την εθνική δικαίωση θα καταρρεύσουν υπό το βάρος των αναστολών από τη θητεία και της απαλλαγής από την εφεδρεία.

Και για να καταλήξω: στα τελευταία λεπτά αυτής της πολιτικής παράτασης που διανύουμε, το δίλημμα είναι κατ' ουσίαν ένα: αν θα επιλέξουμε τη συνέχιση της παρουσίας μας μέσα από μια λύση και την αναμέτρησή μας με την ιστορία ή αν θα αφεθούμε σε μια αργή, αλλά βέβαιη, εξαφάνιση, αφήνοντας ως σημάδι ένα τελευταίο λάλημα (ή την ανάκρουση του ύμνου) στις 6 το πρωί...

Ο Νικόλας Κυριάκου είναι νομικός.

Οι λογαριασμοί με το παρελθόν μας

15/2/2009
«Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» (έκδοση Κύπρου)

Της Κωνσταντίνας Ζάνου

Ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιμετωπίζει και χειρίζεται το παρελθόν του είναι ενδεικτικός του βαθμού της ωριμότητάς του. Το ίδιο ισχύει και σε συλλογικό επίπεδο: όσο πιο ώριμη είναι μια κοινωνία τόσο πιο ισορροπημένα και πετυχημένα καταφέρνει να αναμετρηθεί με το παρελθόν της, ενώ, αντίθετα, όσο πιο ανώριμη είναι τόσο πιο αμήχανα και προβληματικά σχετίζεται με αυτό. Οι έντονες και διχαστικές συζητήσεις που γεννιούνται στην Κύπρο κάθε φορά που αναδύεται στο προσκήνιο ένα θέμα της πρόσφατης ιστορίας μας, δείχνουν πως κάθε άλλο παρά ισορροπημένα έχουμε κάνει τους λογαριασμούς μας με το τραυματικό μας παρελθόν.
Θα προσπαθήσω, παίρνοντας ως παράδειγμα τους δύο βασικούς χαρακτήρες που δομούν ένα θεατρικό έργο, το δράμα του Βασίλη Κατσικονούρη «Οι αγνοούμενοι (μια ενδιαφέρουσα ζωή)», να σκιαγραφήσω τις δύο επικρατέστερες στάσεις που έχουμε υιοθετήσει ως κοινωνία απέναντι στο παρελθόν μας. Το έργο – που ανεβάζεται αυτή την εποχή στην Κύπρο – αναφέρεται στην ιστορία δύο Ε/Κ γυναικών, των οποίων ο αδελφός αγνοείται από το 1974. Η μεγαλύτερη αδελφή, ακολουθώντας το παράδειγμα και τις επιταγές της μάνας της, θέτει ως σκοπό της ζωής της την ανεύρεση του χαμένου αδελφού ή έστω (όταν της αποκαλύπτεται εν τέλει μετά από 35 χρόνια σε όραμα ότι αυτός έχει πεθάνει) των οστών του. Ως εκ τούτου, απαρνείται όλες τις γήινες απολαύσεις (έρωτα, γάμο, παιδιά), είναι ντυμένη μονίμως στα μαύρα, κουβαλάει πάντα μαζί της τη φωτογραφία του αγνοουμένου μαζί μ’ ένα καντήλι και δεν χάνει ευκαιρία να συμμετάσχει σε κάθε διαδήλωση διαμαρτυρίας. Καθηλωμένη σχεδόν αρρωστημένα στο τραύμα της, δεν κατορθώνει να αναμετρηθεί δυναμικά μαζί του, να το ξεπεράσει και να δομήσει μια υγιή ζωή. Κατασπαραγμένη από την ίδια της τη μνήμη, καταλήγει στην αυτοπυρπόληση.
Η μικρότερη αδελφή πάλι – που, καθόλου τυχαία, ονομάζεται Ισμήνη – παρουσιάζεται ως το ακριβώς αντίθετο. Έχοντας αποδράσει από την Κύπρο και από το τραυματικό οικογενειακό της παρελθόν, προσπαθεί με τον Ελλαδίτη σύζυγό της να χτίσει μια «ενδιαφέρουσα ζωή», γεμάτη ανέμελα ταξιδάκια και ακίνδυνες ασχολίες. Στην πεισματική της προσπάθεια «να ξεχάσει», ούτε αυτή επιτυγχάνει να συνδιαλλαγεί με το παρελθόν της. Φοβούμενη την αναμέτρηση με το τραύμα, καταφέρνει μόνο επιφανειακά να το κουκουλώσει και, όταν αυτό αναδύεται κάποια στιγμή εκρηκτικά στην επιφάνεια, καταλήγει να την παραλύσει βουλιάζοντάς την ακόμη περισσότερο στην κενότητα της ζωής της.
Ο συγγραφέας, βεβαίως – όπως και η μεγαλύτερη μερίδα της κοινωνίας μας εξάλλου – δεν υιοθετεί την ίδια κριτική στάση απέναντι στους δύο αυτούς χαρακτήρες. Ενώ καταδικάζει κάθετα τον δεύτερο, ηρωοποιεί και ανάγει σε υπόδειγμα ιστορικής ευθύνης τον πρώτο (εξ’ ου και ο έμμεσος παραλληλισμός με τις τραγικές ηρωίδες Αντιγόνη και Ισμήνη).
Είναι όμως έτσι; Κατά την άποψή μου, πρόκειται για δύο στάσεις απέναντι στην ιστορία μας εξίσου προβληματικές. Με ψυχαναλυτικούς όρους, θα λέγαμε πως αποτελούν τις δύο όψεις της ίδιας νεύρωσης, της ίδιας διαταραγμένης σχέσης με το παρελθόν μας. Μια ώριμη κοινωνία – όπως κι ένας ώριμος άνθρωπος – έχει το θάρρος να αντικρίζει κατάματα τα τραύματά της, να μπαίνει σε διαλεκτική σχέση μαζί τους και να τα επεξεργάζεται, ούτως ώστε να αποφεύγει την επανάληψη των συνθηκών που τα δημιούργησαν. Με λίγα λόγια, να τα αναλύει, να τα ξεπερνάει και να προχωράει μπροστά. Αντίθετα, μια ανώριμη κοινωνία αδυνατεί να μιλήσει ανοιχτά για το παρελθόν της και αμφιταλαντεύεται μονίμως ανάμεσα σε μια αρρωστημένη προσκόλληση ή σε μια ψευδο-επικάλυψη του τραύματος. Είναι καταδικασμένη έτσι να διαιωνίζει το ίδιο αυτό παρελθόν που την έχει στιγματίσει.
Είναι καιρός, νομίζω, ν’ απεγκλωβιστούμε από αυτά τα δύο μοντέλα συμπεριφοράς και ν’ ανοίξουμε, πάνω σε εντελώς διαφορετική βάση, τους λογαριασμούς με το ιστορικό μας παρελθόν. Τόσο να πενθήσουμε σωστά και να θάψουμε επιτέλους εν ειρήνη τους νεκρούς μας (αλλά και τους νεκρούς των άλλων), όσο και να αναμετρηθούμε με τα λάθη και τις ευθύνες μας. Με νηφαλιότητα και θάρρος ας αντιμετωπίσουμε τα τραύματά μας, για να μπορέσουμε τελικά να τα ξεπεράσουμε.

Το μαύρο ραβδί και οι παρωπίδες

"Χαραυγή"

Του ΛΟΪΖΟΥ ΠΑΦΙΤΗ

Σχολική χρονιά 1957-1958. Είμαι τελειόφοιτος του Δημοτικού. Δευτέρα πρωί και όλοι οι μαθητές του σχολείου συγκεντρωμένοι στην αυλή κατά τάξη. Μετά την κοινή προσευχή, ο διευθυντής κάνει τις διάφορες ανακοινώσεις-νουθεσίες. Στο τέλος καλεί τους μαθητές, που δεν εκκλησιάστηκαν την προηγουμένη, να περάσουν από το γραφείο του και τους υπόλοιπους να πάνε στην τάξη τους. Καταλάβαμε τι μας περιμένει. Το έντονο ύφος του κ. Μ δεν άφηνε περιθώριο αμφιβολίας. Ο φόβος σε συνδυασμό με την ψύχρα του φθινοπωρινού πρωινού μάς πάγωσε. Στο γραφείο συγκεντρωθήκαμε μια δεκαπενταριά παιδιά από όλες τις τάξεις. Ο τρομοκράτης διευθυντής κατάλαβε φαίνεται, πως αν χρησιμοποιούσε το χέρι του αυτό θα πάθαινε ζημιά με τόση «δουλειά» που το περίμενε. Πήρε το «ειδικό» μαύρο ξύλινο ραβδί μήκους 35-40 εκατοστών (ποτέ δεν θα το ξεχάσω), και άρχισε τη «διαπαιδαγώγηση». Ο ένας μετά τον άλλο άνοιγε το παγωμένο-ξερακιανό του χέρι και έπαιρνε τη δόση του. Όταν μου έρχεται στο νου αυτή η σκηνή νιώθω ανατριχίλα. Το μαύρο ραβδί ανεβοκατέβαινε με μανία τρεις-τέσσερις φορές χωρίς να χτυπά στο χέρι, μετά ανέβαινε πιο ψηλά και έπεφτε με δύναμη και μανία στην ανοικτή παιδική παλάμη. Αυτό επαναλαμβάνετο αρκετές φορές. Και ακολουθούσε ο επόμενος… Μετά από αυτή την κατήχηση πήγαμε στην τάξη για το μάθημα μαζί με τους συμμαθητές μας. Εμείς όμως διαφέραμε από τους υπόλοιπους στο ότι το δεξί μας χέρι ήταν ζεστό, κατακόκκινο και διπλάσιο, σε πάχος, από το αριστερό μας. Δεν θυμάμαι μετά από πόσες ώρες κατορθώναμε να πάρουμε το μολύβι στο χέρι. Από τότε ταύτισα την Εκκλησία με το μαύρο ραβδί, που ανεβοκατεβαίνει για να κατηχήσει και να νουθετήσει υποχρεωτικά το κοπάδι που ξεστρατά. Δεν γνωρίζω, κατά πόσο το μαύρο αυτό ραβδί είναι μαγικό και κατά πόσο αυτό παίζει κάποιο ρόλο στη συσσώρευση του εκκλησιαστικού πλούτου, που έχει μαζευτεί και εξακολουθεί να αυξάνεται και να πληθαίνει. Αυτό που είναι σίγουρο, είναι το «ενδιαφέρον» και η «αγάπη» με την οποία η Εκκλησία συνεχίζει να σφιχταγκαλιάζει την Παιδεία μας. Όπως τότε έτσι και σήμερα. Με τη διαφορά ότι το μαύρο ραβδί έχει αντικατασταθεί με παρωπίδες. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικά η άρνηση κάποιων μελών της Ιεράς Συνόδου, στην προσπάθεια της Πολιτείας να εισάξει στο μάθημα της Ιστορίας την αλήθεια για κάποια γεγονότα που εμείς οι μεγαλύτεροι τα ζήσαμε. Το μαύρο ραβδί και οι παρωπίδες, μας έχουν οδηγήσει σε ένα σωρό αδιέξοδα. Σήμερα, η νεολαία μας είναι πλήρως αποπροσανατολισμένη, χωρίς αξίες και ιδανικά. Και βαδίζει από το κακό στο χειρότερο. Ο Ελληνισμός της Κύπρου κινδυνεύει, εξαιτίας της καταστροφικής πορείας που ακολουθούμε τόσα χρόνια, η οποία μας οδηγεί στην οριστική διχοτόμηση και μελλοντικά στην πλήρη τουρκοποίηση της Κύπρου. Η άγνοια της πραγματικότητας και ο σκοταδισμός, βολεύει τους κάθε λογής άνομους. Όλοι αυτοί «εργάζονται» στο σκότος και φοβούνται την αλήθεια. Αυτοί υπερασπιζόμενοι τα προσωπικά τους συμφέροντα, επιστρατεύουν το ψέμα και τη συκοφαντία, τις απειλές και την τρομοκρατία. Βάζουν τον μανδύα του υπερπατριώτη και δεν δειλιάζουν ακόμη να ορκιστούν ψευδώς στο Ιερόν Ευαγγέλιο, προκειμένου να ρίξουν στάχτη στα μάτια του κόσμου. Νομίζω πως είναι καιρός τα «πρόβατα» να ξυπνήσουν, να βγάλουν τις παρωπίδες και με το μαύρο ραβδί να βάλουν τον κάθε κατεργάρη στη θέση του.

*Ο Λοΐζος Παφίτης είναι εκπαιδευτικός

Να πάψουν να ρίχνουν λάδι στη φωτιά

"Χαραυγή"

Ο στόχος που έθεσε το Υπουργείο Παιδείας για καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης στα σχολεία μας βάλλεται συνεχώς, χωρίς αιτία και συγκεκριμένο λόγο, από άτομα και οργανωμένα σύνολα που αντιτίθενται σε αυτή την πολιτική της Κυβέρνησης. Ατομα που καιροφυλακτούν και περιμένουν με την πρώτη ευκαιρία για να επιτεθούν σε αυτούς που εργάζονται και προωθούν αυτό το στόχο. Στόχος που, αν υλοποιηθεί, θα διαπαιδαγωγηθούν σωστά οι μαθητές μας και αυριανοί πολίτες αυτού του τόπου, για να μπορέσουν να δεχθούν με κατανόηση τον συνάνθρωπό τους που έχει διαφορετική κουλτούρα και θρησκεία. Οι καιροφυλακτούντες, άλλοτε εκμεταλλεύονται το θέμα των αλλαγών που θα γίνουν στα βιβλία της Ιστορίας και άλλοτε παρερμηνεύουν σκόπιμα δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας ή άλλων αξιωματούχων του υπουργείου, για να ρίξουν λάδι στη φωτιά, χωρίς να αντιλαμβάνονται το μέγεθος της ζημιάς που προκαλούν στην παιδεία και στον τόπο μας. Τις τελευταίες μέρες, στόχος αυτών των ατόμων αποτέλεσε και το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου, με αφορμή το περιεχόμενο κάποιου θεατρικού έργου που παρουσιάσθηκε εκεί. Δυστυχώς, στον κύκλο των διαφωνούντων προσχώρησαν οργανώσεις και σωματεία της Καρπασίας γιατί, όπως διακηρύττουν, πιστεύουν ότι «καταβάλλεται εντέχνως προσπάθεια εξίσωσης του θύτη με το θύμα, καλλιεργείται η υποταγή, η απαξίωση της συλλογικής εθνικής ταυτότητας και ενθαρρύνονται οι ερωτικές σχέσεις με νεαρούς εποίκους». Τίποτε όμως, αναληθέστερον από τα πιο πάνω. Φαίνεται, και αυτό το διαπιστώνουμε με αρκετή λύπη, τα άτομα αυτά έχουν παραμείνει πεισματικά προσκολλημένα στο παρελθόν, χωρίς να μπορούν να αντιληφθούν τη σημερινή πραγματικότητα, γεγονός που δεν τους αφήνει να δουν τα πράγματα με ξεκάθαρο μυαλό και ψυχραιμία. Οι εμπρηστικές δηλώσεις τους όμως δυναμιτίζουν ένα αρκετά αρνητικό κλίμα, που πιθανόν να επιφέρει απρόβλεπτες συνέπειες για τον τόπο μας και κυρίως για το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου. Ευχόμαστε να μην επικρατήσουν ποτέ αυτές οι συνέπειες. Γιατί θα είναι δεύτερη τραγωδία για τους Ελληνοκύπριους, αν ακούσουμε κάποια μέρα πως το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου έμεινε χωρίς μαθητές, γιατί έκλεισε λόγω των ανεύθυνων ενεργειών κάποιων συμπατριωτών μας.

Η Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση και οι αντίπαλοί της

"Χαραυγή"

Κωνταντίνου Κωνσταντινόπουλου

Κατά τους τελευταίους μήνες η παιδεία και η προσπάθεια μεταρρύθμισης τού εκπαιδευτικού μας συστήματος βρίσκονται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Στο διάλογο που αναπτύσσεται εύκολα μπορούν να διακριθούν δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Η μία που επιδιώκει την άμεση προώθηση των αναγκαίων αλλαγών για τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό της Παιδείας του τόπου μας μέσα από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και η άλλη, η οποία παραχαράσσοντας και διαστρεβλώνοντας την προσπάθεια που γίνεται προσπαθεί να συντηρήσει την υφιστάμενη κατάσταση. Ποια είναι η υφιστάμενη κατάσταση; Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Κύπρος είναι η χώρα με τις υψηλότερες δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση, η χώρα με τους πιο καλά καταρτισμένους επιστημονικά εκπαιδευτικούς, η χώρα με τους μαθητές και τις μαθήτριες που δουλεύουν περισσότερο από όλους τους συνομήλικούς τους στην Ευρώπη και η χώρα με τους γονείς που κάνουν τις περισσότερες θυσίες για τη μόρφωση των παιδιών τους. Ολες δηλαδή τις προϋποθέσεις για να συγκαταλέγεται το εκπαιδευτικό μας σύστημα ανάμεσα στα κορυφαία της Ευρώπης. Δυστυχώς, όμως, το τελευταίο δεν συμβαίνει. Αντίθετα, σύμφωνα με διεθνείς έρευνες και αξιολογήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, οι Κύπριοι μαθητές καταλαμβάνουν την τελευταία θέση ανάμεσα στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη γλώσσα, τα μαθηματικά και την επιστήμη. Τη θλιβερή αυτή πραγματικότητα έρχεται να αναστρέψει η Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση, η οποία έχει ως μοναδικό στόχο την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Αυτή λοιπόν την προσπάθεια που έχει ξεκινήσει πριν από λίγα χρόνια και εντατικοποιείται σήμερα κάποιοι προσπαθούν ενορχηστρωμένα να εμποδίσουν με κάθε τρόπο. Κάποιοι προσπαθούν να αποτρέψουν την πραγματοποίηση τού μεγάλου ποιοτικού άλματος στη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση. Εύλογα γεννάται το ερώτημα για τα κίνητρά τους; Ποιο εθνικό συμφέρον υπηρετούν οι δυνάμεις που θέλουν να συντηρήσουν και να καθηλώσουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης; Ποια συμφέροντα της ιδιωτικής εκπαίδευσης και της παραπαιδείας εξυπηρετούν με τη στάση τους; Δεν προσδοκώ ότι θα λάβω απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήματα; Απαντήσεις όμως αναμένουν οι χιλιάδες γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικοί, οι οποίοι παρακολουθούν την προσπάθεια των φορέων της συντήρησης να θυσιάσουν το μέλλον της Παιδείας και του τόπου μας στο βωμό μικροκομματικών και άλλων σκοπιμοτήτων.

Αντέχουμε την Ιστορία μας;

15/2/2009

"Πολίτης"

Διονύση Διονυσίου

Οι Γερμανοί, μετά από δύο συνεχείς ήττες σε αντίστοιχους παγκοσμίους πολέμους, αποφάσισαν να εγκύψουν με ειλικρίνεια επί της ιστορίας τους. Χωρίς να εξευτελισθούν, παραδέχτηκαν ότι έκαναν λάθη, και όχι μόνον αυτό. Κατά καιρούς ηγέτες τους, όπως ο Βίλι Μπραντ και πρόσφατα η Άνγκελα Μέρκελ εξέφρασαν δημοσίως συγνώμη για τη στάση της χώρας τους έναντι άλλων χωρών. Αν αναδιφήσει βέβαια κανείς την ιστορία στη λεπτομέρειά της, ίσως διαπιστώσει ότι οι Γερμανοί δεν υπήρξαν οι μόνοι αίτιοι των δεινών που προκάλεσαν οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι. Βαρύτατες ευθύνες φέρουν και οι Βρετανοί και οι άπληστοι Γάλλοι. Παρόλα αυτά, οι Γερμανοί, αφήνοντας κατά μέρος κάθε είδος ρεβανσισμού αποφάσισαν μεταπολεμικά να επικεντρωθούν κυρίως στις δικές τους ευθύνες. Άφησαν κατά μέρος την απώλεια της Αλσατίας και της Λωραίννης, ξέχασαν τη Σουδητία που πήρε η Τσεχία, ξέχασαν το Γκτάνσιχ που κέρδισε η Πολωνία, για να μην αναφερθούμε σε τεράστιες εκτάσεις που εκχωρήθηκαν στο Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Δανία.Στο πλαίσιο μιας διαδικασίας αυτομαστιγώματος περιορίστηκαν στις τεράστιες δικές τους ευθύνες, επικρίνοντας τον Χίτλερ και τις αγριότητες των Ναζί και ζήτησαν συγνώμη από τους Εβραίους, τους Έλληνες κ.ά. Η ΚύπροςΗ χώρα μας, δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Γερμανία, ωστόσο το παράδειγμα των Γερμανών στη διαχείριση της ιστορίας τους μπορεί να εμπλουτίσει τη σκέψη μας. Μέχρι σήμερα αντιμετωπίζαμε την ιστορία ως ένα εργαλείο συμψηφισμού. Οι Τούρκοι σκότωσαν 1000, εμείς 400, οπότε την ευθύνη την έχουν οι Τούρκοι. Με δεδομένο ότι η ιστορία μπορεί να αποδειχθεί και ως εργαλείο αυτογνωσίας ενός λαού, ας αφήσουμε για μια στιγμή τους Τούρκους, που σίγουρα μας έκαναν πολλά. Ας ασχοληθούμε για μια στιγμή με τους εαυτούς μας κι ας αναρωτηθούμε εάν έχουμε να κερδίσουμε κάτι ή όχι από αυτή τη διαδικασία. Μπορούμε, άραγε, να το κάνουμε; Πριν μερικές μέρες, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τα ονόματα κάποιων καθηγητών στους οποίους θα φορτώσουμε την ευθύνη κατάρτισης του αναλυτικού προγράμματος στην ιστορία. Θα μπορέσουν, άραγε, αυτοί οι καθηγητές να εμβολιάσουν με κάποια διάθεση αυτογνωσίας το μάθημα της ιστορίας ή θα παραμείνουν στις γνωστές περιγραφές και τους συμψηφισμούς; Ο κ. Ιωάννης Χασιώτης υπήρξε καθηγητής μου στη νεότερη ιστορία στο Αριστοτέλειο. Λαμπρός επιστήμονας. Ο Πέτρος Παπαπολυβίου ήταν συμφοιτητής μου στο Αριστοτέλειο. Χαλκέντερος ερευνητής. Ο Ευάνθης διαλέγεται άψογα με τις πηγές, αν κρίνω από τα βιβλία του που διάβασα. Ο κ. Μαργαρίτης χαρακτηρίζεται από οξυδέρκεια και ο κ. Μιχαήλ είναι από τους ανερχόμενούς μας ιστορικούς. Παρακολουθώντας βέβαια κανείς την κοινή γνώμη της Κύπρου, όπως αυτή διαμορφώνεται από τα κόμματα, δεν μπορεί να είναι αισιόδοξος. Ήδη οι εν λόγω καθηγητές χρωματίστηκαν, αφού συμπεριλήφθηκαν στη σχετική λίστα ύστερα από διαβούλευση των κομμάτων. Τα κόμματα δεν έχουν πρόβλημα τού πώς θα παρουσιαστεί η ιστορία μας έως και το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Από το 1945 και μετά όμως αρχίζουν τα προβλήματα. Το ερώτημα λοιπόν είναι εύλογο. Θα γράψουμε τη σύγχρονη ιστορία μας ή μια ακόμα παρωδία για να αισθάνονται όλοι δικαιωμένοι; Η αλήθειαΗ πραγματικές συντεταγμένες της σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας θα πρέπει, εάν θέλουμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη αυτογνωσία, να αναζητήσουν την αλήθεια έστω κι αν αυτή εν τέλει θα αποκαθηλώσει τους σημερινούς κλώνους των τότε πρωταγωνιστών της. Ίσως μερικά παραδείγματα βοηθήσουν:* Ο αγώνας του 1955-59 έπρεπε να γίνει ή όχι; Ανεξάρτητα από τον ευγενή του σκοπό, πόσο μας δίχασε στην Κύπρο ως λαό, ακόμα και μετά τη λήξη του; Πόση και ποια σχέση είχαν οι επιζώντες πρωταγωνιστές του με το πραξικόπημα της Χούντας το 1974;* Ο Μακάριος, πόσο μεγάλη προσωπικότητα ήταν τελικά; Αξίζει να τον τιμούμε τόσο πολύ σήμερα; Ένας ηγέτης που κέρδιζε εκλογές με ποσοστό 96% και καθόριζε ποια κόμματα θα ιδρυθούν και τι ποσοστά θα πάρουν, μπορεί να χαρακτηρίζεται ως πατέρας της Κυπριακής Δημοκρατίας; * Ο Γρίβας τελικά ήταν ένας ήρωας ή ένας απολίτικος, ξεροκέφαλος στρατιωτικός που αγόταν και φερόταν από το στενό του περιβάλλον; Μπορούμε να διαχωρίσουμε τον Γρίβα της ΕΟΚΑ Α' από το Γρίβα της ΕΟΚΑ Β΄; Μήπως η ιστορία πρέπει να τον κρίνει και να μας πει αν αξίζει να τον τιμούμε σήμερα;* Τα κόμματα της Δεξιάς τότε (Γιωργκάτζης-Παπαδόπουλος και άλλοι) είχαν σχέσεις και ποιες ήταν αυτές με ξένες κυβερνήσεις; Έπαιρναν χρήματα στο πλαίσιο των χρηματοδοτήσεων της Δύσης για αντικομουνιστικό αγώνα; Χρηματοδοτούσαν παρακρατικές οργανώσεις εν γνώσει του Μακαρίου, οι οποίες διέπρατταν δολοφονίες και Ε/Κ διαφωνούντων;* Το ΑΚΕΛ ως κόμμα υπήρξε ποτέ όργανο ξένων κυβερνήσεων στην Κύπρο και χρηματοδοτείτο από αυτές; Πώς δικαιολογεί τις συνεχείς του παλινδρομήσεις στο Ενωτικό Ζήτημα; Η στάση του καθορίστηκε πάντα από το γνήσιο συμφέρον των Ε/Κ ή ακολουθούσε τυφλά τις υποδείξεις του ΚΚΣΕ; * Οι αντιμακαριακοί μετά τη Ζυρίχη πόσο ιδεολόγοι ήταν ή πόσο συμφεροντολόγοι; Μήπως η στάση τους εναντίον του Μακαρίου καθορίστηκε εν πολλοίς γιατί έμειναν εκτός νυμφώνος; Οι Γερμανοί Επανερχόμαστε στους Γερμανούς. Οι οποίοι αναγνώρισαν τα λάθη τους και κυρίως στρώθηκαν στη δουλειά. Το αποτέλεσμα; Όλοι τις επόμενες δεκαετίες μιλούσαν για το γερμανικό θαύμα. Η ηττημένη Γερμανία αναδύθηκε από τις στάχτες της ως άλλος φοίνικας και έγινε η πρώτη οικονομία στην Ευρώπη και σήμερα η ατμομηχανή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Το συμπέρασμα είναι προφανές. Όσο δεν άντεχαν την ιστορία τους και τη χρησιμοποιούσαν ως φονικό μαχαίρι για να δικαιωθούν στραπατσάρονταν. Σήμερα χρησιμοποιούν τα ατσαλένια μαχαίρια stolingen που παράγουν για να μοιράζουν ψωμί σε όλη την Ευρώπη.

50 χρόνια από την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης - Λονδίνου

15/2/2009

"Πολίτης"

Μακάριου Δρουσιώτη

Τέτοιες μέρες πριν από πενήντα ακριβώς χρόνια υπογράφηκαν οι συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου για την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με τις συμφωνίες αυτές αποκηρυσσόταν η Ένωση που ήταν ο στόχος του ένοπλου αγώνα της ΕΟΚΑ και η Κύπρος μετατρεπόταν σε ανεξάρτητο κράτος, συνεταιρικό με την τουρκοκυπριακή μειονότητα.
Η μοίρα της Κύπρου κρίθηκε σε μια μόνο στιγμή, στις 29 Φεβρουαρίου, του δίσεκτου έτους 1956. Τότε, που εντελώς απρόσμενα, κατέρρευσαν οι συνομιλίες του Μακαρίου με τον Βρετανό υπουργό αποικιών Λένοξ Μπόιντ. Ο Μακάριος, ο οποίος ως εθνάρχης ήταν και ο πολιτικός διαχειριστής του κυπριακού ζητήματος, είχε σχεδόν συμφωνήσει με τους Βρετανούς σε μεταβατική λύση αυτοκυβέρνησης, η οποία δεν απέκλειε την ένωση. Όμως, η συμφωνία αυτή δεν ολοκληρώθηκε εξαιτίας της τάσης που είχε ο Μακάριος να μην αποφασίζει και να κρημνοβατεί, διασκεδάζοντας με τους συνομιλητές του.
Ο Μακάριος περιέγραψε την έφεσή του προς την πολιτική κρημνοβασία στην Οριάνα Φαλάτσι, σε μια από τις πιο περιεκτικές συνεντεύξεις που έδωσε ποτέ. Διηγούμενος μια προσωπική του ιστορία, αποτύπωσε με παραστατικό τρόπο τη διαπραγματευτική του στρατηγική:
Ο Μακάριος ήταν δόκιμος μοναχός στη Μονή Κύκκου. Οι δόκιμοι δεν είναι υποχρεωμένοι να έχουν γένια και ο Μακάριος συνήθιζε να ξυρίζεται. Ο ηγούμενος της Μονής, Χρυσόστομος, τον πίεζε να αφήσει γένια και αυτός αρνείτο:
Ηγούμενος: Ή θα με ακούσεις ή να φύγεις.

Μακάριος: Εντάξει, θα φύγω (μάζεψα τα πράγματα μου - ήξερα ακριβώς τι επρόκειτο να συμβεί.)

Ηγούμενος: Μη φύγεις! Μείνε.

Μακάριος: Εντάξει, θα μείνω.

Ηγούμενος: Θα αφήσεις όμως γένια;

Μακάριος: Όχι, δεν θ' αφήσω.

Ηγούμενος: Πρόσεχε, γιατί θα σε χτυπήσω.

Μακάριος: Χτύπα με (άρχισε να με χτυπάει και όση ώρα με χτυπούσε φώναζε)

Ηγούμενος: Θα αφήσεις γένια;

Μακάριος: Όχι!

Ηγούμενος: Θα αφήσεις τώρα;

Μακάριος: Όχι.

Τελικά ο Ηγούμενος κάθισε εξαντλημένος:

Ηγούμενος: Σε παρακαλώ. Άφησέ τα να μεγαλώσουν λίγο. Πολύ λίγο, ίσα - ίσα για να μη φανεί πως υποχώρησα εγώ.

Μακάριος: Όχι!

Ηγούμενος: Πολύ λίγο, ίσα - ίσα για να σε ρωτάει ο κόσμος αν αφήνεις γένια.

Μακάριος: (Χαμογέλασα) Τόσο λίγο;

Ηγούμενος: Ναι. Ούτε εκατοστό περισσότερο.

Μακάριος: Εντάξει.

Ο Μακάριος, όπως είπε στη Φαλάτσι, δεν είχε την παραμικρή πρόθεση να φύγει από το μοναστήρι. "Πάντα μου άρεσε να οδηγώ τον εαυτό μου ώς την άκρη του γκρεμού, και τότε να σταματάω έγκαιρα, ώστε να μην πέσω", είπε. "Οι άλλοι, φυσικά, πιστεύουν ότι είμαι έτοιμος να πέσω, να αυτοκτονήσω. Αντίθετα, εγώ συνεχίζω πολύ ήρεμα, ξέροντας πότε να πατήσω φρένο".

Συνομιλίες με τον Χάρτινγκ

Ακριβώς αυτό το παιχνίδι που έπαιξε με τον Ηγούμενο Κύκκου, ο Μακάριος προσπάθησε να το παίξει και με τον υπουργό Αποικιών μιας αυτοκρατορίας. Όμως, σε αντίθεση με τον Ηγούμενο που υπέκυψε, ο Λένοξ Μπόιντ τον "έδιωξε" από το μοναστήρι.
Ο Μακάριος ξεκίνησε συνομιλίες με τον Άγγλο κυβερνήτη Σερ Τζον Χάρτινγκ τον Οκτώβριο του 1955 για μεταβατική λύση αυτοκυβέρνησης της Κύπρου. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ για ένωση με την Ελλάδα ήταν στα εντελώς αρχικά του στάδια. Η Βρετανική Αυτοκρατορία που κλυδωνιζόταν, επιδίωξε να κλείσει το μέτωπο της Κύπρου, προσφέροντας ευρεία αυτονομία στους Κυπρίους με δημοκρατικό σύνταγμα, χωρίς να αποκλείεται και η αυτοδιάθεση στο απροσδιόριστο μέλλον. Οι Βρετανοί ήθελαν να διατηρήσουν μόνο την ευθύνη της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής, καθώς και την εσωτερική ασφάλεια, μέχρι την εξομάλυνση της κατάστασης.
Οι συνομιλίες του Μακαρίου με τον Χάρτινγκ κατέληξαν σε ένα σχέδιο δήλωσης που θα έκανε η κυβέρνηση στη Βουλή των Κοινοτήτων και θα περιέγραφε τις γενικές αρχές του νέου καθεστώτος της Κύπρου. Ο Μακάριος ήταν θετικός. Συνάντησε στο βουνό τον στρατιωτικό αρχηγό της ΕΟΚΑ Γ. Γρίβα και τον ενημέρωσε. Ο Γρίβας ανακοίνωσε στους αντάρτες που ήταν μαζί του πως ο αγώνας τους τελείωνε. Έβγαλαν όλοι μαζί και μια αναμνηστική φωτογραφία. Είναι η γνωστή φωτογραφία του Γρίβα στο βουνό, περιβαλλόμενου από τους άντρες του.

Υποδοχή με εκρήξεις

Ο υπουργός Αποικιών της Βρετανίας, Λένοξ Μπόιντ, έφτασε στην Κύπρο στις 29 Φεβρουαρίου 1956 για να συναντήσει τον Μακάριο και να εξασφαλίσει την τελική συγκατάθεσή του. Ο Μακάριος δεν είχε καμιά πρόθεση να διακόψει τις συνομιλίες και να απορρίψει την πρόταση. Όμως, πριν πει το ναι, επεδίωξε να παίξει με το συνομιλητή του.
Ο Μακάριος υποδέχτηκε τον Λένοξ Μπόιντ με μια δυσάρεστη έκπληξη. Παρά την εκεχειρία που τηρούσε η ΕΟΚΑ λόγω των συνομιλιών, λίγο πριν αρχίσει η συνάντηση, η Λευκωσία συγκλονίστηκε από τις εκρήξεις 19 βομβών. Ο Μακάριος επιρρίπτει την ευθύνη για τις εκρήξεις στον Γρίβα, ενώ ο Γρίβας αποδίδει την πρωτοβουλία στον Μακάριο, ο οποίος ήθελε, πριν το συμβιβασμό, να στείλει "ηχηρό μήνυμα" στον Λένοξ - Μπόιντ, προφανώς για να πάρει κάτι παραπάνω.
Ούτως η άλλως η πρωτοβουλία για τις εκρήξεις θα ήταν δευτερευούσης σημασίας, αν ο Μακάριος αποδεχόταν το περιεχόμενο της δήλωσης. Όμως, στη συνάντηση, αντιμετωπίζοντας τον Υπουργό Αποικιών της Βρετανίας, όπως τον Ηγούμενο Χρυσόστομο, ο Μακάριος άρχισε να παίζει το παιχνίδι της παρελκυστικής τακτικής. Ο Μπόιντ, ενοχλημένος και από τις εκρήξεις, διέκοψε εκνευρισμένος τη συνάντηση λέγοντάς του: "Eίθε ο Θεός να σώσει το Λαό σου". Ο Μακάριος ξαφνιάστηκε. Προσπάθησε να τον συγκρατήσει, όμως έκανε ήδη το βήμα παραπάνω προς τον γκρεμό. Αυτά τα πέντε δευτερόλεπτα, όσο κράτησε η εκδικητική δήλωση του Λένοξ Μπόιντ, έκριναν το μέλλον της Κύπρου. Οι συνέπειες αυτής της απόφασης ταλανίζουν ακόμη το νησί.Στην εξορίαΟι Βρετανοί τον εξόρισαν στις Σεϊχέλες, πήραν καταπιεστικά μέτρα κατά της κοινωνίας και προσπάθησαν να καταστείλουν με δυναμικά μέσα την ΕΟΚΑ, σε συμμαχία με τους Τουρκοκύπριους. Ο αγώνας που ξεκίνησε για την Ένωση εξελίχθηκε σε διακοινοτική σύγκρουση. Σε δύο χρόνια δημιουργήθηκαν τέτοιες συνθήκες, που η διχοτόμηση της Κύπρου ήταν πια ζήτημα χρόνου.
Το 1957 ο Μακάριος έδωσε σημεία συμβιβασμού και οι Άγγλοι τον άφησαν ελεύθερο από τις Σεϊχέλες, αλλά του απαγόρευσαν να γυρίσει στην Κύπρο. Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και σύμφωνα με τον τότε συνεργάτη του Nίκο Kρανιδιώτη, η άποψη του ήταν πως ο αγώνας της ΕΟΚΑ έπρεπε να τερματιστεί. Στην πρώτη συνάντηση που είχε μαζί του, του είχε πει ότι ο λαός κουράστηκε και ότι θα έπρεπε να γίνει αποδεχτή μια λογική περίοδος αυτοκυβέρνησης. "Θα γράψω στον Γρίβα. Πιστεύω ότι ο αγώνας έχει ήδη αποδώσει το μάξιμουμ. Aπό 'δω και πέρα δεν προσθέτει. Mάλλον αφαιρεί. Eάν και ο ίδιος συμφωνεί, θα πρέπει να σταματήσουμε, και να αρχίσουμε διαπραγματεύσεις από το σημείο που διακόπηκαν πριν από την εξορία μου".
Όμως τα δεδομένα είχαν ήδη αλλάξει. Όταν ο Λένοξ Μπόιντ επισκέφθηκε τη Λευκωσία, οι συνομιλίες ήταν μεταξύ Βρετανών και Ελληνοκυπρίων. Τώρα, οι Τουρκοκύπριοι ήταν μέρος του προβλήματος.Προς τη ΖυρίχηΎστερα από παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, με την ενθάρρυνση των ΗΠΑ που είχαν επικρατήσει σαν η κυρίαρχη δύναμη στην περιοχή της Μεσογείου, ο Μακάριος αποδέχθηκε, χωρίς σοβαρούς δισταγμούς, τις συμφωνίες της Ζυρίχης για τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, συνεταιρικού με τους Τουρκοκύπριους. Οι συμφωνίες μονογραφήθηκαν στις 11 Φεβρουαρίου 1959 στη Ζυρίχη από τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της Τουρκίας, Καραμανλή και Μεντερές.
Δηλαδή, ύστερα από τρία χρόνια σκοτωμών και διχασμών μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, αριστερών και δεξιών, έγινε αποδεχτή μια λύση κατά πολύ χειρότερη από εκείνην που απορρίφθηκε το 1956. Σήμερα, γίνεται ευρέως παραδεχτό πως η πρόταση Χάρτινγκ ήταν μια πραγματικά χαμένη ευκαιρία, που θα μπορούσε να οδηγήσει στην αδέσμευτη ανεξαρτησία ή ακόμη και στην Ένωση.
Η υπογραφή των συμφωνιών θα γινόταν στο Λονδίνο στις 17 Φεβρουαρίου από τους υπουργούς Eξωτερικών της Βρετανίας, της Eλλάδας και της Tουρκίας, καθώς και από τους δυο Κύπριους ηγέτες Mακάριο και Kουτσιούκ.

Ο Μακάριος κάλεσε στο Λονδίνο 35 πρόκριτους, προκειμένου να διαβουλευτεί μαζί τους. Στις 16 Φεβρουαρίου έγινε στο ξενοδοχείο "Παρκ Λέιν" του Λονδίνου η πρώτη σύσκεψη των προκρίτων με τον Mακάριο. Aπό τα 27 άτομα που είχαν μιλήσει, οι 25 τάχθηκαν υπέρ της απόρριψης των Συμφωνιών.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε πανικό στην ελληνική αντιπροσωπεία που πήγε στο Λονδίνο για να υπογράψει. Aπό τη στιγμή εκείνη, γράφει ο διπλωμάτης Άγγελος Bλάχος, "άρχιζε μια πενθήμερη παραζάλη, ένα είδος εφιαλτικό γαϊτανάκι με κοντάρι του τον Mακάριο και γύρω του εμάς όλους, ο καθένας με την κορδέλα του, να πλέκομε, ενώ εκείνος ξέπλεκε".

Παρέμβαση Καραμανλή

Oι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν την επόμενη μέρα το πρωί, με τον Mακάριο να επιμένει ότι δεν μπορούσε να υπογράψει και να απειλεί ότι δεν θα πήγαινε στη διάσκεψη. O Kαραμανλής, ο οποίος ήταν άρρωστος στην Aθήνα, όταν ενημερώθηκε για τις ενστάσεις του Mακαρίου, αποφάσισε να επισκεφθεί αμέσως το Λονδίνο. Aπό το αεροδρόμιο μετέβη στην ελληνική πρεσβεία και δέχτηκε τον Μακάριο και αντιπροσωπεία από τους 35 προκρίτους. Στην Πρεσβεία, γράφει ο Bλάχος, αφού ο Kαραμανλής ανάγκασε τον Aρχιεπίσκοπο ν' αναγνωρίσει, μπροστά σε όλους, ότι "στην Aθήνα είχε δεχθεί τις συμφωνίες της Zυρίχης", δήλωσε ότι η Eλληνική Kυβέρνηση θα υπέγραφε τις συμφωνίες και θα έθετε τέρμα στην κυπριακή της πολιτική.
Ο Μακάριος παρέμεινε ανένδοτος και ζητούσε να επαναδιαπραγματευτεί τις συμφωνίες, λέγοντας πως προτιμούσε τη διχοτόμηση παρά να υπογράψει τέτοια λύση. Στις 18 Φεβρουαρίου συνήλθε η διάσκεψη και ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Σέλουιν Λόιντ ρώτησε τον Mακάριο εάν ήταν έτοιμος να υπογράψει. "Eάν είναι τώρα, είναι όχι", απάντησε.
H συνεδρίαση διακόπηκε, όλο το βράδυ η ελληνική αντιπροσωπεία έπεισε τους 27 από τους 35 πρόκριτους να αναθεωρήσουν την αρχική τους γνώμη και συνέστησαν στον Mακάριο να υπογράψει. Το πρωί της 19ης Φεβρουαρίου 1959, ο Mακάριος διεμήνυσε στον Σέλουιν Λόιντ ότι θα υπέγραφε τις Συμφωνίες. H τελετή της υπογραφής έγινε το απόγευμα στο Λάνκαστερ Xάους και ο Μακάριος υπέγραψε, χωρίς καμιά ένσταση.Νενικήκαμεν, αλλά...Το βράδυ της 19ης Φεβρουαρίου ο Καραμανλής έδωσε δεξίωση στο ξενοδοχείο Κλάριτζες. Όταν έφθασε ο Μακάριος, ο Καραμανλής ήταν τριγυρισμένος από μια ομάδα, μεταξύ των οποίων ο Ε. Αβέρωφ, ο Γ. Σεφέρης, ο Α. Βλάχος και ο Δ. Μπίτσιος. "Ανοίξαμε για να υποδεχτεί ο πρωθυπουργός τον Αρχιεπίσκοπο", διηγείται ο Αβέρωφ, και πριν από κάθε φιλοφρόνηση, χαμογελώντας, ο Μακάριος είπε ζωηρά στον Καραμανλή:
- Κύριε Πρόεδρε, φανταστήκατε ποτέ ότι δεν θα υπέγραφα;

- Τότε γιατί μας τα κάνατε όλα αυτά; Ρώτησε ο Καραμανλής.

- Είχα τους λόγους μου, απάντησε ο Μακάριος, χαμογελώντας ευχαριστημένος.

Ο Καραμανλής δεν το συγχώρησε ποτέ αυτό στον Μακάριο. "Συμφωνήσαμε μαζί τη Ζυρίχη, αλλά εκείνος βγήκε από το Λάγκαστερ Χάους εθνάρχης κι εγώ μειοδότης", έλεγε.

Ο Μακάριος επέστρεψε στην Κύπρο σαν απελευθερωτής και εκφώνησε έναν πανηγυρικό λόγο: "Νυξ αιώνων παραχωρεί ήδη την θέσιν της εις το γλυκύ φως της ημέρας και αθάνατον, από τα βάθη της μακρυνής ιστορίας, αναδύεται το πνεύμα των προγόνων μας, διά να μεταφέρει παντού το μέγα μήνυμα "Νενικήκαμεν". Η Κύπρος είναι σήμερον ελευθέρα. Πανηγυρίσατε αδελφοί"!

Στην πραγματικότητα ο Μακάριος δεν πίστεψε ποτέ στη λύση της Ζυρίχης."...Είμαι ο υπογράψας τας συμφωνίας αυτάς εκ μέρους των Ελλήνων της Κύπρου. (...) Ουδέ επί στιγμήν όμως επίστευσα ότι αι Συμφωνίαι θα αποτελούσαν μόνιμο καθεστώς", έγραφε αργότερα στον Γ. Παπανδρέου. Αντιμετώπισε τις συμφωνίες σαν ένα σταθμό για την αυτοδιάθεση, όμως τη διαδρομή του προς την ολοκλήρωση του στόχου του την έκανε περπατώντας στην άκρη του γκρεμού. Σε όλη αυτή τη διαδρομή πολλοί τον θαύμασαν και τον εξύμνησαν για το θάρρος, την επιμονή και το ασυμβίβαστο του. Όμως, την ώρα της πτώσης δεν βρέθηκε κανένας να του δώσει το χέρι για να κρατηθεί.

Α' Στόχος Σχολικής Χρονιάς -Υλικό για Εκπαιδευτικούς Δημοτικής Εκπαίδευσης

Α' Στόχος Σχολικής Χρονιάς -Υλικό για Εκπαιδευτικούς Μέσης Εκπαίδευσης

Η μετατόπιση της κοινής γνώμης προς την υπέρβαση της διακοινοτικής σύγκρουσης προκαλεί απελπισία στους εθνικιστές

Το τελευταίο διάστημα, καθώς η προοπτική της συμφωνημένης λύσης του Κυπριακού και της επανένωσης της χώρας προβάλλει στον ορίζοντα, το στρατόπεδο των Ε/κ εθνικιστών προσπαθεί απεγνωσμένα να δημιουργήσει συνθήκες μαζικής υστερίας και να εμποδίσει τον νηφάλιο διάλογο για τα γεγονότα της περιόδου 1963-74. Απώτερος στόχος των Ε/κ εθνικιστών (όπως και αντίστοιχα των Τ/κ) είναι η διατήρηση του διχοτομικού στάτους κβο μέσα από τη διαιώνιση της διακοινοτικής σύγκρουσης. Η προσπάθεια των Ε/κ εθνικιστών βασίζεται σε μια λογική συγκάλυψης των ευθυνών που υπάρχουν εντός της ε/κ κοινότητας για τη διακοινοτική σύγκρουση και τις βαρβαρότητες που διαπράχτηκαν στα πλαίσια της, και της αποκλειστικής απόδοσης των ευθυνών στην τ/κ κοινότητα, έτσι ώστε να μην αφεθεί καθόλου χώρος για έναν δικοινοτικό πολιτικό συμβιβασμό.
Για αυτό το εθνικιστικό εγχείρημα το πολιτικό πλαίσιο της “τουρκοανταρσίας”, που αποδομείται αργά αλλά σταθερά, πρέπει να διατηρηθεί πάση θυσία. Έτσι αλήθειες που δεν ταιριάζουν στο μύθο της ε/κ αθωότητας όπως τα θύματα της περιόδου 1963-1967 (που είναι σε αναλογία 2 Τ/κ προς 1 Ε/κ και λαμβάνοντας υπόψην τα πληθυσμιακά δεδομένα τότε η αναλογία είναι 8 Τ/κ προς 1 Ε/κ) εξαφανίζονται από την οπτική. Όμως η συλλογική μνήμη του κυπριακού λαού δεν μπορεί να σβήσει έτσι απλά μέσα από την εθνικιστική προπαγάνδα. Υπάρχει και επιστημονική τεκμηρίωση για αυτά τα πολιτικά εγκλήματα που διαπράχτηκαν (Πάτρικ, 1976, Σαντ Κασσία, 2005). Μάλιστα μετά τη συνέντευξη του Ρ. Κατσιαούνη στην “Χαραυγή” (26/1/09) το ζήτημα των θυμάτων της διακοινοτικής σύγκρουσης έχει περάσει στο πολιτικό προσκήνιο προκαλώντας πανικό στο εθνικιστικό στρατόπεδο.
Στην προσπάθεια των Ε/κ εθνικιστών να καθορίσουν το πλαίσιο της συζήτησης και να αναπαράξουν τους όρους της διακοινοτικής σύγκρουσης σήμερα, επικαλούνται μια σειρά από δημοσιεύματα της “Χαραυγής” του τότε στα οποία κατηγορούνται βασικά οι Τ/κ εθνικιστές. Όμως τα δημοσιεύματα της “Χαραυγής” δεν μπορούν να νομιμοποιήσουν τη δράση των ε/κ εθνικιστών, ούτε να αναπαράξουν την κυρίαρχη εθνικιστική οπτική εκείνης της εποχής. Μελετώντας τις αναφορές στον ε/κ τύπο γενικότερα για τη διακοινοτική σύγκρουση μπορούμε να μάθουμε πολλά για το ιδεολογικό πλαίσιο που επέτρεψε τα εθνικιστικά εγκλήματα, για το πολιτικό κλίμα που ανέχτηκε τα εθνικιστικά εγκλήματα, για την εθνικιστική υστερία που αιματόβαψε την πατρίδα μας. Δεν μπορούμε όμως να βασιστούμε μόνο σε δημοσιογραφικά δημοσιεύματα και μάλιστα μόνο σε ε/κ, καθώς έτσι δεν θα κατορθώσουμε να αναλύσουμε ολοκληρωμένα τη διακοινοτική σύγκρουση ως ιστορικό γεγονός.
Τα εγκλήματα της διακοινοτικής σύγκρουσης είναι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Και ως τέτοια δεν μπορούν να συγκαλύπτονται για χάρην δήθεν της εθνικής ενότητας και ομοψυχίας, όπως απεγνωσμένα προσπαθούν οι κ. Μιχαηλίδης και Μαύρος να υποβάλουν στην κοινή γνώμη. Υπάρχουν οι Τ/κ νεκροί, υπάρχουν οι Τ/κ αγνοούμενοι, υπάρχουν οι Τ/κ εκτοπισμένοι, για την τύχη των οποίων είναι αδύνατο να ευθύνεται μόνο η ΤΜΤ. Και αυτό γίνεται επιτέλους αντιληπτό από την ε/κ κοινή γνώμη και δεν μπορεί να συγκαλυφθεί ή να λογοκριθεί πλέον από κανένα. Τώρα το επόμενο βήμα είναι η απόδοση της πολιτικής ευθύνης. Ας αρχίσουμε επιτέλους να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους. Δεν συμμετείχε ολόκληρη η ε/κ κοινότητα στις συγκρούσεις. Και σίγουρα δεν ευθύνεται ολόκληρη η ε/κ κοινότητα για τα εγκλήματα κατά Τ/κ αμάχων. Όμως κάποιοι ευθύνονται. Και αυτοί οι κάποιοι έχουν όνομα, ιδεολογία και πολιτική παράταξη. Ας βρουν το θάρρος να βγουν να το πουν από μόνοι τους πριν να βγουν να το πουν άλλοι. Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει.

Γρηγόρης Ιωάννου

Μέλος της Πλατφόρμας "Ενωμένη Κύπρος"

Αμόκ Εθνικισμού

Μερίδα πολιτικών και δημοσιογράφων έχουν πάθει αμόκ τις τελευταίες μέρες προσπαθώντας να βρουν τρόπους να διακόψουν την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και περαιτέρω μια λύση του Κυπριακού. Ακολουθούν πολιτική εκφοβισμού εναντίον όλων με τους οποίους διαφωνούν και ανοίγουν μέτωπα με τον ίδιο τρόπο που οι εθνικιστές έχουν μάθει να συμπεριφέρονται στην Κύπρο, ξεκινώντας από τις δολοφονίες αριστερών κατά την διάρκεια της Αγγλοκρατίας, την ΕΟΚΑ Β και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του Τάσου Παπαδόπουλου. Είναι επίσης και η παρούσα ατμόσφαιρα που δημιουργείται εναντίον της προσπάθειας για ειρηνική συνύπαρξη με την Τουρκοκυπριακή κοινότητα ως εκπαιδευτική πολιτική η οποία θα μας απελευθερώσει από τον άκρατο ρατσισμό του παρελθόντος.
Ένα χαρακτηριστικό όλων αυτών, ξεκινώντας από την ηγεσία της ΕΔΕΚ, είναι ότι ενοχλούνται πολύ όταν γίνονται αναφορές για εγκλήματα Ελληνοκυπρίων ενάντια σε Τουρκοκύπριους και σε σημεία της ιστορίας όπου δεν έχει το άδικο η Τουρκοκυπριακή πλευρά. Η δικαιολογία τους είναι ότι δίνονται επιχειρήματα στην άλλη πλευρά. Ταυτόχρονα ενοχλούνται πολύ λιγότερο και μάλλον καθόλου αφού δεν κάνουν καθόλου πασιαμά για σύμβολα τα οποία στολίζουν τα σχολεία μας όπως ο αγκυλωτός σταυρός του εθνικοσοσιαλισμού. Εθνικιστικά συνθήματα γραμμένα από φασιστικές οργανώσεις τα οποία θυμίζουν ΕΟΚΑ Β γεμίζουν τους τοίχους των σχολείων πολύ συχνά, μάλιστα έχουν πυκνώσει σε βαθμό που διερωτάσαι αν όλα αυτά έχουν ενορχηστρωθεί και από άλλους εκτός από τις ομάδες αυτές. Οι Ομήρου και Βαρνάβα δεν έχουν κάνει καθόλου ντόρο για αυτά, πιθανό γιατί όλο αυτό το κλίμα τους βολεύει, ούτε ενοχλούνται από το γεγονός ότι ο Κυπριακός λαός καλέστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου να κάψει τα νέα βιβλία της Ιστορίας. Ο ίδιος ο Βαρνάβα τώρα θέλει να εμποδίσει την ελεύθερη θεατρική έκφραση, κινήσεις οι οποίες μαζί με το κάψιμο των βιβλίων που επιθυμεί ο Αρχιεπίσκοπος αν αυτά γραφτούν, θυμίζουν εθνικοσοσιαλιστική πολιτική.
Η υπόθεση με το ερωτηματολόγιο το οποίο ξεκίνησαν να γράφουν μαθητές ενός Λυκείου έκανε διάφορους να δακτυλοδείξουν την υπεύθυνο καθηγήτρια με το τουπέ αυτών που αποφασίζουν ποιοι είναι προδότες. Αυτή είναι μια τακτική των εθνικιστών για να δημιουργήσουν δέος σε αυτούς που διαφωνούν. Λέγεται μάλιστα ότι αυτή η τακτική έχει αποτελέσματα όταν υπάρχουν πράγματα να κρυφτούν, έτσι όταν αυτοί αρχίζουν να φοβερίζουν εμείς καταλαβαίνουμε ότι κάτι φοβούνται. Το ερωτηματολόγιο που ξεκίνησαν και δεν τέλειωσαν οι μαθητές, αλλά βρέθηκε στα χέρια των ‘ηγετών τους έθνους’ ρωτά ‘αν γνωρίζεις ότι το 1963-1974 οι ΤΚ ήταν αποκλεισμένοι σε πολύ μικρή έκταση γης;’ Είναι αλήθεια ότι όσοι ΤΚ ζούσαν σε θύλακες, όντως ζούσαν σε μικρή έκταση γης, γύρω στο 4% του συνόλου της έκτασης της Κύπρου. Αν ήταν μεγάλη ας μας το πουν, χωρίς βέβαια να συνεχίσουν να παρενοχλούν ούτε την καθηγήτρια ούτε τους μαθητές. Όμως επειδή δεν υπάρχει επιχείρημα σε αυτό το ζήτημα από την πλευρά τους, πιστεύω ότι η συμπεριφορά τους προς την συγκεκριμένη καθηγήτρια ήταν προσωπικός εκφοβισμός γιατί με το ερωτηματολόγιο της βγαίνουν κάποιες αλήθειες τις οποίες αυτοί τις θέλουν θαμμένες. Βέβαια, αν το δούμε από εθνικιστική σκοπιά, αυτοί που μας εξευτέλισαν στους Τούρκους είναι η εφημερίδα Σημερινή, οι Ομήρου και Βαρνάβα οι οποίοι έπιασαν ένα ερωτηματολόγιο και το έκαναν ανάρπαστο στα χέρια του Αττίλα.
Όπως και να έχει το πράγμα, μας έχουν πει ότι οι Τουρκοκύπριοι μετά τις απειλές της ΤΜΤ πήγαν στους θύλακες γιατί απειλείτο η ζωή τους από την ΤΜΤ. Έτσι άφησαν την καλή ζωή που είχαν με τους Ελληνοκύπριους και τα σπίτια στα οποία έζησαν για γενιές και πήγαν να ζήσουν σε απομονωμένους θύλακες από όπου είχαν μεγάλο πρόβλημα διακίνησης αφού θα έπρεπε να περάσουν καθημερινά από Ελληνοκυπριακά οδοφράγματα και ελέγχους. Οι δε δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας φαντάζομαι, άφησαν την ‘μαζική’ οργάνωση ΤΜΤ να διαπράξει αυτή την απομόνωση των Τουρκοκυπρίων γιατί όλος ο κυβερνητικός μηχανισμός ήταν ανίσχυρος μπροστά της. Οι Τουρκοκύπριοι προτίμησαν το αυταρχικό καθεστώς του Ντεκτάς από τις παραμένοντες ένοπλες ομάδες της ΕΟΚΑ οι οποίες τους προστάτευαν.
Σχετικά με εγκλήματα πολέμου ελέχθησαν πολλά τελευταίως και διάφοροι ένιωσαν πολύ άβολα και ένιωσαν την ανάγκη να τα βάλουν με τον υπουργό παιδείας. Και βέβαια υπήρξαν ΤΚ δολοφονημένοι. Αυτά είναι θέματα τα οποία συζητήθηκαν στους καφενέδες επί χρόνια και είναι κοινό μυστικό. Και το γνωρίζουν και οι Ομήρου και Βαρνάβα, και επίσης ξέρουν ότι καλύπτοντας εγκλήματα πολέμου, χειροτερεύουν τις σχέσεις μας με τους ΤΚ. Όμως πάνω από όλα πιστεύω ότι ο σκοπός που οι εθνικιστές το κάνουν αυτό είναι για να φορτώσουν σε όλους εμάς, δηλαδή σε όλη την Ελληνοκυπριακή πλευρά όλα αυτά τα οποία έκαναν κάποιοι κατά την διάρκεια εκείνων των τραγικών χρόνων. Έτσι θα συμπεριφερόμαστε σαν έθνος και θα καλύπτουμε κάτω από την ομπρέλα της εθνικής μας ομάδας όλη την σαβούρα της ιστορίας μας. Και βέβαια όλες οι φοβέρες για όλα τα θετικά βήματα που μπορεί να γίνουν υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης συγκεντρώνονται στο να εμποδίσουν μια πιθανότητα αναζήτησης εγκληματιών πολέμου και στις δυο κοινότητες. Το ίδιο κάνουν και οι ΤΚ εθνικιστές. Με αυτό τον τρόπο οι Ελληνοκύπριοι εθνικιστές καλύπτουν τους Τούρκους και Τουρκοκύπριους εγκληματίες και οι άλλοι αυτούς. Εμείς δεν έχουμε κανένα λόγο να φορτωθούμε εγκλήματα πολέμου. Όμως μπορούμε να πούμε ότι η προηγούμενη γενιά των προοδευτικών ανθρώπων έπρεπε να είχε αποτρέψει τις δικοινοτικές συγκρούσεις και το ότι δεν το έκανε, της αναλογούν μεγάλες ευθύνες. Θέλουμε να αποβάλουμε τους Αττίλα Ολκάτς των δυο κοινοτήτων, κυρίως αυτούς που κρύβονται πίσω από το φωτοστέφανο τους μεγάλου πατριώτη και δεν έχουν το θάρρος του Ολκάτς να μας που το τι έκαναν κι αυτοί.
Μέχρι πριν το 2004, κάποιοι Ελληνοκύπριοι καμάρωναν για το γεγονός ότι σκότωσαν Τουρκοκύπριους και άλλοι για το ότι βίασαν Τουρκοκύπριες πριν και κατά το 1974. Σαφώς έγινε το ίδιο και από την άλλη πλευρά το 1974. Μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων έκλεισαν τα στόματα διότι από εκείνο το σημείο και μετά ήταν ένα ποινικό θέμα. Είμαι σίγουρος ότι αυτοί που διαμαρτύρονται, λέγοντας ότι αυτά δεν έγιναν, το γνωρίζουν πολύ καλά ότι έγιναν, και σαφώς η απόκρυψη όλων αυτών δεν βοηθά τη λύση τους Κυπριακού. Αν ακολουθήσει και Ο Ταλάτ τα αχνάρια τους θα μπορεί να πει ότι δεν έγινε Τουρκική εισβολή και να ξεκινήσει μια συζήτηση κουφών που πιθανό να είναι και ο σκοπός αυτής της δήθεν εθνικής πολιτικής. Επαναλαμβάνω ότι είναι ένας μικρός αριθμός που έκανε τα εγκλήματα πολέμου και απόκρυψη των γεγονότων αυτών και στις δυο πλευρές είναι κάλυψη εγκλημάτων πολέμου. Η δε ηγεσία της ΟΕΛΜΕΚ με την σκόπιμη προσπάθεια αποσιώπησης τους λαμβάνει κι αυτή μέρος σε μια προσβλητική για τους δικούς των ΤΚ δολοφονημένων εκστρατεία. Το ίδιο πρέπει να νιώθουμε και εμείς όταν μας λεν ότι οι σκοτωμένοι μας γλίστρησαν και έπεσαν με το κεφάλι προς τα κάτω. Αυτές οι τακτικές με κανένα τρόπο δεν βοηθούν κανένα εθνικό σκοπό, αντίθετα τον ζημιώνουν γιατί μηδενίζουν οποιαδήποτε απόπειρα συνεννόησης με αυτούς που πρέπει να συνεννοηθούμε. Είναι επίσης και προσβλητικό για όλους μας το γεγονός ότι η ηγεσία της Ελληνοκυπριακής Εκπαιδευτικής συνδικαλιστικής οργάνωσης Μέσης Εκπαίδευσης έχει τέτοια σχέση με την αλήθεια.
Είναι πολύ σημαντικό να μην ηττηθούμε αυτή την φορά από αυτούς που προωθούν το μίσος και να αλλάξουμε την εθνικιστική πορεία την οποία υιοθέτησαν τα εθνικιστικά κινήματα των δυο κοινοτήτων τα οποία δουλεύουν με ζήλο για την διχοτόμηση. Οι δημόσιες δηλώσεις των εθνικιστών πολιτικών ενισχύουν μικρές ομάδες οι οποίες μπορεί να επιτίθενται σε Τουρκοκύπριους να βεβηλώνουν μουσουλμανικούς τάφους και να γεμίζουν τους τόπους αγκυλωτούς σταυρούς. Μπορεί να μας έχουν νικήσει τα προηγούμενα χρόνια με αυτά που μας έχουν παραδώσει, είναι όμως σημαντικό να μην μας νικήσουν για άλλη μια φορά. Σκοπός τους είναι να κλιμακώσουν τις συγκρούσεις και να αναγκάσουν την κυβέρνηση να λυγίσει μπροστά σε συνθήκες που θέλουν να τις κάνουν να είναι ανεξέλεγκτες.

Χρίστος Αχνιώτης
Μέλος Πλατφόρμας Ενωμένη Κύπρος

Πολλαπλοί οι στόχοι του παραλογισμού γύρω από το «ένοχο» ερωτηματολόγιο μαθητών

12 Φεβρουαρίου 2009

Πλατφόρμα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων εκπαιδευτικών

"ΕΝΩΜΕΝΗ ΚΥΠΡΟΣ"

[ Ελληνοκυπριακό τμήμα ]

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Μέσα στο πλαίσιο της συντονισμένης αντίδρασης των αντισυμφιλιωτικών δυνάμεων, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες και νέων «αποκαλύψεων» για δήθεν «επιθέσεις κατά της εθνικής μας ταυτότητας και της αγωνιστικότητάς μας». Και κάθε φορά, σε λιγότερο από εικοσιτέσσερις ώρες αποκαλύπτεται ότι είτε πρόκειται για μια ακόμη συκοφαντία, ή για συνειδητό ψεύδος.
Θα σταθούμε ιδιαίτερα στην υπόθεση του ερωτηματολογίου που συνέταξαν μαθητές σε λύκειο της Λευκωσίας. Ένα μικρό και ασήμαντο θέμα – και θα ήταν μικρό και ασήμαντο, ακόμη κι αν οι μαθητές έγραφαν τα πιο ανιστόρητα πράγματα. Και μετατράπηκε σε μείζον. Αυτό δε θα συνέβαινε σε μια πραγματικά ευνομούμενη ευρωπαϊκή κοινωνία, το πρότυπο της οποίας επικαλούνται μόνο όταν τους βολεύει, ακριβώς εκείνοι που ξεκίνησαν το κυνήγι μαγισσών.
Θεωρούμε ακόμη άστοχο το χαρακτηρισμό εκ μέρους του υπουργού ότι το ερωτηματολόγιο είναι «ερασιτεχνικό». Εξίσου άστοχη και αντιφατική είναι και η τοποθέτηση του κ. Αναστασιάδη ότι «δεν πρέπει να γίνονται ερασιτεχνισμοί στα σχολεία». Μα πώς είναι δυνατό να μάθουν οι μαθητές αν δε δοκιμάσουν; Πώς είναι δυνατόν να κατηγορούνται καθηγητές που επιτρέπουν στα παιδιά να δημιουργήσουν μόνοι τους, πριν τους καθοδηγήσουν και τους διορθώσουν; Πώς θα ενθαρρυνθούν να μάθουν μέσα από την πρωτοβουλία, αν δε νιώθουν ότι αυτό που κάνουν – μια μικροέρευνα – είναι κάτι δικό τους;
Κατά την άποψή μας, αυτό το κλίμα ομαδικής αλλοφροσύνης το οποίο έχουν δημιουργήσει οι ακραίες και φανατικές αντισυμφιλιωτικές δυνάμεις, εκτός από την υπονόμευση της ίδιας της διαδικασίας των συνομιλιών, στοχεύει και σε τρία άλλα πράγματα:

Στο να ακυρωθεί κάθε προσπάθεια σοβαρού και ήρεμου διαλόγου σχετικά με τα γεγονότα του 1963 – 1974. Γνωρίζουν ότι η παραμικρή ρωγμή στη δογματική άποψη ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι αποκλειστικά τα θύματα και οι Τουρκοκύπριοι οι ιστορικοί θύτες, θα οδηγήσει σε κατάρρευση το σύστημα πάνω στο οποίο στηρίζουν για δεκαετίες τον έλεγχο της εξουσίας.

Στο να εκφοβίσουν καθηγητές και μαθητές, ώστε να αποκλείεται οποιοσδήποτε διάλογος μεταξύ τους σε ζωτικής σημασίας θέματα, να αποκλείεται οποιαδήποτε πρωτοβουλία που προωθεί τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη, την καλλιέργεια της δεξιότητας να κατανοείς τον άλλο. Επιδιώκουν τη συντήρηση της μονολιθικής και δασκαλοκεντρικής διδασκαλίας, όπου ο εκπαιδευτικός υπαγορεύει όσα «επισήμως εντέλλεται» το Υπουργείο, και οι μαθητές αποστηθίζουν. Είναι ο μόνος τρόπος για να διατηρηθεί σώα η «αλήθεια» τους, και να μεταφυτευτεί αλώβητη και στις επόμενες γενιές. Όπως τα παραμύθια της γιαγιάς.

Στο να συντηρηθεί το αίσθημα της συλλογικής ευθύνης για όσα έγιναν από Ελληνοκυπρίους την περίοδο 1963 – 1974. Μόνο με το να μοιραστούμε όλοι τις ενοχές θα αποφευχθεί είτε η αποκάλυψη, είτε η ανάδειξη των ενόχων που διέπραξαν εγκλήματα και στις δύο κοινότητες.

Και όλα αυτά, τη στιγμή που δεν είδαμε κανένα να αντιδρά για τα ακραία εθνικιστικά και ναζιστικά συνθήματα με τα οποία γεμίζουν κάθε βράδυ τα σχολεία, με ανησυχητικά εντεινόμενο ρυθμό. Ούτε οι ξυλοδαρμοί Τουρκοκυπρίων, ούτε οι βανδαλισμοί σε μουσουλμανικά νεκροταφεία τους συνετίζουν. Τη στιγμή που είναι ολοφάνερο: Οι φανατικές κορώνες και τα ψεύδη που καθημερινά εκπορεύονται από την κορυφή των ακραίων, ερμηνεύονται ως σύνθημα για «δράση» από τους φανατικούς μέσα στην κοινωνία. Εκτός κι αν οι ίδιοι τους συντονίζουν.

Ο δρ Κατσιαούνης και οι δολοφονίες Τ/κ 1963-64

13/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ Α. ΜΑΥΡΟΥ

ΣΕ ΑΡΘΡΟ του στη «Χαραυγή» του Σαββάτου 7.2.09 (σελ. 11, τίτλος «Γύρω από κάποιες αμφισβητήσεις»), ο δρ Ρολάνδος Κατσιαούνης αναφέρθηκε στον υπογράφοντα ως έναν από τους δημοσιογράφους που αμφισβήτησαν τα ακαδημαϊκά του προσόντα. Έχοντας διαβάσει τον κατάλογο των πανεπιστημιακών περγαμηνών του, που δημοσίευσε, μετά χαράς αποσύρω κάθε αμφισβήτηση των τυπικών του προσόντων. Θαρρώ, όμως, ότι είναι χρήσιμο για τους αναγνώστες και της «Χαραυγής» να δημοσιευτεί το σημερινό μου κείμενο που επιχειρεί να ερευνήσει, εκ των πράξεών του, τα ουσιαστικά προσόντα του δρος Κατσιαούνη και τα πολιτικά τους παράγωγα:Ο Τ Α Ν ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ βρέθηκαν στριμωγμένοι από τη δημόσια ομολογία, Πέμπτη 22.1.09, του Τούρκου ηθοποιού Αττίλα Ολγκάτς ότι, το 1974, υπηρετών στον τουρκικό στρατό εισβολής στην Κύπρο, διέπραξε διατεταγμένες, εν ψυχρώ εκτελέσεις, δεμένων πισθάγκωνα Ελλήνων Αδηλώτων Αιχμαλώτων και ο τουρκικός Τύπος θρηνούσε με τίτλους όπως «Τι κακό μάς βρήκε» της «Χουριέτ» και «Αυτό μας έλειπε τώρα» της «Μιλλιέτ», βγήκε την Κυριακή 25.1.09 και τη Δευτέρα 26.1.09 η εφημερίδα του κυβερνώντος ΑΚΕΛ, η «Χαραυγή», που έμοιαζε ως να προσφέρει στους Τούρκους «σανίδα σωτηρίας» και… «εξισορρόπηση»: Δημοσίευσε βαρυσήμαντη συνέντευξη του προβεβλημένου ως πρώην καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δρος Ρολάνδου Κατσιαούνη ότι «Ελληνοκύπριοι δολοφονούσαν αθώους Τουρκοκυπρίους το 1963-64». Όπως ήταν απολύτως φυσιολογικά αναμενόμενο, ο τουρκικός Τύπος έσπευσε αμέσως και αξιοποίησε, ως είδος αντιπερισπασμού, το «λαχείο» που πήρε από τον δρα Κατσιαούνη και τη «Χ». Δύο υπήρξαν τα σημαντικότερα «προσόντα» της «προσφοράς» που αξιοποίησαν οι Τούρκοι:
Στον Άγ. Βασίλειο

1. Το κύρος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ που δηλοί η ταυτότητα του Ελληνοκυπρίου, ο οποίος επικυρώνει τη διάπραξη δολοφονιών αθώων Τ/κ από Ελληνοκυπρίους: «Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης». Ήγουν, παγκοσμίου κύρους, ανθός των ανθών τών όπου γης επιστημόνων: Οξφόρδη!

2. Το κύρος της εφημερίδος «Χαραυγή», ως δημοσιογραφικού οργάνου του κυβερνώντος στην Κύπρο κόμματος.

Α Ν Τ Ε Χ Ο Υ Ν , όμως, εξαντλητικό έλεγχο επαλήθευσης, πόσο, πράγματι, επιστημονικοί ή όχι, ήσαν οι ισχυρισμοί που πρόβαλε, με Οξφορδιανά Προσόντα στη «Χαραυγή» ο δρ Κατσιαούνης; Κατά πόσο, δηλαδή, αποδεικνύεται αν όντως ήσαν, ή όχι, προϊόντα πραγματικής επιστημονικής έρευνας, τα όσα ο δόκτωρ κατέθεσε στη συνέντευξή του;

Ι Δ Ο Υ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ: Κληθείς από τον δημοσιογράφο της «Χ» κ. Σπύρο Σωτηρίου, που του πήρε τη συνέντευξη, να αποδείξει τους ισχυρισμούς του περί δολοφονιών Τ/κ από Ε/κ, ο δρ Κατσιαούνης είπε, επί λέξει: «Όπως είπα, η ίδια η ανακάλυψη των λειψάνων. Ο πρώτος ομαδικός τάφος εντοπίστηκε ήδη από τον Ιανουάριο του 1964 στον Άγιο Βασίλειο, κάπου 20 Τουρκοκύπριοι και ακολουθούν οι άλλοι» («Χ» 26.1.09 σελ. 8).

- Από πού, όμως, συνήγαγε ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ο δρ Κατσιαούνης ότι οι συγκεκριμένοι «κάπου 20 Τ/κ» υπήρξαν θύματα δολοφονίας και ότι οι δράστες ήσαν Ε/κ;

- Τι είδους επιστημονική έρευνα διεξήγαγε, άραγε, για να καταλήξει σ' αυτή την τελεσίδικη ετυμηγορία;

Το ερώτημα έχει σπουδαιότατη σημασία όχι μόνο για την αξιοπιστία και την εγκυρότητα της επιστημοσύνης του εν λόγω Οξφορδιανών Προσόντων επιστήμονα. Αλλά και της γενικότερης τάσης αναψηλάφησης της ιστορίας των αιματηρών γεγονότων στην Κύπρο.

Τεκμήριο

Υ Π Α Ρ Χ Ε Ι , λοιπόν, ένα πολύ ισχυρό τεκμήριο (ντοκουμέντο), το οποίο αποτελεί, αν όχι πλήρη απόδειξη, αμάχητη τουλάχιστον ένδειξη ότι, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός του δρος Κατσαούνη, στερείται επιστημονικότητας, θέτει εκποδών τα Οξφορδιανά του Προσόντα και τον αφήνει εκτεθειμένο ως ψευδόμενο. Διότι η συγκεκριμένη περίπτωση του «πρώτου ομαδικού τάφου» των 21 (ακριβώς και όχι «κάπου 20») Τουρκοκυπρίων, του Ιανουαρίου 1964, στο τουρκικό κοιμητήριο του Αγίου Βασιλείου, υπήρξε θέμα είδησης της εφημερίδας «Χαραυγή» (όπως και του «Φιλελευθέρου», της «Ελευθερίας» και των άλλων εφημερίδων) της 14ης Ιανουαρίου 1964. Κατά τον ουσιώδη χρόνο, λοιπόν, η ίδια η εφημερίδα, στην οποία ο δρ Κατσιαούνης πρόβαλε μετά από 45 χρόνια τους δικούς του ισχυρισμούς, δημοσίευσε, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, πολύ διαφορετική εκδοχή. Η «Χαραυγή» της Τρίτης 14.1.1964 δημοσίευσε είδηση με τίτλο «Η εκταφή τουρκικών πτωμάτων από το τουρκικό κοιμητήριο Αγ. Βασιλείου και η εκμετάλλευση του θέματος από τους στασιαστές - Τούρκοι στρατιώτες, βοηθούμενοι από βρετανικά στρατεύματα, εξέθαψαν χθες 21 πτώματα - Κατάλληλη προπαγάνδα μεταξύ, κυρίως, ξένων δημοσιογράφων». Απαντώντας ακαριαία στην τότε τουρκική προπαγάνδα η «Χαραυγή», 14.1.1964, δημοσίευσε και την ανακοίνωση τού τότε Κυβερνητικού Εκπροσώπου: «Κατά τας πρώτας ημέρας των επεισοδίων μετεφέροντο εις το Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας τραυματίαι και νεκροί, Έλληνες και Τούρκοι, εκτός των μεταφερομένων εις ελληνικάς και τουρκικάς ιδιωτικάς κλινικάς. Τοιουτοτρόπως μετεφέρθησαν εις το Γεν. Νοσοκομείον 52 Έλληνες τραυματίαι και 16 Έλληνες νεκροί ως και 5 Τούρκοι τραυματίαι και 21 Τούρκοι νεκροί. Αμέσως αι νοσοκομειακαί Αρχαί ειδοποίησαν τον Υπουργόν Υγείας όστις είναι Τούρκος, καθώς και την τ/κ ηγεσίαν διά την παραλαβήν των πτωμάτων των Τούρκων. Ούτοι απήντησαν ότι θα προέβαινον εις διευθετήσεις διά την παραλαβήν των πτωμάτων. Επίσης ειδοποιήθη ο Ερυθρός Σταυρός, εις τον οποίον επεδόθη και κατάλογος των νεκρών. Επειδή αι ημέραι παρήρχοντο και ήρχισεν ήδη η αποσύνθεσις των πτωμάτων και η δυσοσμία, το Νοσοκομείον ηναγκάσθη να προβή εις ταφήν των πτωμάτων, την οποίαν και έκαμεν εις το τουρκικόν νεκροταφείον του Αγίου Βασιλείου. Περί τούτου ειδοποίησε πάλιν την τ/κ ηγεσία. Η ενέργεια αύτη των νοσοκομειακών Αρχών και ιδιαιτέρως η ταφή εις το τουρκικόν κοιμητήριον πρέπει να εκτιμηθή ως πράξις ανθρωπιστική. Αντί τούτου η τ/κ ηγεσία, διαστρεβλώνουσα την αλήθειαν, προσπαθεί να εκμεταλλευθή πολιτικώς το γεγονός, επιδεικνύουσα τοιουτοτρόπως ασέβειαν και προς τους Τούρκους νεκρούς».

Η αλήθεια και το ψέμα

Π Ο Ι Ο Σ, λοιπόν, από τους δύο ισχυρισμούς είναι η αλήθεια και ποιος το ψεύδος;

- Έγραφε ψέματα η «Χαραυγή» της 14ης Ιανουαρίου 1964 για το τουρκικό κοιμητήριο του Αγίου Βασιλείου, ή μήπως είναι ψέματα τα όσα αντίθετα ο δρ Κατσιαούνης ισχυρίζεται μετά από 45 χρόνια, στη «Χαραυγή» της 26ης Ιανουαρίου 2009;

- Και εάν, όντως, μελέτησε ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ την περίπτωση και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ψευδόταν η «Χαραυγή» της 14.1.64 και ότι ψευδόταν ο τότε εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, γιατί δεν προσκόμισε ικανές αποδείξεις, τεκμήρια ή έστω ενδείξεις για κάτι τέτοιο;

- Επιτρέπεται, επιστημονικά, σε έναν Οξφορδιανών Προσόντων επιστήμονα, ο οποίος εμφανίζεται δημοσίως ότι ερεύνησε και μελέτησε ΟΛΑ τα προσιτά στοιχεία που συνδέονται αμέσως ή εμμέσως με το αντικείμενο της έρευνάς του, να μην έχει καν μελετήσει τις εκδόσεις, τουλάχιστον της εφημερίδας του δικού του κόμματος, της «Χαραυγής», ιδίως της περιόδου που ισχυρίζεται ότι ερεύνησε;

Το ζήτημα αφορά συγκαιρινά και τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο που έλαβε τη συνέντευξη από τον δρα Κατσιαούνη. Ο κ. Σπύρος Σωτηρίου είναι της «Χαραυγής» του 2009. Ανέλαβε να πάρει συνέντευξη για «εγκλήματα σε βάρος Τ/κ» της περιόδου 1963-64. Ακόμα και αν δεν έκρινε ως στοιχειώδες καθήκον να μελετήσει τους παλιούς τόμους της εφημερίδας στην οποία εργάζεται, θα έπρεπε να είχε διαβάσει όσα ΤΩΡΑ, τους τελευταίους μήνες, δημοσιεύονται στον κυπριακό Τύπο για το 1963-64. Ιδίως σε ονομαστική αντιπαράθεση, επί του συγκεκριμένου ζητήματος, με την τωρινή αρθρογραφία της διευθύντριας κ. Ανδρούλας Γκιούρωφ και του βοηθού διευθυντή της εφημερίδας, του κ. Κύπρου Κουρτελλάρη. Θα έπρεπε να είχε διαβάσει, τουλάχιστον, τις οκτώ αριθμημένες συνέχειες στη στήλη «Ειρήσθω», του υπογράφοντος, στην εφημερίδα «Σημερινή», υπό τον κραυγαλέο και προκλητικό τίτλο «Έσφαξε Τ/κ το ΑΚΕΛ;», όπου την Τρίτη 11.11.08 αναδημοσιεύτηκε η περί Αγίου Βασιλείου είδηση της «Χαραυγής» της 14.1.64.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, λοιπόν, για αμφότερους, δεν επαληθεύουν, ο μεν δρ Κατσιαούνης τα Οξφορδιανά ή όποια άλλα επιστημονικά του προσόντα, ο δε κ. Σπύρος Σωτηρίου τα στοιχειώδη για δημοσιογράφο προσόντα. Αντίθετα, η περίπτωση Αγίου Βασιλείου 1964, δημιουργεί απολύτως εύλογες υπόνοιες περί επιστημονικού και δημοσιογραφικού τσαρλατανισμού. Που, ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ, ωφελεί τους Τούρκους και βλάπτει τους Έλληνες. Και κρούει, συνεπώς, κώδωνα κινδύνου, για το είδος της αναψηλάφησης των ιστορικών γεγονότων και το περιεχόμενο της εξαγγελθείσας υπό της κυβερνήσεως Χριστόφια «ξαναγραφής της ιστορίας»! Εκτός κι αν έχουν, για να προσκομίσουν, πειστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ψέματα έγραφε το 1964 η «Χαραυγή» και ψέματα ανακοίνωνε ο τότε εκπρόσωπος της κυβέρνησης Μακαρίου και οι Αρχές του Γεν. Νοσοκομείου Λευκωσίας… Η ίδια η «Χαραυγή» της Τετάρτης 15.1.1964, στην τελευταία της σελίδα, χαρακτήριζε, όσα σήμερα ισχυρίζεται ο δρ Κατσιαούνης, ως «μια νέα συντονισμένη και αισχρή προπαγανδιστική συκοφαντία σχετικά με την εκταφή 21 πτωμάτων από το τουρκικό κοιμητήριο Αγ. Βασιλείου».

Βιασμοί και… δοκτοράτα !

13/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΑΥΡΟΥ

Τ Ρ Ε Ι Σ ΕΙΣΕΒΑΛΑΝ στο πατρικό του. Οι δύο τον ακινητοποίησαν για να βλέπει τον τρίτο που βίασε μπροστά στα μάτια του την παρθένα 15χρονη αδελφή του. Τη βίασαν διαδοχικά και οι άλλοι δύο. Την επαύριον, μετέφερε τη βιασμένη στην οδό Τζελεπή αρ. 11 στον τουρκομαχαλά της Λευκωσίας, σπίτι της μεγαλύτερής τους αδελφής, 24χρ., για να την πάει σε γιατρό. Εκεί μπούκαραν τέσσερεις με πιστόλι. Άρπαξαν την 24χρονη και τη βίασαν μπροστά του, διαδοχικά οι τρεις. Μετά από τρεις μέρες εισέβαλαν ξανά στο πατρικό του. Μπροστά του βίασαν τη μάνα του και ξανά τη 15χρονη. Έτσι τον εξανάγκασαν να υπηρετήσει την ΤΜΤ. Τον μετέφεραν 28.9.1964 στον Άγ. Ιλαρίωνα, όπου τους ξέφυγε. Αυτομόλησε για προστασία στα εκεί ελληνικά φυλάκια. Μετά τα κατάγγειλε όλα, αυτοπροσώπως, σε συνέντευξη Τύπου, στους Ε/κ και ξένους δημοσιογράφους, με τ' όνομά του και τη φωτογραφία του: Χασάν Μεχμέτ από το χωριό Χαμίτ Μάνδρες, υιός βοσκού, μαθητής του Τουρκικού Λυκείου.
- Δ Ρ Α Σ Τ Ε Σ στην 1η περίπτωση ο Τούρκος ανθυπολοχαγός Χουσεΐν και οι Τ/κ, λοχίας Κεμάλ Ραματάν και αστυνομικός Ζιά.
- Στον 2ο ομαδικό βιασμό, ξανά ο ανθλγός Χουσεΐν, με τους Τ/κ Τελή Αλπάη, Τοπάλ Μαχμούτ και Κασάπ Αχμέτ Μαβικόσογλου.
- Στον 3ο διπλό και ομαδικό βιασμό, δράστες πάλι ο ανθλγός Χουσεΐν με τους Ραματάν, Ζιά και τον Γκουκσέλ.
Η « Χ Α Ρ Α Υ Γ Η » του ΑΚΕΛ δημοσίευσε τις εν λόγω επιδόσεις των «αδελφών» Τ/κ, την Κυριακή 11.10.1964, με πεντάστηλο τίτλο: «Εβίασαν δύο αδελφές μου και τη μητέρα μου, για να με εξαναγκάσουν να πάω στο βουνό - Συνταρακτικές δηλώσεις νεαρού Τούρκου μαθητή».
Κ Α Ι ΑΛΛΕΣ αποδράσεις Τ/κ από τους θυλάκους της ΤΜΤ, υπήρξαν ειδήσεις με τεράστιους τίτλους στην τότε «Χαραυγή» τής τότε ηγεσίας του ΑΚΕΛ. Την Παρασκευή 31.1.1964, οι τίτλοι της «Χ» έγραφαν: «Δύο Τούρκοι αδελφοί δραπέτευσαν από την παλαιά πόλη Αμμοχώστου - Απόδρασαν από την αχαλίνωτη τρομοκρατία που επικρατεί στον τουρκικό τομέα. Ένας απ' αυτούς υπέστη βασανιστήρια γιατί δεν έπαιρνε όπλο - Όποιος αποπειραθεί να βγει από τα τείχη θα πυροβολείται». Το Σάββατο 1.2.1964 οι τίτλοι της «Χαραυγής»: «Νέες διαστάσεις παίρνει το εγκληματικό όργιο - Καθεστώς ιερής εξέτασης επέβαλαν οι στασιαστές στην παλαιά Αμμόχωστο - Εκακοποιήθη αγρίως ο πατέρας των δύο αποδρασάντων - Δημόσιοι ξυλοδαρμοί για παραδειγματισμό»…
Η Ν Υ Ν «Χαραυγή», η κυβερνώσα, με τους Οξφορδιανών προσόντων δόκτορές της, επιχειρεί να ενοχοποιήσει τους Ε/κ για όσα υπέφεραν οι Τ/κ τη δεκαετία 1964-1974. Κατ' εντολήν Χριστόφια, 13.11.08, για επιβολή της «συνυπευθυνότητας στις τραγωδίες»…

ΕΡΩΤΗΣΗ: Θα διατάξει, άραγε, ο βοηθός Γενικός Εισαγγελεύς την ποινική δίωξη του επιλεγέντος από τον πρόεδρο Χριστόφια στις «Ομάδες Εργασίας» και άρτι παυθέντος, επειδή προσέφυγε στην παράνομη «Επιτροπή Περιουσιών» του κατοχικού καθεστώτος, για συνέργεια στο έγκλημα της Αντιποίησης Αρχής που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας της Κυπριακής Δημοκρατίας, που ο ίδιος υπενθύμιζε, ορθώς, στη διαπασών, προ των προεδρικών εκλογών;

Καβγάς στη Βουλή για τον Εθνικό Ύμνο

13/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΑΔΩΝΗ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗ

Οι φωνές των βουλευτών ακούγονταν μέχρι το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας.Σκοπιμότητα βλέπουν Ζαχαρίας Κουλίας και συναγερμικοί βουλευτές. Μετά από τις εξηγήσεις του υπαρχηγού της Εθνικής Φρουράς, χαμήλωσαν οι τόνοι.
Η λανθασμένη ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου κατά τον εορτασμό της Αγίας Βαρβάρας, προστάτιδας του Πυροβολικού, απασχόλησε την Επιτροπή Άμυνας της Βουλής.Ο Ζαχαρίας Κουλίας του ΔΗΚΟ και βουλευτές του ΔΗΣΥ διερωτήθηκαν κατά πόσο υπάρχει πολιτική σκοπιμόητα στην πρόχειρη και λανθασμένη ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, στη διάρκεια επίσημου εορτασμού στο στρατόπεδα Χρίστος Σαμάρας στην Αθαλάσσα. Ο κ. Κουλίας προχώρησε ένα βήμα παρακάτω, λέγοντας εντός και εκτός της Επιτροπής ότι τα μέλη της ΣΜΕΦ έκαναν πρόβες για να παίξουν λάθος τον Εθνικό μας Ύμνο. Ο υπεύθυνος λοχαγός Ιωάννης Στάμος άκουγε κατακόκκινος τους «κεραυνούς» των βουλευτών εντός της αιθούσης. Απολογούμενος, είπε στην παρουσία του Υπαρχηγού της Εθνικής Φρουράς ότι τα 35 μέλη της Ορχήστρας έτυχε να είναι όλοι νέοι στρατιώτες, που δυσκολεύονταν πολύ στα πνευστά που είναι δύσκολα όργανα, ιδικά τρομπόνι. Αποτέλεσμα τούτου, είπε, ήταν να ακουστούν μόνο τα συνοδευτικά όργανα και να βγει κακό αποτέλεσμα από λάθος. Ο Υπαρχηγός της Εθνικής Φρουράς, ο Σάββας Αργυρού, είπε ότι δεν υπήρχε καμία σκοπιμότητα ούτε και άνωθεν εντολή για ένα τέτοιο λάθος. Αντίθετα, είπε ο υπεύθυνος αξιωματικός, και οι στρατιώτες άκουσαν τα εξ αμάξης από τον αρχηγό της Εθνικής Φρουράς Κωνσταντίνο Μπισμπίκα για την αδεξιότητά τους.
Οι εξηγήσειςΜε τις εξηγήσεις δεν πείσθηκαν οι βουλευτές του ΔΗΣΥ ούτε και ο κ. Κουλίας του ΔΗΚΟ. Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Κώστας Κωνσταντίνου διερωτήθηκε κατά πόσο οι δικαιολογίες που προβάλλονται υποτιμούν τη νοημοσύνη των βουλευτών. Όπως και να έχει, είπε, είναι ανεπίτρεπτο να εκτελείται λάθος ο Εθνικός μας Ύμνος, που θα ήταν το πρώτο μουσικό κομμάτι που θα έπρεπε να μαθαίνουν καλά οι στρατιώτες. Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Αριστοτέλους παρενέβη, λέγοντας ότι δεν έπρεπε να εγγραφεί ένα τέτοιο θέμα στην Επιτροπή, γιατί είναι φανερό ότι πρόκειται περί λάθους και όχι σκόπιμης ενέργειας. Αλίμονο, επισήμανε, κι εμείς θέλουμε να ανακρούεται σωστά ο Εθνικός Ύμνος και αυτή είναι η θέση μας. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου εισηγήθηκε στο πρότυπο της Ελλάδας να προσληφθούν 5-6 επαγγελματίες μουσικοί, για να μπορούν να στελεχώσουν τη ΣΜΕΦ και να χειριστούν τα δύκολα πνευστά, που απαιτούνται για την ορθή μουσική εκτέλεση του Εθνικού Ύμνου.Ο πρώην υπουργός Άμυνας επί Κυβέρνησης Κληρίδη Σωκράτης Χάσικος είπε πως επί υπουργίας του, δεν συνέβη ποτέ κάτι τέτοιο, γιατί οι τότε υπεύθυνοι επιτελείς φρόντιζαν να έχουν πάντα και παλιούς στρατιώτες στη ΣΜΕΦ, ώστε μαζί παλιοί και καινούργιοι να εκτελούν σωστά τον Εθνικό Ύμνο.
Οι περαστικοί άκουγαν τις φωνές

Οι παρεμβάσεις και οι εισηγήσεις γίνονταν σε ψηλούς τόνους και οι περαστικοί έξω από την Επιτροπή διερωτώντο ποιο ήταν το τόσο σοβαρό θέμα, που οδηγούσε τους βουλευτές σε εκρήξεις.Στη διάρκεια της συζήτησης, Ομήρου και Αριστοτέλους διαφώνησαν για το δικαίωμα εγγραφής του θέματος, με τον πρόεδρο της Επιτροπής κ. Ομήρου να καλεί το βουλευτή του ΑΚΕΛ σε τάξη, προειδοποιώντας τον ότι σε αντίθετη περίπτωση, θα ενεργοποιήσει τον κανονισμό της Βουλής. Να ερμηνεύουμε σωστά τον κανονισμό ζήτησε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ.
Παράπονα από το ΑΚΕΛΣτην επιμονή του Ζαχαρία Κουλία, ότι υπήρχε έξωθεν καθοδήγηση και ελαφρότητα για το κακό αποτέλεσμα, αντέδρασε και πάλιν ο Άριστος Αριστοτέλους, για να πάρει σκληρή απάντηση με υψωμένο τον τόνο της φωνής από τον βουλευτή του ΔΗΚΟ: «Ξεχνάς ότι δεν είμαι βουλευτής του ΑΚΕΛ, αλλά βουλευτής του ΔΗΚΟ».Έτσι, με συγκρούσεις εντός του συγκυβερνώντος χώρου και συγκρούσεις με την αντιπολίτευση, το θέμα εξαντλήθηκε, με τη δέσμευση των αξιωματικών ότι δεν θα ξανασυμβεί.Ο Εθνικός Ύμνος, είπε ο Γιαννάκης Ομήρου, δεν μπορεί να εκτελείται σε διαφορετικές εκδοχές. Μία είναι η μουσική που έγραψε για τους στίχους του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού ο μουσουργός Νικόλαος Μάντζαρος και αυτή τη μουσική πρέπει να ακούμε όταν ψάλλονται οι στίχοι, που είναι ένας ελληνικός ύμνος στην έννοια της ελευθερίας.Το θέμα του Εθνικού Ύμνου αγγίζει τις πλέον ευαίσθητες χορδές πολλών Κυπρίων, γιατί αυτή την εποχή συζητιούνται απαράδεκτες αλλοιώσεις της ιστορίας μας, επέμεινε ο Ζαχαρίας Κουλίας.Όταν κλήθηκε να διευκρινίσει εντός της αιθούσης των δημοσιογράφων κατά πόσο κατηγορεί το ΑΚΕΛ γι' αυτές τις έξωθεν παρεμβάσεις, αρνήθηκε ότι κατονόμασε οποιονδήποτε πολιτικό χώρο.Την ίδια ώρα, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Αριστοτέλους παρεπονείτο ότι στην Επιτροπή Άμυνας, το κόμμα του και ο πολιτικός του χώρος δέχθηκαν ομαδικά πυρά, για ένα θέμα που ήταν απλώς μια κακή στιγμή στον επαγγελματισμό και την εκπαίδευση των μελών της ΣΜΕΦ.Σ’ αυτό το θέμα, ο Σωτήρης Σαμψών επισήμανε ότι η αξιοκρατία στο στράτευμα παίζει το δικό της ρόλο, για το ποιοι επιλέγονται στο καθήκον της ανάκρουσης του Εθνικού Ύμνου. Είναι το πρώτο που πρέπει να μπορούν να κάνουν και δεν το έκαναν, είπε με νόημα, δίνοντας έτσι κάλυψη και στο βουλευτή του ΔΗΚΟ, που επέμενε σε σκοπιμότητες σε χαλεπούς καιρούς.

Περί Παιδείας

12/02/2009

"Η Σημερινή"

Ο πολιτισμός και η Εθνική Παιδεία εκφράζουν την πνευματική και ιστορική δύναμη ενός λαού που δημιουργεί και επικοινωνεί με άλλους λαούς χωρίς να χάνει την αυτοσυνειδησία του. Ο μη σεβασμός στις ιδιαιτερότητες ενός λαού και η ισοπέδωση προετοιμάζουν, αλλά και παράγουν, σκοτεινούς καιρούς και υπονομεύουν τη δημοκρατική εξέλιξη των κοινωνιών και μειώνουν τις αντιστάσεις σε σύγχρονες μορφές δουλείας και στον ολοκληρωτισμό της σκέψης. Αυτά επισημαίνονται κατά καιρούς, όπως και σήμερα, γιατί είμαστε μάρτυρες της περιφρόνησης ή της παραχάραξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ή της ιστορίας και της ιστορικής μας μνήμης από αλλοδαπούς «διανοητές» και Έλληνες τινές, οι οποίοι αποπειρώνται να «ξαναγράψουν» την Ιστορία μας, εμφορούμενοι - και όχι μόνο - από ρηχή παγκοσμιοποιημένη και κάποτε (όπως και σήμερα) εντελώς μονομερή και ύποπτη στάση απέναντι σε μεγάλα θέματα του νέου Ελληνισμού και της κυπριακής τραγωδίας. Βαποράκια «ιδεών» και ανίερα εργαλεία ευνουχισμού και ποδηγέτησης της σκέψης μας, προς έναν παγκόσμιο ολοκληρωτισμό και την παγκόσμια νομιμοποίηση μιας σύγχρονης μορφής δουλείας και εξανδραποδισμού. Με το... αζημίωτο! Γιατί, άραγε; Το άγαλμα του Αττατούρκ στο κατεχόμενο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου δίδει απαντήσεις.

Α.Φ. ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ

Εκ Μόρφου

Απ' την καλή... και την ανάποδη

12/02/2009

"Η Σημερινή"

Κ.ΑΝΤΩΝΙΟΥ

ΒΑΣΟΣ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗΣ, Επίτιμος Πρόεδρος ΕΔΕΚ: «Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας δεν αυτοεξοντώθηκαν, οι Πόντιοι δεν αυτοπεταλώθηκαν, ο Κολοκοτρώνης κι ο Αυξεντίου δεν ήσαν τρομοκράτες». ΑΥΤΑ ΤΑ «ΔΕΝ» ΘΑ ΔΙΑΓΡΑΦΟΥΝ ΚΑΙ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ Η ΝΕΑ «ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΗ» ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ...
ΤΑΓΙΠ ΕΡΝΤΟΓΑΝ, Πρωθυπουργός Τουρκίας: «Υπάρχουν αυτοί που φωνάζουν ότι πουλήσαμε την Κύπρο. Το νησί δεν πουλήθηκε και παραμένει στη θέση του». ΟΥΤΕ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ ΜΠΟΡΕΙΣ, ΟΥΤΕ ΚΡΙΚΕΛΙΑ ΕΧΕΙΣ ΝΑ ΤΟ ΠΑΡΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΦΥΓΕΙΣ...
ΧΑΣΑΝ ΕΡΤΣΑΚΙΤΖΑ, Εκπρόσωπος Ταλάτ: «Είναι εντελώς απαράδεκτο τα ελληνοκυπριακά κόμματα να κάνουν έκκληση στους Τουρκοκυπρίους να κατέλθουν ως υποψήφιοι στις ευρωεκλογές». ΚΤΥΠΟΥΝ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ...
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΛΗΚΑΣ, Πρώην Υπουργός Εξωτερικών: «Να υπάρξει προβληματισμός κατά πόσον ο Ελληνισμός θα πρέπει να αναπροσαρμόσει τους στόχους και τη στρατηγική του». ΕΘΝΙΚΙΣΤΗ - ΣΟΒΙΝΙΣΤΗ!
ΝΙΚΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, Πρόεδρος ΔΗΣ¨: «Η συμπερίληψη Τουρκοκυπρίων στα ψηφοδέλτια των κομμάτων στις ευρωεκλογές, ενδεχομένως να εξουδετερώνει το κίνητρο ώθησής τους στη λύση». ΟΤΑΝ ΤΟΥΣ ΤΑ ΔΩΣΟΥΜΕ ΟΛΑ ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΘΕΛΟΥΝ ΛΥΣΗ;
ΚΑΡΟΛΑΪΝ ΦΛΙΝΤ, Υφυπουργός Εξωτερικών Βρετανίας: «Πρόκειται για την καλύτερη ευκαιρία που υπήρξε ποτέ για λύση του Κυπριακού... αλλά δεν πρέπει να παρατραβήξει». ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ. ΣΤΟ ΑΨΕ-ΣΒΗΣΕ ΘΑ ΤΟ ΛΥΣΟΥΜΕ... ΟΠΩΣ ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΕ

800 Τ/κ ο Κατσαούνης, 500 Τ/κ οι Τούρκοι…

12/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΑΥΡΟΥ

Π Ρ Ο Σ Ε Ξ Τ Ε, παρακαλώ, την ποιότητα και ιδίως τα προϊόντα της κυβερνώσας Ακελικής Επιστημονικότητας. Οξφορδιανών μάλιστα προσόντων. Έτσι, ακριβώς, όπως την πρόβαλε η εφημερίδα του κυβερνώντος ΑΚΕΛ, η «Χαραυγή», με τη διήμερη συνέντευξη του δόκτορος Ρολάνδου Κατσαούνη, πρώην καθηγητή ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, 25 & 26 Ιανουαρίου 2009. Συνέντευξη που ενθουσίασε τον τουρκικό Τύπο, τις μέρες που βρίσκονταν σε απόγνωση («Τι κακό μάς βρήκε;» έγραφε η «Χουριέτ»), εξαιτίας της ομολογίας του ηθοποιού Αττίλα Ολγκάτς για τις διατεταγμένες εκτελέσεις Ελλήνων Αδηλώτων Αιχμαλώτων που διέπραξε το 1974 ο τουρκικός στρατός εισβολής.
Ο ΑΚΕΛΙΣΤΗΣ επιστήμων, δρ Κατσαούνης, δήλωσε στη «Χ» στις 26.1.09 ότι ο αριθμός των Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων είναι περίπου 800 (οκτακόσιοι).
Η ίδια η «Χαραυγή» 15 μέρες αργότερα, 10.2.09, με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της, για να υπερασπίσει τον δρα Κατσαούνη, υπό τον τίτλο «Όψιμες ευαισθησίες» και την υπογραφή της δημοσιογράφου κ. Νίκης Κουλέρμου, έγραψε ότι οι Τ/κ αγνοούμενοι είναι… 500 (πεντακόσιοι)! Πώς, λοιπόν, είχαν αυξηθεί, με οξφορδιανή επιστημονικότητα, σε 800, δεν δόθηκε καμιά εξήγηση!! Από ποια επιστήμη και βάσει ποίων δοκτοράτων, περίσσεψαν 300 «Τ/κ αγνοούμενοι», ουδείς μπόρεσε να καταλάβει!!!
Τ Ο ΙΔΙΟ το τουρκικό κατοχικό καθεστώς, διά των εντεταλμένων του στη Διερευνητική Επιτροπή (ΔΕΑ), κατέθεσε κατάλογο μόνο 500 ονομάτων, που ισχυρίζεται ότι είναι οι Τ/κ αγνοούμενοι. Τον κατάλογο δημοσίευσε και η Επίσημη Εφημερίδα της Κ.Δ. τη Δευτέρα 12η Μαΐου 2003 και ο αριθμός είναι όντως 500 (πεντακόσιοι). Ενώ, λοιπόν, το τουρκικό κατοχικό καθεστώς καταθέτει κατάλογο 500 Τ/κ που το ίδιο θεωρεί αγνοούμενους, ο προβαλλόμενος από το ΑΚΕΛ και τη «Χ», για την επιστημονικότητά του, δρ Ρ. Κατσαούνης ισχυρίζεται ότι είναι «περίπου 800». Τα σχόλια, δικά σας…
Σ Τ Η «ΧΑΡΑΥΓΗ» 26.1.09 ο δρ Κατσαούνης είπε για τους Αγνοούμενους: «Εμείς [οι Ε/κ] το βιώσαμε διαφορετικά, χάσαμε τον κόσμο μας μαζικά, σε διάστημα δύο μηνών το καλοκαίρι του 1974. Αυτοί [οι Τ/κ] τους έχαναν για δέκα χρόνια». Στον κατάλογο, όμως, που οι Τούρκοι κατέθεσαν με τον ισχυρισμό ότι είναι οι αγνοούμενοί τους, με τις ημερομηνίες «εξαφάνισης» (date last seen) που παρέθεσαν, ΔΕΝ ισχυρίστηκαν ότι «έχαναν» διαρκώς επί μία δεκαετία. Οι Τούρκοι καταχώρησαν 215 για το 1963-64, άλλους 10 για το 1965-67 και 275 για το 1974. Και ουδένα για την εξαετία 1968-1973. Τα σχόλια και πάλι δικά σας…
Αύριο κι άλλα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Άμα βάζουμε τα καλύτερα υλικά στην «κατσαρόλα» της Παιδείας (τις ψηλότερες δαπάνες, τους καλύτερους εκπαιδευτικούς, τις περισσότερες ώρες μαθημάτων και τις πιο πολλές γονεϊκές θυσίες) και βγάζει «τούβλα» το μαγείρευμα, φταίει, άραγε, ο μάγειρας (Υπουργείο της «Παιδείας» των προβιβαζομένων αναλφάβητων) ή μήπως η ανεπαρκής «φωτιά» των αδιάφορων για οποιαδήποτε προσπάθεια μαθητών που τα έχουν όλα στην αφθονία της ημετέρας μιζέριας;

Υπηρετώντας το δικαίωμα στην αλήθεια

12-2-09

"Xαραυγή"

Νίκη Κουλέρμου

Επίσημα και με βούλα της Κυπριακής Δημοκρατίας κατάλογος 500 Τ/κ αγνοουμένων
Ομορφίτα, Λιβερά, Αγιος Βασίλειος, Τόχνη, Αλόα... 1963-1964,1967, 1974. Τ/κ αγνοούμενοι. Ο κατάλογος αριθμεί 500 συνολικά άτομα. Ο ακριβής αριθμός των Τουρκοκυπρίων «αμάχων φονευθέντων κατά τις πιο πάνω περιόδους δεν είναι γνωστός». Η Κυπριακή Δημοκρατία ΕΠΙΣΗΜΑ, με απόφασή της ημερομηνίας 30 Απριλίου 2003, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 12 Μαΐου 2003, δημοσιεύει κατάλογο των 500 Τουρκοκυπρίων Αγνοουμένων, των οποίων οι υποθέσεις έχουν κατατεθεί στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους για έρευνα. Εκείνη η απόφαση - και αργότερα κάποιες εκταφές λειψάνων από ομαδικούς τάφους στις ελεύθερες περιοχές (π.χ. Αλαμινός) συνιστούν και την αδιάψευστη απάντηση σε όσους αδυνατούν, εθελοτυφλούν ή δεν θέλουν να γνωρίζουν ότι έγιναν εγκλήματα σε βάρος των Τ/κυπρίων. Δεν χρειάζεται βέβαια να ρωτήσει κανείς πώς εξαφανίστηκαν αυτοί οι άνθρωποι. Προφανώς δεν πέθαναν ολόκληρες οικογένειες ή δεν χάθηκαν άνθρωποι από ...κρυολόγημα. Δεν πέθαναν ταυτόχρονα 6 παιδιά από 3 μέχρι 10 χρονών, την ίδια μέρα στις 14 Αυγούστου 1974, στο χωριό Μάραθα. Σχεδόν 100 άνθρωποι από το ίδιο χωριό εξαφανίστηκαν στην ίδια μέρα (αρ. 325-413 στον κατάλογο). Οι αριθμοί από 168-182 με τόπο εξαφάνισης την Αλαμινό ήταν άνθρωποι κι αυτοί. Αμαχοι. Το ίδιο και οι αριθμοί από το 61 έως 143 στην Τόχνη. Ιδιαίτερα εκείνα τα συγκεκριμένα δύσκολα χρόνια. Οποιος μαρτυρήσει για τις συνθήκες θανάτου αυτών των ανθρώπων σύμφωνα με την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» πιθανόν να κατηγορηθεί ως ... προδότης! Με τέτοια προσπάθεια εκφοβισμού, πώς είναι δυνατόν να αποκατασταθεί το «δικαίωμα στην αλήθεια», που διεκδικούν οι συγγενείς των αγνοουμένων Ε/κ και Τ/κ, ένα δικαίωμα που υποστηρίζεται από διεθνή νομολογία; Τα στοιχεία και οι πληροφορίες που αναφέρονται για την κάθε περίπτωση από τις 500 περιπτώσεις (όνομα, φύλο, ημερομηνία γέννησης, τόπος γέννησης, ημερομηνία που θεάθηκε για τελευταία φορά, τόπος εξαφάνισης) είναι αυτά που έχουν κατατεθεί στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) από το Γραφείο του Τουρκοκύπριου μέλους της ΔΕΑ. Με την ίδια δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας καλείται «οποιοσδήποτε κατέχει πληροφορίες ή γνωρίζει ή κατέχει στοιχεία, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διακρίβωση των συνθηκών εξαφάνισης ή εν γένει της τύχης οποιουδήποτε από τα αναφερόμενα στον κατάλογο πρόσωπα, παρακαλείται να επικοινωνήσει με την Αρμόδια Κρατική Υπηρεσία στα τηλ. 22305794 και 22305795. Μέτρα για διακρίβωση της τύχης των Τουρκοκυπρίων Αγνοουμένων Στις 5 Ιουνίου 2003 η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας πληροφόρησε τους συγγενείς των Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων ότι μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που εξασφάλισε η κυβέρνηση σχετικά με τις έρευνες που είχαν διεξαχθεί μέχρι τότε και σε οποιαδήποτε αποτελέσματα για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων συγγενών τους. Στις 6 Δεκεμβρίου 2002, μια διερευνητική εκσκαφή σε ταφικό χώρο που περιείχε τα λείψανα Τουρκοκυπρίων Αγνοουμένων διεξήχθη στο χωριό Αλαμινός της επαρχίας Λάρνακας. Η διερευνητική αυτή εκσκαφή έγινε από ομάδα της μη κυβερνητικής Οργάνωσης «Γιατροί για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα». Στη συνέχεια όπως είναι γνωστό ταυτοποιήθηκαν και παραδόθηκαν τα ανευρεθέντα λείψανα. Η κυβέρνηση είχε προβεί σε διευθετήσεις για τη δημιουργία μιας Τράπεζας DNA, καθώς και μιας Τράπεζας Προθανατίων Δεδομένων και άλλων απαραιτήτων πληροφοριών από τους συγγενείς αγνοουμένων Τουρκοκυπρίων και άλλων που σκοτώθηκαν κατά την περίοδο 1963-1967 και 1974. Αυτό γίνεται για να ενισχυθούν οι προσπάθειες για τη διερεύνηση της τύχης των αγνοουμένων προσώπων, ανάλογα με την περίπτωση, τον τόπο της ταφής, την εκταφή και ταυτοποίηση αυτών των λειψάνων και της παράδοσής τους στους συγγενείς, για την πρέπουσα ταφή σύμφωνα με τα θρησκευτικά έθιμα και της παραδόσεις των επηρεαζομένων οικογενειών. Στο τέλος της 3σέλιδης ανακοίνωσης της κυβέρνησης αναφέρεται ότι στη ΔΕΑ έχουν κατατεθεί 500 υποθέσεις Τ/κυπρίων αγνοουμένων των περιόδων 1963-1967 και 1974. «Ο ακριβής αριθμός των Τουρκοκυπρίων φονευθέντων - αναφέρεται - κατά τις πιο πάνω περιόδους δεν είναι γνωστός».«Μελέτη για το Δικαίωμα στην Αλήθεια» Σύμφωνα με τη «Μελέτη για το Δικαίωμα στην Αλήθεια», ημερ. 8/2/2006, που εκπονήθηκε από το Γραφείο του Υπάτου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, «το δικαίωμα της αλήθειας έχει χαρακτηριστεί σαν αναπόσπαστο δικαίωμα από τη Δέσμη Αρχών και στη νομολογία των διαφόρων διακυβερνητικών σωμάτων και δικαστηρίων στο διεθνές περιφερειακό και εθνικό επίπεδο». Μεγάλος αριθμός δικαστηρίων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο έχουν χαρακτηρίσει τη μη πληροφόρηση των συγγενών των θυμάτων από το Κράτος για την τύχη θυμάτων εξαφάνισης ως ισοδύναμη με βασανιστήρια ή κακομεταχείριση, που θεωρείται παγκοσμίως ως απαγόρευση για την οποία δεν επιτρέπεται η παρέκκλιση». Η πιο πάνω Έκθεση του Γραφείου του Υπάτου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφέρεται στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους Αγνοουμένους της Κύπρου (11/1/1983) καθώς και στην προαναφερθείσα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην 4η Διακρατική προσφυγή της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας: «Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν έχει ασχοληθεί άμεσα με το θέμα του δικαιώματος στην αλήθεια, αλλά το έχει συναγάγει ως μέρος του δικαιώματος να μην υποβάλλεται κανείς σε βασανιστήρια ή κακομεταχείριση, του δικαιώματος για αποτελεσματική θεραπεία και του δικαιώματος για αποτελεσματική διερεύνηση, καθώς και να ενημερωθεί για τα αποτελέσματα. Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι η μη διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας εκ μέρους του Κράτους «με σκοπό να διευκρινιστεί η τύχη» των «αγνοουμένων προσώπων που έχουν εξαφανιστεί υπό συνθήκες επικίνδυνες για τη ζωή τους, συνιστά συνεχή παραβίαση των διαδικαστικών υποχρεώσεων για προστασία του δικαιώματος ζωής».

Η μεταρρύθμιση είναι μονόδρομος

9/2/2009

Πλατφόρμα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων εκπαιδευτικών
ΕΝΩΜΕΝΗ ΚΥΠΡΟΣ
[ Ελληνοκυπριακό τμήμα ]

Μεγάλη δημοσιότητα σε θέματα παιδείας δίνεται από τα ΜΜΕ τις τελευταίες δυο εβδομάδες. Από την αναθεώρηση των σχολικών βιβλίων της Ιστορίας, μέχρι τις θεατρικές παραστάσεις σε σχολεία ή τα ερωτηματολόγια που ετοιμάζουν μαθητές στο μάθημα της Κοινωνιολογίας, διάφοροι γνωστοί κύκλοι εκφράζουν τις ανησυχίες τους για «τον αφελληνισμό της παιδείας μας και την απομάκρυνσή της από τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη».
Υπό διαφορετικές περιστάσεις τέτοια θέματα θα μπορούσαν απλώς να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς, όμως κάποιοι έχουν μεριμνήσει ώστε να μετατραπούν σε μείζονα εθνικά θέματα που δήθεν απειλούν την επιβίωση του λαού μας, ενώ ο πραγματικός στόχος τους είναι να παρεμποδίσουν τον ιστορικό διάλογο που είναι απαραίτητος για να διαλύσει τις σκιές του παρελθόντος. Η στιγμή που επελέγη, καθώς και η σφοδρότητα των αντιδράσεων εναντίον των οποιωνδήποτε επιχειρούμενων αλλαγών στον χώρο της παιδείας, αποσκοπούν στο να πλήξουν τις προσπάθειες για συμφιλίωση ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους και να συντηρήσουν το κλίμα του ιστορικού μίσους ανάμεσά τους.
Τέτοιες αντιδράσεις ήταν αναμενόμενες από την αρχή του σχολικού έτους, μετά την εξαγγελία από το Υπουργείο Παιδείας, του στόχου για την καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Όμως, τα πισώπλατα μαχαιρώματα εναντίον εκπαιδευτικών κατά την άσκηση του εκπαιδευτικού τους έργου και η φίμωση της ελεύθερης έκφρασης με την άσκηση λογοκρισίας, πέραν του ότι καταργούν τον υγιή διάλογο μέσα στο σχολείο, συνιστούν πρακτικές που παραπέμπουν σε περιόδους της Ιστορίας μας που δεν μας τιμούν καθόλου ως Έλληνες και ουδόλως σχετίζονται με τις κλασικές αξίες του ελληνισμού, ( βλέπε δημοκρατία, διάλογο, ελεύθερία έκφρασης), τις οποίες επικαλούνται όσοι μονοπωλούν τη μία Ιστορία, τη μία άποψη, τη δική τους, που είναι αδιαμφισβήτητα η μόνη ορθή, ανεξαρτήτως του ότι αυτού του είδους οι νοτροπίες έχουν συμβάλει στα θλιβερά γεγονότα που συνέβησαν στην Κύπρο τις τελευταίες δεκαετίες.
Η Πλατφόρμα εκφράζει την έντονη αντίθεσή της σε όλες αυτές τις ενέργειες που επιδιώκουν τη δημιουργία ενός κλίματος τρομοκρατίας στο χώρο της παιδείας και συσκότισης της αλήθειας για τα γεγονότα που οδήγησαν τον τόπο μας στη σημερινή κατάσταση, παρεμποδίζοντας την παιδεία από το να διαδραματίσει τον καίριο ρόλο της στις προσπάθειες για υπέρβαση των σημερινών αδιεξόδων. Τη στιγμή που ο κίνδυνος διχοτόμησης της Κύπρου είναι πιο απειλητικός από ποτέ, και ενώ κάποιοι φαίνεται ότι είναι πρόθυμοι να την αποδεχτούν, πατριωτισμός δεν είναι τα μεγάλα λόγια του εθνικισμού και της Εκκλησίας, που συντηρούν το μίσος και τη διαίρεση των λαών, αλλά μια παιδεία που θα συμβάλει στην αρμονική συμβίωσή τους. Είμαστε έτοιμοι για μια τέτοια παιδεία, είμαστε έτοιμοι για μια αυτοκριτική ή θα παραμείνουμε εσαεί στην εσωστρέφεια, στη φυλετική μας ανωτερότητα και την εθνική μοναξιά μας;

Για την Παιδεία

11/02/2009
“Η Σημερινή”

ΤΟΥ ΞΕΝΗ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ*

Για πολλοστή φορά ο Υπουργός Παιδείας Ανδρέας Δημητρίου συλλαμβάνεται να επιχειρεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα στο μείζον θέμα της παραχάραξης της Ιστορίας. Οι δημόσιες τοποθετήσεις, τόσο του ίδιου όσο και των ΑΚΕΛΙΚΩΝ προστατών του, αποδεικνύουν χωρίς ίχνος αμφιβολίας ότι επιχειρείται η υλοποίηση ενός καλοστημένου σχεδίου για εκθεμελίωση της ελληνικής παιδείας στην Κύπρο. Προς το σκοπό αυτό έχει επιστρατευθεί η αφρόκρεμα του ΑΚΕΛικού δυναμικού με δοκτοράτο στην προπαγάνδα. Με έντεχνο τρόπο και αριστοτεχνικές μεθοδεύσεις επιχειρούν, μέσω της εθνομηδενιστικής πρακτικής, να απονευρώσουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα από τον ελληνικό του χαρακτήρα. Συχνά - πυκνά τον τελευταίο καιρό συμβαίνουν πράγματα και θαύματα. Κορωνίδα του σχεδίου ήταν η περίφημη επιτροπή για την Ιστορία, που εν μιά νυχτί διόρισε ως αναπληρωτής Υπουργός Παιδείας ο Νεοκλής Συλικιώτης ευθύς αμέσως μετά το θάνατο του α. Πεύκιου Γεωργιάδη.Τώρα που οι άνομοι σχεδιασμοί αποκαλύφθηκαν, ο Α. Δημητρίου αναγκάστηκε να ξηλώσει την Επιτροπή και να αλλάξει ρότα. Κατά τ' άλλα, ο αγών συνεχίζεται!

*Αρχισυντάκτης «Εργατικής Φωνής»

Η ποδοσφαιρική λογική της «Χαραυγής» για το '63-'74

11/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Ανακάλυψε την... ταχινόπιτα η «Χαραυγή». Χθες, σε κύριο θέμα της, δημοσίευσε φωτοτυπία της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 12 Μαΐου 2003, στην οποία γινόταν αναφορά σε 500 Τουρκοκυπρίους που εξαφανίστηκαν την περίοδο 1963-1967 και 1974. Ωσάν και υπάρχει Ελληνοκύπριος που να μη γνώριζε ότι υπήρξαν και θύματα μεταξύ των Τουρκοκυπρίων στις μαύρες περιόδους της κυπριακής τραγωδίας. Αλλά είναι θέμα τούτο, τα μεμονωμένα εγκλήματα του 1963, να μεγιστοποιούνται και να συγκρίνονται με το μέγα έγκλημα της εθνοκάθαρσης και τα εγκλήματα πολέμου που εξετελέσθησαν στη βάση του επίσημου σχεδιασμού του τουρκικού κράτους, το 1963 και το 1974; Είναι δυνατό να συγκαλύπτει η «Χαραυγή» το ιστορικό γεγονός ότι το 1963 είχαμε ένα στρατιωτικό πραξικόπημα της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, με στόχο την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, της ίδιας μορφής και με τους ίδιους στόχους τού άλλου πραξικοπήματος της Χούντας του 1974; Και το μεν δεύτερο η Αριστερά να το αφορίζει, το δε άλλο να το υποβαθμίζει και να το ονομάζει «διακοινοτική σύγκρουση»; Είναι δυνατό η «Χαραυγή» να αναθεματίζει τις αντιστασιακές ομάδες του 1963 που πολέμησαν με γενναιότητα για να μην καταλυθεί το κράτος και να τις χαρακτηρίζει «εθνικιστικές και σοβινιστικές» οργανώσεις; Είναι δυνατό να μη γνωρίζουν, εκεί στο ΑΚΕΛ, ότι στις ομάδες Λυσσαρίδη είχαν ενταχθεί και πολέμησαν με γενναιότητα στον Πενταδάκτυλο, αριστεροί και μέλη του ΑΚΕΛ; Ήταν και αυτοί εθνικιστές-σοβινιστές; Είναι δυνατό, η «Χαραυγή», την ημέρα που ο Αττίλα Ολγκάτς αποκάλυπτε τα φοβερά εγκλήματα των ομοφύλων του κατά αιχμαλώτων πολέμου, να καταχώνιαζε την είδηση στα ενδότερα των εσωτερικών της σελίδων, προφανώς για να μην τη δουν οι αναγνώστες της και εξαφθεί ο «εθνικισμός-σοβινισμός τους»;Είναι δυνατό, η «Χαραυγή», τις μέρες που ο κυπριακός λαός, συγκλονισμένος, άκουε τις τουρκικές μαρτυρίες για τα εγκλήματα πολέμου της Τουρκίας, αυτή να επιστράτευε το Ρολάνδο Κατσιαούνη για να μιλήσει για τα ελληνικά «εγκλήματα» εις βάρος των Τουρκοκυπρίων; Πού αποσκοπούσε αυτός ο προκλητικός αποπροσανατολισμός;Όλος ο κόσμος γνωρίζει ότι πολιτική του ΑΚΕΛ αυτή είναι. Να διυλίζει τον κώνωπα και να καταπίνει την κάμηλον. Να ισοπεδώνει τα πάντα. Να προσπαθεί με μαθηματικές εξισώσεις και ποδοσφαιρική λογική να εμπεδώσει τη νέα τάξη πραγμάτων. Η «λογική» είναι: «Σφάξαμε τους Τουρκοκυπρίους το 1963, μας έσφαξαν και αυτοί το 1974, άρα ισοπαλία. Να συμφιλιωθούμε ως αγαπημένοι αδελφοί».Δεν ισοσκελίζεται, όμως, έτσι μια εθνοκάθαρση και δεν απαλείφονται ούτε εγκλήματα πολέμου ούτε προσφυγοποίηση ούτε τουρκοποίηση ούτε κατοχή. Τώρα έχουμε μπροστά μας την τουρκική κατοχή και τον κίνδυνο αφανισμού του κυπριακού Ελληνισμού. Και δεν μπορεί να αποπροσανατολίζει η Αριστερά, επιστρέφοντας στο 1963, το οποίο παραποιεί, διαστρεβλώνει και το παρουσιάζει στα μέτρα της δικής της πολιτικής.

Κάτω τα χέρια από την παιδεία

11/02/2009

"H Σημερινή"

ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ ΓΟΝΑΤΑΣ

Η ιστορία και η επιβίωση ενός έθνους ξεκινά από την παιδεία. Έχουμε υποχρέωση να διαφυλάξουμε ως «κόρην οφθαλμού» την ελληνοκεντρική παιδεία μας. Ασπίδα του Έθνους είναι η Ιστορία μας. Οι γενναίοι πρόγονοί μας μας παρακολουθούν και μας κρίνουν. Θα φανούμε αντάξιοί τους να κρατήσουμε την Κύπρο ελληνική; Δεν πρέπει να υποκύψουμε σε αυτούς που θέλουν να σβήσουν τον Ελληνισμό. Καμία επαναπροσέγγιση με τους Τούρκους δολοφόνους. Καμία ειρηνική συμβίωση με αυτούς που βίασαν τις αδελφές μας. Καμία ειρηνική συμβίωση με αυτούς που έσφαξαν τους αδελφούς μας. Έλληνες, οργανωθείτε και αντισταθείτε στον αφελληνισμό της παιδείας μας και στην παραχάραξη της ένδοξης ελληνικής Ιστορίας μας. Μαθητές, όταν ανθέλληνες δάσκαλοι και καθηγητές σάς μιλούν για επαναπροσέγγιση με τους μογγόλους βιαστές και δολοφόνους, εσείς να σηκώνεστε και να τραγουδάτε τον Εθνικό Ύμνο. Η νήσος των Αγίων είναι Ελληνική.

Σενάρια συνωμοσίας βλέπει ο Υπουργός Παιδείας

10/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΗΣ ΑΝΤΡΗΣ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ

Για σενάρια συνωμοσίας κάνει λόγο ο Υπουργός Παιδείας Αντρέας Δημητρίου σχετικά με το σάλο που επικρατεί γύρω από το θέμα της Ιστορίας. Ο Υπουργός έστειλε χθες σαφές μήνυμα προς όσους τον κατηγορούν αναφέροντας ότι: «Ορισμένοι κύκλοι επιμένουν να ψεύδονται κατασκευάζοντας σενάρια συνωμοσίας που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Αυτά τα χρόνια θυμίζουν την ίδια επίθεση που οι κύκλοι αυτοί έκαναν πριν από μερικά χρόνια εναντίον της ίδρυσης του Πανεπιστημίου Κύπρου». Ο Υπουργός Παιδείας δήλωσε παράλληλα ότι επιχειρείται ο εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης σε όλα τα μέτωπα με τη βοήθεια των κορυφαίων εκπροσώπων της ελληνικής επιστήμης, προσθέτοντας ότι η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι ανάγκη των καιρών και της κοινωνίας που θα αναβαθμίσει και θα ενισχύσει την παρουσία του ελληνικού πολιτισμού στην Κύπρο, την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. «Προχωρούμε σταθερά στον εκσυγχρονισμό της παιδείας μας, χωρίς να πτοούμεθα από τις δυνάμεις της οπισθοδρόμησης και της συρρίκνωσης του Ελληνισμού», κατέληξε χαρακτηριστικά ο κ. Δημητρίου.
Ο Ν. Τορναρίτης

Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας Νίκος Τορναρίτης δήλωσε χθες ότι η ευθύνη ακέραια βαραίνει τον Υπουργό Παιδείας για την κατάσταση που επικρατεί στους κόλπους της εκπαίδευσης. «Στον ένα χρόνο διακυβέρνησης Χριστόφια ασήμαντα έχουν γίνει σε ό,τι αφορά την προώθηση της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, όπως η αξιολόγηση εκπαιδευτικών μονάδων και εκπαιδευτικών, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η αυτονόμηση των σχολικών μονάδων», πρόσθεσε ο κ. Τορναρίτης.
Η ΣΕΚ

«Οι οποιεσδήποτε αλλαγές στον τομέα της παιδείας και του εκπαιδευτικού συστήματος θα πρέπει να είναι προϊόν επιστημονικής μελέτης και όχι αποτέλεσμα επιβολής κομματικών θέσεων και φιλοδοξιών», αναφέρει σε χθεσινή ανακοίνωσή της η ΣΕΚ. «Η ΣΕΚ τονίζει», προστίθεται στην ανακοίνωση, «πως οι δυσκολίες και τα εμπόδια που παρεμβάλλονται στην επαναπροσέγγιση και συμβίωση των δυο κοινοτήτων δεν οφείλονται στο περιεχόμενο της ελληνικής παιδείας μας, η οποία πρέπει να παραμείνει ελληνική, αλλά στη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου από τον Αττίλα και την εδώ παρουσία του τουρκικού στρατού». «Σε τούτες τις πολύ κρίσιμες στιγμές για το μέλλον της ημικατεχόμενης μας πατρίδας», καταλήγει η ανακοίνωση, «η ΣΕΚ καλεί όλους τους φορείς του τόπου, πολιτικούς και κοινωνικούς, να επιδείξουν σύνεση, νηφαλιότητα και προπαντός αυτογνωσία, θέτοντας τα εθνικά ζητήματα υπεράνω ιδιοτελών συμφερόντων και μικροκομματικών σκοπιμοτήτων», καταλήγει η ανακοίνωση.
Το ΕΥΡΩΚΟ

Σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Κόμμα αναφέρει ότι οι διακηρύξεις περί εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης αποδείχτηκαν κενές περιεχομένου και πρόφαση για επανασυγγραφή της Ιστορίας, η οποία σκοπεύει στη δικαίωση διαχρονικών θέσεων της ηγεσίας του ΑΚΕΛ, αλλά και στη μείωση των αντιστάσεων του Κυπριακού Ελληνισμού στο σοβαρό ενδεχόμενο κατάθεσης καταστροφικής πρότασης λύσης του Κυπριακού. Το Ευρωπαϊκό Κόμμα καλεί τον Υπουργό Παιδείας «να αναλογιστεί τις συνέπειες, των υποτελών στις εντολές του ΑΚΕΛ, ενεργειών του και να αλλάξει κατεύθυνση».

Χρ. Ζάνος - Φόνος '64 και Γεν. Εισαγγελέας

10/02/2009

"Η Σημερινή"

ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΑΥΡΟΥ

Μ Ε ΕΚΔΗΛΗ, στο γράψιμο, ψυχική συντριβή, ο 63χρονος σκηνοθέτης, θεατρικός συγγραφέας και συνταξιούχος εκπαιδευτικός κ. Χρίστος Ζάνος, δημοσίευσε την Κυριακή στον «Πολίτη» μία συνταρακτική ομολογία. Επί 45 χρόνια ο ίδιος συγκάλυπτε μία εν ψυχρώ δολοφονία αθώου μεσήλικα Τ/κ ποδηλάτη, που παρουσιάστηκε ως θανατηφόρο τροχαίο στην περιοχή Σακάρια της Αμμοχώστου και την οποία διέπραξε γνώριμός του, τότε, 22-23χρονος οδηγός φορτηγού οχήματος, στο οποίο, κατά τη στιγμή του φόνου, ο κ. Ζάνος 18χρ, ήταν συνοδηγός. Η δολοφονία, καθώς γράφει ο κ. Ζάνος, διαπράχθηκε ένα απόγευμα του Ιουλίου 1964 και την επόμενη μέρα δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες ως τροχαίο, με θύμα τον Τ/κ ποδηλάτη Σ. Αλί. Μ. Άρα, μπορεί να εντοπισθεί η είδηση στους τόμους των εφημερίδων του Ιουλίου 1964. Για τον δράστη ο κ. Ζάνος έγραψε ότι το όνομά του άρχιζε από «Γ» και ότι ήταν ο νεότερος από τέσσερεις αδελφούς, των οποίων το επίθετο άρχιζε επίσης από «Γ», είχαν εταιρεία φορτηγών και «ήσαν γνωστοί ως τα πρωτοπαλίκαρα του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη στην επαρχία Αμμοχώστου». Ο κ. Ζάνος, συνοδηγός στο φορτηγό που οδηγούσε ο «Γ», γράφει ότι, τυχαία συνάντησαν στον δρόμο τον Τ/κ ποδηλάτη, για τον οποίο ο οδηγός είπε ότι, «ξέρω τον τούντον ππεζεβένκην τον βρωμόσσιυλλον, τώρα εννά του δείξω εγιώ» και τον σκότωσε οδηγώντας το φορτηγό κατά πάνω του. Ο κ. Ζάνος πρόσθεσε, στην ομολογία του, ότι ο οδηγός «Γ» έβγαλε περίστροφο και απείλησε τον ίδιο, «αν ανοίξεις το στόμα σου, είσαι τζιαι σου τελειωμένος. Εν είδες τίποτε, εν άκουσες τίποτε, ούτε σήμερα, ούτε αύριον, ούτε στον αιώνα τον άπανταν». Έκτοτε, καθώς γράφει ο κ. Ζάνος, υποφέρει από αϋπνίες εξ αιτίας του ψυχικού τραύματος που του προκάλεσε το φονικό στο οποίο υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας και το συγκάλυπτε από τα 18 ώς τα 63 του χρόνια.
Η ΟΜΟΛΟΓΙΑ συγκάλυψης και η καταγγελία διάπραξης του φόνου, γενόμενη μάλιστα δημοσίως και διά του Τύπου, επιβάλλει την άνευ χρονοτριβής, αυτεπάγγελτη ενεργοποίηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, που έχει την ανώτατη και αποκλειστική αρμοδιότητα των ποινικών διαδικασιών. Από την Κυριακή 8.2.09 το πρωί, που κυκλοφόρησε η εφημερίδα «Πολίτης», ο Γενικός Εισαγγελέας επιφορτίζεται το καθήκον να διατάξει την άμεση έναρξη ανακρίσεων για την εξιχνίαση της καταγγελθείσας δολοφονίας. Κακούργημα για το οποίο οι νόμοι της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν προβλέπουν παραγραφή, λόγω της παρέλευσης 45 ετών. Άρνηση ή ολιγωρία του Γ. Εισαγγελέα για έναρξη της ποινικής διαδικασίας, δεν σημαίνει απλώς ότι παραλείπει το υπό του νόμου επιβεβλημένο καθήκον του, αλλά, κατά μείζονα λόγο, εκλαμβάνεται ως συνέργεια του κράτους, στη συγκάλυψη δολοφονίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορεί, άραγε, η «Χαραυγή» του 2009, να αναδημοσιεύσει από την τελευταία σελίδα της «Χαραυγής» της 15.1.1964 ότι, όσα ισχυρίστηκε στη «Χαραυγή» της 26.1.09 ο δρ. Ρολάνδος Κατσαούνης, αποτελούσαν ΕΚΤΟΤΕ «ασύστολα ψεύδη της Άγκυρας» και «μια νέα συντονισμένη και αισχρή προπαγανδιστική συκοφαντία σχετικά με την εκταφή 21 πτωμάτων στο τουρκικό κοιμητήριο Αγίου Βασιλείου»;

Καθολική καταδίκη της βεβήλωσης

10/02/2009

"Η Σημερινή"

Καθολική καταδίκη απ' όλα τα ελληνοκυπριακά κόμματα συνάντησε η βεβήλωση του μουσουλμανικού κοιμητηρίου στα Πολεμίδια.Ο Γ. Γ. του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού χαρακτήρισε την πράξη απαράδεκτη και την απέδωσε σε ακραία και σοβινιστικά στοιχεία, τα οποία προκαλούν αχρείαστη τριβή και αντιπαράθεση με την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Παρατήρησε ότι «δεν είμαστε μια κοινωνία στην οποία διαβιούν μόνο Έλληνες» και βρήκε την αφορμή για να ζητήσει να γίνει η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση «για να αλλάξουμε νοοτροπία και σε αυτά τα ζητήματα». Ανέφερε επίσης ότι το ΑΚΕΛ θα αντιμετωπίσει με πάρα πολλή αποφασιστικότητα φαινόμενα σοβινισμού.Ο Αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκος Τορναρίτης εξέφρασε αποτροπιασμό για τους βανδαλισμούς και τους χαρακτήρισε το λιγότερο ντροπή. «Ο οικουμενικός ελληνισμός δεν μας δίδαξε ποτέ τέτοιες συμπεριφορές, αλλά μάς δίδαξε το σεβασμό στη διαφορετικότητα», είπε. Τόνισε ακόμη πως η Αστυνομία πρέπει να επιτελέσει το έργο της και να οδηγήσει τους ενόχους ενώπιον της Δικαιοσύνης. Δεν πρέπει, κατέληξε, να αντιμετωπιστεί ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά το κακό να κτυπηθεί στη ρίζα του.Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Μάριος Καρογιάν δήλωσε ότι οι βανδαλισμοί έχουν στόχο να περιπλέξουν τα πράγματα και να δημιουργήσουν πολιτικό αντίκτυπο ή πολιτικές προεκτάσεις που δεν είναι το καλύτερο αυτή την περίοδο. Τόνισε ότι τα πολιτιστικά μνημεία πρέπει να διαφυλαχθούν, διότι είναι πλούτος ολόκληρου του λαού.Ο Πρόεδρος της ΕΔΕΚ Γιαννάκης Ομήρου χαρακτήρισε ρατσιστική την ενέργεια των άγνωστων βανδάλων και ζήτησε τη σύλληψη και παραδειγματική τιμωρία τους.Το Κίνημα Οικολόγων τονίζει ότι οι ενέργειες αποτελούν προσβολή για τον πολιτισμό της χώρας και του λαού μας και προσθέτει ότι η κυπριακή κοινωνία οφείλει να αποδίδει τον πρέποντα σεβασμό στα ήθη των άλλων ανθρώπων. Καλεί τις Αρχές να οδηγήσουν τους ενόχους στη Δικαιοσύνη.Η ΝΕΔΗΣΥ με ανακοίνωσή της εκφράζει αποτροπιασμό για τη βεβήλωση και τονίζει ότι τέτοιες πράξεις υποσκάπτουν την προσπάθεια για εξεύρεση λύσης και επανένωσης της πατρίδας μας και εξυπηρετούν τη ντενκτασική πολιτική και όσους στην άλλη πλευρά προωθούν τη διχοτόμηση.Η ΕΔΟΝ με ανακοίνωσή της εκφράζει αποτροπιασμό για την ενέργεια γνωστών-αγνώστων κύκλων να γεμίσουν τον εκδρομικό χώρο των Πλατανιών με υβριστικά, εθνικιστικά συνθήματα το βράδυ πριν από την πραγματοποίηση της κοινής εκδήλωσης, την οποία συνδιοργάνωσαν η ΕΔΟΝ και η νεολαία του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος.Τα υβριστικά συνθήματα καταφέρονταν κατά της ΕΔΟΝ, του ΑΚΕΛ, του Προέδρου της Δημοκρατίας, των Τουρκοκυπρίων και των μεταναστών που ζουν στην Κύπρο.

Ερωτηματολόγιο Εθνικής Σύγχυσης για μαθητές και μεγάλους

10/02/2009

"Η Σημερινή

Τάκη Χ. Ευδόκα

Είναι τρομακτικό το Ερωτηματολόγιο για τους μαθητές της Γ΄ Λυκείου, όπως δημοσιεύτηκε στη «Σ» στις 5/2/2009. Και έχω επίγνωση της λέξης «τρομακτικό». Και αν ο μαθητής δεν μπορεί να δώσει καμιά απάντηση; Και αν σχηματίσει μια μεροληπτική στάση υπέρ των Τ/κ, αφού διαπιστώσει ότι δεν γνωρίζει ορισμένα πράγματα;Για να μη γενικολογούμε χωρίς αντικείμενο, ας δούμε τα ερωτηματολόγια. Δημοσιεύονται οι ερωτήσεις 3 έως 19. Στην ερώτηση 6 ερωτάται ο μαθητής: «Πιστεύεις ότι το σχολικό εγχειρίδιο της Ιστορίας παρέχει αρκετό υλικό για τις σχέσεις Ε/κ και Τ/κ;». Ούτε οι ενήλικες το γνωρίζουν αυτό. Καλείται ο μαθητής να γνωρίζει αν το υλικό είναι αρκετό ή όχι. Πού ανέπτυξε τα κριτήρια για να το γνωρίζει; Αν γνωρίζει για τις σχέσεις των Ε/κ και Τ/κ, σημαίνει ότι έχει αρκετό και σωστό κριτήριο για τις σχέσεις;Στην επόμενη ερώτηση, αρ. 7: «Γνωρίζεις ότι οι πρώτοι τουρκοκυπριακοί πυρήνες πληθυσμού δημιουργήθηκαν τον καιρό της τουρκοκρατίας;». Κανένας δεν γνωρίζει την απάντηση. Ούτε οι μεγάλοι. Με βεβαιότητα θα του προκαλέσει του μαθητή σύγχυση εθνικής και ένα αίσθημα ότι είναι εντελώς ανιστόρητος. Ένα αίσθημα ότι είναι μετέωρος ιστορικά, ότι δεν γνωρίζει πού στέκεται. Ερώτηση 12: «Γνωρίζεις ότι υπάρχουν πολλοί Τ/κ αγνοούμενοι και πρόσφυγες μετά τις διακοινοτικές διαταραχές του 1963-1964, το 1967 και το 1974;».Στο μυαλό του μαθητή πιθανόν να δημιουργηθεί η σκέψη ότι, αφού «υπάρχουν τόσοι πολλοί πρόσφυγες, μήπως τους σκοτώσαμε εμείς, οι Ε/κ; Και γιατί; Ποιος προκάλεσε τις διαταραχές αυτές; Και από την πλευρά μας, δεν αγνοείται κανένας; Τελικά, τι είμαστε; Φονιάδες, εθνοκτόνοι; Και μάλιστα σε τρεις διαφορετικές περιόδους, το 1963-64, το 1967 και το 1974;».Ερώτηση 14: «Γνωρίζεις ότι από το 1963-64 οι Τ/κ ήταν αποκλεισμένοι σε πολύ μικρή έκταση γης;». «Όχι, μπαμπά», θα απαντήσει υποθετικά. «Φαίνεται ότι εμείς τους αναγκάσαμε να περιοριστούν σ' αυτό το μικρό χώρο. Ζούσαν σε γκέτο για δεκαετίες οι καημένοι». Πού να γνωρίζει, ή καλύτερα, ποιος θα του 'μαθε ότι οι Τ/κ αυτοεγκλωβίστηκαν, ότι τότε τους υποχρέωνε το καθεστώς Ντενκτάς κατά καραβάνια (εμείς οι παλαιότεροι το θυμούμαστε) να εγκαταλείπουν τις ελεύθερες περιοχές, π.χ. τη Λεμεσό ή την Πάφο, και να εγκλωβίζονται εκεί που τους διέτασσαν; Λέω εγώ: Γνωρίζεις ότι η γη στην οποίαν αυτοεγκλωβίστηκαν είναι το 37%, ενώ αυτοί ήταν το 18%; Γνωρίζεις ότι οι παραλίες που κατέχουν είναι πολύ μεγαλύτερες από τις δικές μας, που είμαστε το 80%;Θα μπορούσα να συνεχίσω με πολλά ερωτηματικά για το Ερωτηματολόγιο του Υπουργείου Παιδείας. Σταματώ, γιατί ελπίζω να πήρατε μια γεύση της σύγχυσης που προκαλεί, ίσως και του αισθήματος της αμάθειας στους νέους μας.

Ταξίδι φυγής

Με αφορμή το ψήφισμα της “Πρωτοβουλίας Γονέων και Αποφοίτων Αγγλικής Σχολής”

Φεβρουάριος 2009

Πλατφόρμα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων εκπαιδευτικών
ΕΝΩΜΕΝΗ ΚΥΠΡΟΣ
[ Ελληνοκυπριακό τμήμα ]

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Καταρχάς θα θέλαμε να χαιρετίσουμε το ήπιο ύφος και την αναγνώριση κάποιων βασικών αρχών, όπως η πολυπολιτισμικότητα, στο ψήφισμα της “Πρωτοβουλίας Γονιών και Αποφοίτων της Αγγλικής Σχολής”. Επειδή όμως η Πρωτοβουλία φαίνεται να συνεχίζει να αντιτάσσεται στον εκσυγχρονισμό της Αγγλικής Σχολής και στις αναγκαίες μεταρυθμίσεις, που προκύπτουν από το γεγονός της μαζικής παρουσίας Τουρκοκυπρίων μαθητών, θεωρούμε ότι πρέπει να απαντήσουμε στην ουσία των ζητημάτων που θέτει.
Στην όλη προσέγγισή της η Πρωτοβουλία υποπίπτει σε μια θεμελιώδη αντίφαση. Από τη μια αποδέχεται τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της Αγγλικής Σχολής, όπως αυτός επαναδιαβεβαιώθηκε τα τελευταία τέσσερα χρόνια, και από την άλλη ζητά στην ουσία εφαρμογή πρακτικών που αρμόζουν σε μονοκοινοτικό σχολείο. Πολυπολιτισμικότητα σημαίνει σεβασμός στη διαφορετικότητα, σημαίνει αρμονική συνύπαρξη των διαφόρων εθνοτικών και πολιστικών κοινοτήτων χωρίς μια από αυτές, έστω πλειοψηφική, να καθορίζει την κανονικότητα. Δεν νοείται πολυπολιτισμικότητα και ταυτόχρονα να κυριαρχούν τα ελληνο-χριστιανικά ιδεώδη, εκτός βέβαια και αν οι Τουρκοκύπριοι αντιμετωπιστούν ρατσιστικά ως δεύτερης κατηγορίας μαθητές. Το σεβασμό που απαιτούν για την “ελληνικότητα”, είναι μήπως έτοιμοι να τον δεκτούν για την “τουρκικότητα”; Επειδή η Αγγλική Σχολή δεν είναι ελληνορθόδοξη κοινοτική, αλλά χριστιανική, μη δογματική και, σύμφωνα με γνωματεύσεις δυο Γενικών Εισαγγελέων, δια-κοινοτική σχολή.
Η αντίληψη της Πρωτοβουλίας ότι διεξάγεται ένα πολιτικό πείραμα στην Αγγλική Σχολή είναι παραπλανητική και λανθασμένη. Στην Αγγλική Σχολή διεξάγεται μια εκσυγχρονιστική μεταρρύθμιση που λαμβάνει υπόψη της την αναδυόμενη πολιτική πραγματικότητα στην Κύπρο, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003. Αυτή τη στιγμή η Αγγλική Σχολή αποτελεί ένα από τα ελάχιστα μιχτά σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως τέτοιο αποτελεί μοντέλο ειρηνικής συμβίωσης και συνύπαρξης Ε/κ και Τ/κ μαθητών. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ως μιχτό σχολείο χρειάζονται μια σειρά από μέτρα που να επιβεβαιώνουν και διασφαλίζουν τον αλληλοσεβασμό μεταξύ των μαθητών διαφορετικής εθνοτικής καταγωγής και να μην αποκλείουν μια σημαντική μερίδα μαθητών, όπως π.χ. με τον ελληνικό εθνικό ύμνο ή με τις ελληνικές εθνικές γιορτές. Επειδή ο ρατσισμός υπάρχει τόσο στην κυπριακή κοινωνία όσο και στα σχολεία της -και η Αγγλική Σχολή δεν αποτελεί εξαίρεση-, η πολιτική απραξία, τόσο στο σχολείο όσο και στην κοινωνία ευρύτερα, αποτελεί στρουθοκαμηλισμό μπροστά στις υπαρκτές και καταγεγραμμένες σε επιστημονικές έρευνες ρατσιστικές συμπεριφορές.
Η Αγγλική Σχολή, όπως και κάθε σχολείο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, οφείλει να δημιουργεί κριτικά σκεπτόμενους, δημοκρατικούς πολίτες. Και εδώ βρίσκεται η δεύτερη θεμελιώδης αντίφαση της Πρωτοβουλίας. Που από τη μια θέλει το σχολείο έξω από το πολιτικό γίγνεσθαι και από την άλλη προσπαθεί να επιβάλει τη δική της πολιτική αντίληψη για την κυπριακή ιστορία. Το σχολείο δεν βρίσκεται και δεν μπορεί να βρίσκεται έξω από την κοινωνία. Η διακοινοτική συμφιλίωση, ο αντι-ρατσισμός και ο αλληλοσεβασμός των κοινοτήτων δεν αποτελούν κομματικές θέσεις που επιβάλλονται, αλλά καθολικά αποδεκτούς πολιτικούς στόχους της κυπριακής κοινωνίας και πολιτείας που καλλιεργούνται και στο σχολείο. Αν η Πρωτοβουλία είναι το σύγχρονο χαρακτήρα της κυπριακής κοινωνίας που αντιστρατεύεται από την σκοπιά του “ελληνισμού”, ας το πει καθαρά χωρίς υπεκφυγές.
Τέλος η Πρωτοβουλία ας κατανοήσει ότι η διδασκαλία της ιστορίας της Κύπρου δεν αποτελεί τρόπο εθνικής κατήχησης και μέθοδο κρατικής προπαγάνδας, αλλά προσπάθεια κριτικής κατανόησης του παρελθόντος σε σχέση με το μέλλον της χώρας μας. Η μανιχαϊστική ιστορία του αγώνα του εθνικού υποκειμένου ενάντια στον προαιώνιο εχθρό όχι μόνο είναι επιστημονικά προβληματική αλλά και πολιτικά ξεπερασμένη. Η επιστήμη της ιστορίας βρίσκεται ήδη εδώ και δεκαετίες υπό διαδικασία αποεθνοποίησης τόσο στο ερευνητικό όσο και στο εκπαιδευτικό επίπεδο. Ιδιαίτερα μάλιστα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο εθνικισμός αντιμετωπίζεται ως ένα ιστορικό ρεύμα που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Στην Κύπρο, φαίνεται, οι εκφραστές του επιμένουν έστω και συγκαλυμμένα να αναπαράγουν τα προτάγματα του.

Δικαιολογεί τ’ αδικαιολόγητα

09/02/2009

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΣΤΥΛΙΑΝΟΥ

Με επιστολή της που έστειλε στα ΜΜΕ μετά από 48 ώρες αμηχανίας, η φιλόλογος προσπαθεί να αποποιηθεί των ευθυνών της και εξαπολύει επίθεση εναντίον της «Σημερινής» και των καναλιών ΡΙΚ και MEGA. Στις δικαιολογίες της η φιλόλογος ισχυρίζεται μεταξύ άλλων:

*. Το ερωτηματολόγιο ετοιμάστηκε από τους ίδιους τους μαθητές της Κοινωνιολογίας, μετά από πέντε δίωρα διαθεματικά μαθήματα που παρακολούθησαν και είναι ακόμη υπό διαμόρφωση, και το θέμα της έρευνας το επέλεξαν οι ίδιοι οι μαθητές.

*. Είναι υπό διαμόρφωση (αφού για κακή τους τύχη δεν δόθηκε σε κανένα μαθητή του σχολείου) αλλά βρισκόταν στην κατοχή τη δική μου και των δέκα μαθητών που το εκπόνησαν. Ποιος, αλήθεια, τους το έδωσε όλους αυτούς τους καλά πληροφορημένους; Ποιος τους πληροφόρησε λάθος ότι δόθηκε στους μαθητές της Γ' Λυκείου; Γιατί δεν περίμεναν να δουν αν το τελικό κείμενο θα ήταν αυτό που αυτοί δημοσίευσαν;

* Το ερωτηματολόγιο δεν δόθηκε σε κανένα μαθητή (αλλά εσείς το δημοσιεύσατε στο ευρύ κοινό και σας ευχαριστώ) γιατί είναι υπό διαμόρφωση.

* Το ερωτηματολόγιο το ετοίμασαν οι ίδιοι οι μαθητές και εγώ θα συζητήσω μαζί τους αν πρέπει να αλλάξω κάτι.

Βαρνάβα: Ευθύνη στην καθηγήτρια

Επίσης, η κ. Χαραλάμπους επιτίθεται και εναντίον του βουλευτή της ΕΔΕΚ Γιώργου Βαρνάβα, ο οποίος έκανε δηλώσεις επί του θέματος. «Πώς, κύριε βουλευτά, δίνεις συνέντευξη για γεγονός που δεν έγινε, για κείμενο που είναι υπό διαμόρφωση ακόμα, για κείμενο που οι ίδιοι οι μαθητές έγραψαν και διαμόρφωσαν, και ποιος σε πληροφόρησε γι' αυτό»; ερωτά η κ. Χαραλάμπους, αποποιούμενη γι' άλλη μια φορά των ευθυνών της.

Ο βουλευτής, απαντώντας στην επίθεση που δέχθηκε από την κ. Αβραάμ και με την πείρα του εκπαιδευτικού, της δίνει σκληρή απάντηση μεσω της «Σ»:

«Κατ’ αρχήν», δηλώνει ο κ. Βαρνάβας, πληροφορήθηκα το θέμα από τη «Σημερινή». Και πρόσθεσε. «Από τη στιγμή που η καθηγήτρια ανέλαβε την έρευνα, όφειλε να κατευθύνει τα παιδιά προς την ορθή κατεύθυνση. Εάν το ερωτηματολόγιο χρειαζόταν επεξεργασία, η καθηγήτρια όφειλε να κάνει διευθετήσεις, ώστε να μη φύγει από την τάξη. Το γεγονός ότι το ερωτηματολόγιο διέρρευσε εκτός τάξης, και ήταν υπό την επίβλεψή της, την ευθύνη φέρει η ίδια».

Παιδεία σε παραζάλη…

09/02/2009

"Η Σημερινή"

Διαδρομές

ΜΕ ΤΟ ΜΙΧΑΛΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ

«Ανύπαρκτες» επιτροπές που παράγουν αμφίβολα πολιτικά αποτελέσματα, αόρατοι μηχανισμοί που ασκούν υπόγειες και «παράπλευρες» εξουσίες, σκιώδεις λειτουργοί που λαμβάνουν αμφιλεγόμενες αποφάσεις, ανεύθυνοι αρμόδιοι που τελούν μονίμως σε άγνοια για ό,τι συμβαίνει στην υπηρεσία τους, πρακτικά που μεταφέρονται, «λαθραίως», από τη μια θεσμική «θυρίδα» στην άλλη, διδάσκοντες που αλληλοεξοντώνονται, καθημερινά, στον Αρμαγεδδώνα των ιδεολογημάτων. Αυτήν περίπου την εικόνα δίνει προς τα έξω το Υπουργείο Παιδείας, που μοιάζει να βρίσκεται βραχυκυκλωμένο σ’ ένα αλαλούμ ασυνεννοησίας, διοικητικών παρασυναγωγών και ιδεολογικής σύγχυσης. Και, μονίμως, ο Υπουργός να προσπαθεί να βγάλει το… φίδι από την τρύπα, με κραυγαλέα άγαρμπους χειρισμούς, που απογοητεύουν ακόμη και τους πιο επιρρεπείς στην παρόρμηση της ευπείθειας. Το χειρότερο είναι ότι ο κ. Υπουργός, στην προσπάθειά του «να κρύψει τα σκουπίδια κάτω από το χαλί», χρησιμοποιεί μιαν πενιχρά αίολη επιχειρηματολογία, που αποκαλύπτει όσα, ακριβώς, επιχειρεί να αποκρύψει, μέσα στη διαφάνεια της αβασιμότητάς της. Τη μια είναι η άγνοια -δεν ξέρω, δεν είδα-, την άλλη ο ερασιτεχνισμός -περισσεύει ως άλλοθι εκεί στο Υπουργείο-, την παράλλη η… αυτενέργεια των διδασκόντων. Αλλά, η μόνιμη επίκληση της άγνοιας, τι άλλο μπορεί να υποδαυλίζει, παρά το σκοταδισμό, η επίκληση του ερασιτεχνισμού, σε τι άλλο μπορεί να παραπέμπει παρά σε… παιδεία της πλάκας, η επίκληση της «αυτενέργειας» των διδασκόντων, μέσα σε μια πολυπλόκαμη και δυσκίνητη δομή, που συνθλίβεται κάτω από το βάρος του γραφειοκρατισμού της, όπως είναι το Υπουργείο Παιδείας, με τι μπορεί να συστοιχείται, παρά μόνο με υλοποίηση εντολών από παράκεντρα εξουσίας. Είναι προφανές ότι το Υπουργείο Παιδείας έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας, με κάθε κόστος, μια γιγάντια επιχείρηση πολιτισμικής ηγεμονίας, ένα «τιτάνιο» έργο αλλαγής των κυρίαρχων σχημάτων πρόσληψης και ερμηνείας της κοινωνικής και ιστορικής πραγματικότητας. Έστω… Αν, ωστόσο, όπως γράφει ο Μπάριγκτον Μουρ, εξηγώντας το μηχανισμό της πολιτισμικής αδράνειας, αυτή η τελευταία επιβάλλεται με πολύν πόνο και δυστυχία, αν, η σύνθετη διαδικασία της μεταβίβασης της κουλτούρας προϋποθέτει τεράστιες δόσεις πλύσης εγκεφάλου και εκπαιδευτικού μανιχαϊσμού, το ίδιο εξυπακούεται και η πολιτισμική αλλαγή… Το στοίχημα για το υπουργείο, πλέον, είναι πόσο ποσοστό από τις δύο «δυστυχίες» μπορεί να βαστάξει η κυπριακή κοινωνία…

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ - Rooftop Theatre Group

3 Φεβρουαρίου, 2009

Είναι πραγματικά αξιοπερίεργο και θλιβερό στην Κύπρο του 21ου αιώνα να χρειάζεται κάποιος να γράφει επιστολές για να υπερασπιστεί τα αυτονόητα: την ελευθερία της έκφρασης, το δικαίωμα του καλλιτέχνη (και πολίτη) να θέσει ερωτήματα αναφορικά με τη στάση μας απέναντι στον Άνθρωπο και την Ιδέα, χωρίς να κατηγορείται για εθνομηδενισμό. Οφείλουμε όμως να προστατεύσουμε τη δράση μας, καθώς και αυτούς που μας υποστηρίζουν από απαράδεκτες ενέργειες που γίνονται εφικτές μέσα από τη δημοσιογραφική ή πολιτική ιδιότητα συγκεκριμένων ατόμων. Ευελπιστούμε ακόμα να θυμίσουμε ότι η πνευματική ελευθερία δεν είναι μόνο ατομική αξία, αλλά και Ευρωπαϊκή και δεν είναι θεμιτό να είμαστε επιλεκτικοί.
Η ομάδα Rooftop Theatre έχει ενεργή καλλιτεχνική δράση εδώ και τέσσερα χρόνια και έχει συμμετάσχει σε κοινωνικό διάλογο με τέσσερις παραγωγές, την ανάγνωση έργων, τη συμμετοχή σε Φεστιβάλ, ακαδημαϊκή δράση και άλλα. Η ομάδα δεν έχει πολιτικό χρώμα αλλά διαμορφώνει δική της φιλοσοφία που προσδιορίζει το θέατρο ως κοινωνικό εργαλείο και όπως όλοι οι σοβαροί καλλιτέχνες βλέπουμε μπροστά και επιθυμούμε να σχολιάσουμε το τώρα χωρίς φανατισμό αλλά με σεβασμό.
Το Intercultural Centre of Cyprus (ICC) σε συνεργασία με το Rooftop Theatre Group υπέβαλε το Μάιο 2007 αίτηση στη UNDP-ACT (Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών) για πρόγραμμα με τίτλο VOICING AND STAGING THE EXPERIENCE. Η δράση της UNDP-ACT είχε ήδη εγκριθεί από το Γραφείο Προγραμματισμού και οι περιλήψεις όλων των προγραμμάτων που έλαβαν χρηματοδότηση το 2007 βρίσκονται στην ιστοσελίδα http://www.undp-act.org/. Το εγχείρημα είχε διάρκεια 15 μηνών (Σεπτέμβριο 2007-Δεκέμβριο 2008), συμπεριελάμβαναν εργαστήρια για έφηβους, και μέσα από τις ιστορίες των εργαστηρίων δημιουργήθηκε το θεατρικό έργο με τίτλο Performing the Experience. Η παράσταση παρουσιάστηκε σε τακτικές παραστάσεις στο Πολιτιστικό Ίδρυμα Άρτος και σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία σε όλη την Κύπρο. Συγχρόνως, το θεατρικό έργο εκδόθηκε σε τρίγλωσση έκδοση (Ελληνικά, Τούρκικα, Αγγλικά).
Στα μέσα Δεκεμβρίου 2008, άρχισαν να γίνονται για μας (χωρίς εμάς) ανυπόγραφα αφιερώματα στην εφημερίδα Ποντίκι, συζητήσεις σε ραδιοφωνικές εκπομπές και αναφορές σε κύκλους της Βουλής. Λέχθηκαν από ραδιόφωνο, τύπο και τηλεόραση άπειρες ανακρίβειες. Θα θίξουμε μόνο τις πιο επονείδιστες:

• Η χρηματοδότηση που πήραμε ήταν παράνομη αφού η USAID είναι παράνομη οργάνωση. Η απάντηση δόθηκε ήδη στον τύπο, αλλά επαναλαμβάνουμε ότι η USAID χρηματοδοτεί αναπτυξιακά έργα και προγράμματα στην Κύπρο από το 1974, με τη συγκατάθεση της επίσημης κυβέρνησης. Οι ανακοινώσεις για τις χρηματοδοτήσεις της UNDP/USAID γίνονται δημόσια στον τύπο και δεν αποτελούν σκευωρία. Η επίσημη τελική έγκριση προήλθε από το Γραφείο Προγραμματισμού τον Μάιο 2007, επί διακυβέρνησης Τάσσου Παπαδόπουλου.
• Ξεγελάσαμε το Υπουργείο Παιδείας για να παρουσιαστεί η παράσταση στα σχολεία. Σε γραπτή επικοινωνία με το Υπουργείο Παιδείας (επιστολή με ημερομηνία 8 Σεπτεμβρίου, 2008) αιτηθήκαμε άδειας να παρουσιάσουμε την παράσταση στα σχολεία. Λάβαμε απαντητική επιστολή (2 Οκτωβρίου, 2008) παραπέμποντας μας στα ίδια τα σχολεία. Οι σχολικές παραστάσεις και συζητήσεις που προγραμματίστηκαν μετά την δική μας επικοινωνία με τα σχολεία κύλησαν ομαλά, με μοναδική εξαίρεση την αντίδραση καθηγήτριας στο Ριζοκάρπασο, όπου μπροστά στα έκπληκτα μάτια των μαθητών, μας κατηγόρησε για ανθελληνισμό και ισοπέδωση των ιδεωδών του έθνους.
• Το έργο διαστρεβλώνει ιστορικά γεγονότα. Το έργο δεν αναφέρεται σε κανένα ιστορικό γεγονός.
• Αναφέρθηκε από τη Διευθύντρια Μέσης του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού ότι το έργο δεν είναι κατάλληλο για τους μαθητές αφού υπάρχουν μέσα εκφράσεις όπως «χέστηκα για την ιστορία». Στο κείμενο δεν υπάρχει τέτοια πρόταση. Το κείμενο της παράστασης βρίσκεται σε πολλά γραφεία στο Υπουργείο, μπορεί να το προμηθευθεί και να το διαβάσει.
  Σε μια κοινωνία και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που μαστίζεται από τη βία, το ρατσισμό, τις εξαρτήσεις και το δογματισμό είναι στενάχωρο που ορισμένα μέλη του κοινοβουλίου και του τύπου ασχολούνται με τέτοιο πάθος με μια θεατρική παράσταση. Γιατί έχουμε πλήρη επίγνωση ότι ο σάλος που δημιουργήθηκε δεν έχει σχέση με το Rooftop Theatre Group, ούτε βέβαια με το έργο, αλλά με την περίφημη περιρρέουσα ατμόσφαιρα: κονδύλια για την Παιδεία, βιβλία ιστορίας, εκπαιδευτικοί στόχοι της χρονιάς, εγκύκλιοι Υπουργού Παιδείας και τα λοιπά.
  Εν κατακλείδι: το κύριο σχόλιο των εκατοντάδων ατόμων που ΕΙΔΑΝ την παράσταση ήταν ότι δεν επιχειρούσε να είναι διδακτική αλλά να εγείρει ερωτήματα με οικουμενική αξία που τροφοδοτούν την εκπαιδευτική διαδικασία ενός έφηβου αλλά και λειτουργούν ως αφύπνιση για τους ενήλικες. Το κείμενο της παράστασης βρίσκεται στην ιστοσελίδα http://www.rooftoptheatregroup.org/.

Rooftop Theatre Group

Το όραμά μας για την Παιδεία μας

08/02/2009
“Σημερινή”

ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ*

To όραμα που οδηγεί την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της παιδείας μας κατευθύνεται προς τις πιο κάτω μεγάλες αξίες: Σεβασμός στην αξία του Ανθρώπου ανεξάρτητα από την καταγωγή του, το χρώμα του, τη χώρα προέλευσής του, τις πολιτικές του πεποιθήσεις, τις παραδόσεις και τις συνήθειές του, ή το είδος της εργασίας του. Διατήρηση ενός σταθερού συστήματος αναφοράς που προκύπτει από τη δική μας παράδοση, τη δική μας ιστορία και το δικό μας πολιτισμό. Η ελληνική αγάπη για την ελευθερία και η περηφάνια που προκύπτει από τους αγώνες των Ελλήνων γι’ αυτήν είναι υπέρτατα αγαθά που η παιδεία μας πρέπει να καλλιεργεί. Το «εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρης» πρέπει πάντα να οδηγεί τους νέους μας. Επίσης, όμως, η αναζήτηση της χαράς της ζωής αλλά και ο έλεγχος μέσα από την Απολλώνια στάση που μας έρχονται από την Ελληνική διονυσιακή παράδοση είναι οι βασικοί άξονες αυτού του συστήματος αναφοράς. Αυτό το σύστημα καθορίζει τη δική μας ιδιοπροσωπεία και τη δική μας ιδιομορφία στον κόσμο. Αυτό το σύστημα βρίσκεται σε δημιουργικό διάλογο με όλους τους πολιτισμούς της Ευρώπης και του κόσμου. Τα παιδιά μας πρέπει να μπορούν να συνομιλούν με τον Πλάτωνα, το Σωκράτη, τον Αριστοτέλη για τα παντοτινά ερωτήματα της φύσης του κόσμου και της σχέσης του ανθρώπου με αυτόν. Με τον Ηρόδοτο και το Θουκυδίδη για την κατανόηση των δυνάμεων που ωθούν τους ανθρώπους να μεγαλουργούν αλλά και να συγκρούονται συχνά, ξεχνώντας την ανθρώπινή τους πλευρά. Πρέπει, επίσης, τα παιδιά μας να κατανοούν γιατί ο Όμηρος έβαλε στο στόμα του Έκτορα το «εις οιωνός αμύνεσθαι περί πάτρης» και όχι στο στόμα του Αχιλλέα. Γιατί δείχνει ότι ο Ελληνικός πολιτισμός από εκείνα τα χρόνια έχει συλλάβει ότι δεν υπάρχουν υποδεέστερες πατρίδες. Μόνο έτσι θα μπορούσε ο Ισοκράτης να πει πολύ αργότερα «Έλληνες οι της Ελληνικής παιδείας μετέχοντες». Πρέπει, όμως, να μπορούν να συνομιλούν με τους γίγαντες του Ευρωπαϊκού πνεύματος, όπως το Δάντη, τον Γκαίτε, τον Καντ, τον Καρτέσιο, τον Σαίξπηρ, που αναδιατυπώνουν και επεκτείνουν τους κλασικούς δείχνοντας πως δεν υπάρχει τέλος στην αναζήτηση της κατανόησης και πως η κάθε εποχή κτίζει στην προηγούμενη, μεταφέροντας μεγάλες ανθρώπινες αξίες αλλά και δίνοντας νέες απαντήσεις σε παλιά ερωτήματα. Πρέπει, επομένως, να μπορούν να νιώσουν τον Γαλιλαίο που είναι αποφασισμένος να ακολουθήσει τη λογική της ανακάλυψης ως το τέλος, ανεξάρτητα από τις συνέπειές της. Πρέπει, επίσης, να μπορούν να συνομιλήσουν με τους νεότερους γίγαντες του ανθρώπινου πνεύματος που έθεσαν τις βάσεις του πολιτισμού που ζούμε σήμερα: Τον Μαρξ, τον Κέινς και τον Βέμπερ, που μας εξηγούν γιατί οι άνθρωποι παράγουν αγαθά και χρήμα, ότι ο ανθρώπινος μόχθος μπορεί να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Τον Νεύτωνα και τον Αϊνστάιν, που μας εξηγούν τη δομή και τη λειτουργία του φυσικού κόσμου, το Δαρβίνο που μας εξηγεί τα μυστικά της ζωής, και τον Φρόιντ που μας εξηγεί τα μυστικά της ανθρώπινης ψυχής. Κατανόηση του διεθνούς περιβάλλοντος στο οποίο θα ζήσουν οι νέοι μας και κατοχή όλων των ικανοτήτων, των γνώσεων και των δεξιοτήτων που χρειάζονται για να ζήσουν σε αυτό, να δημιουργούν και να διακρίνονται. Πρέπει επομένως να γνωρίζουν την Ευρώπη τόσο ως πολιτικό πλαίσιο που παράγει πολιτική και διαμορφώνει την καθημερινότητα όσο και ως χώρο ποικιλίας μέσα στον οποίο ζούμε και κινούμαστε. Κατανόηση της κοινωνίας της γνώσης. Η εξ αποκαλύψεως αλήθεια δεν είναι πια αποδεχτή ως σύστημα ερμηνείας του κόσμου. Η επιστήμη είναι σήμερα η κύρια πηγή αλήθειας αλλά, πολύ περισσότερο, η κύρια μέθοδος ελέγχου της αλήθειας. Μαζί με την αυξανόμενη επικράτηση της επιστήμης ήρθε η αυξανόμενη χρήση περίπλοκων τεχνολογιών σε καθημερινή βάση. Επιπλέον όλα αλλάζουν γρήγορα: γνώσεις, μέθοδοι, αντικείμενα και όργανα. Γι' αυτό ο σημερινός αλφαβητισμός δεν είναι απλώς η ανάγνωση, η γραφή και η στοιχειώδης αριθμητική. Είναι η από πολύ νωρίς κατανόηση και σύνθεση εννοιών που αφορούν τη ζωή μας, η δυνατότητα να τις βρίσκεις, να τις αξιολογείς, να αποφασίζεις σε σχέση ή με αναφορά σε αυτές, και να ενεργείς. Αυτοπραγμάτωση έναντι των κοινωνικών αναγκών. Δηλαδή επίτευξη κριτικής στάσης απέναντι σε όλους και σε όλα και ικανότητες αυτοαξιολόγησης και αυτορρύθμισης, ώστε το άτομο να παίρνει την κάθε στιγμή τις σωστές αποφάσεις για τη ζωή του, με βάση τις ικανότητες και τα ταλέντα του αλλά και τις κοινωνικές συνθήκες και ανάγκες. Με άλλα λόγια πρέπει να ετοιμάζουμε πολίτες που είναι δημιουργικοί, κριτικοί, στοχαστικοί, ικανοί να σκέφτονται θεωρητικά και να μπορούν να μετατρέπουν τη θεωρία σε πράξη, να αναλύουν και να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα, να επινοούν έννοιες, θεωρίες και λύσεις. Να μπορούν να εργάζονται ομαδικά σαν ένας χωρίς να χάνουν την αίσθηση της ξεχωριστής παρουσίας του καθενός. Επίσης, να έχουν τη δυνατότητα να μετατρέπουν, καθώς θα περνούν τα χρόνια, τη γνώση τους σε σοφία που μπορεί να γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον για το κοινό καλό και θα επιτρέπει τη λύση των διαφορών με τρόπο εποικοδομητικό για όλους. Για να πραγματωθούν αυτές οι αξίες, πρέπει να συνυπάρχουν με τις ποιότητες του πολίτη της σύγχρονης ανοιχτής δημοκρατίας. Έτσι θέλουμε πολίτες που χαρακτηρίζονται από δημοκρατικότητα, αγωνιστικότητα, παρρησία και κοινωνική υπευθυνότητα και εμφορούνται από τις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης που μας έρχονται από τη χριστιανική διδασκαλία. Θέλουμε, λοιπόν, παιδεία που θα εμπνέει τη νεολαία μας για να αποβάλει την οργή της και να διακριθεί στον κόσμο δίνοντας μέλλον στον εαυτό της και στην πατρίδα μας.

*Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού

«Ήταν όλοι τους παιδιά μου!»

8/2/2009

«Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» (έκδοση Κύπρου)

Της Κωνσταντίνας Ζάνου

Όλοι, νομίζω, λίγο-πολύ αντιλαμβανόμαστε πως η ομολογία Αττίλα Ολγάτς άνοιξε και το δικό μας Κουτί της Πανδώρας. Δεν είναι η πρώτη φορά βέβαια που ομολογούνται δημόσια τα εγκλήματα της Κύπρου. Είναι όμως η πρώτη φορά που έχουμε διαφορετικά αυτιά για να τα ακούσουμε. Οι δημόσιες συζητήσεις που ανοίχτηκαν με αφορμή το γεγονός αυτό δεν εστιάζονται πλέον αποκλειστικά στα εγκλήματα του τουρκικού στρατού στην Κύπρο, αλλά θέτουν επί τάπητος, στο σύνολό τους, ΟΛΑ τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν σ’ αυτό το νησί τον τελευταίο μισό αιώνα, ανεξαρτήτως αν έγιναν από Τούρκους ή Έλληνες, Ελληνοκύπριους ή Τουρκοκύπριους, από οργανωμένους κρατικούς στρατούς ή από άτακτες εξτρεμιστικές ομάδες. Υπάρχει μια νέα γενιά ανθρώπων (και μαζί της όσοι φωτισμένοι της παλαιότερης γενιάς) που έχει το θάρρος πια να ονομάζει τα εγκλήματα εγκλήματα και να τα καταδικάζει στο σύνολό τους, που έχει την περιέργεια να μάθει την αλήθεια, που δεν φοβάται ν’ ανοίξει επιτέλους το για χρόνια επτασφράγιστο δικό μας Κουτί της Πανδώρας, ν’ αναμετρηθεί με το επικίνδυνο περιεχόμενό του και ν’ απελευθερώσει έτσι, μια και καλή, την ελπίδα που κρύβεται μέσα του.
Ένας παραλληλισμός ανάμεσα σ’ αυτά που βιώνουμε με τα όσα διαδραματίζονται στο έργο του Άρθουρ Μίλλερ «Ήταν όλοι τους παιδιά μου» (που παίζεται αυτή την εποχή στην Κύπρο) είναι πιστεύω ιδιαίτερα διαφωτιστικός. Στο έργο, ο Τζο Κέλλερ, ένας αυτοδημιούργητος εργοστασιάρχης, παράγει, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εξαρτήματα πολεμικών αεροπλάνων και τα πουλάει στην Αμερικανική Αεροπορία. Όταν μια παρτίδα από τα εξαρτήματα αυτά βγαίνουν ελαττωματικά, δεν διστάζει να τα πουλήσει εν συνειδήσει του στην Αεροπορία, προκαλώντας έτσι τη συντριβή 21 πολεμικών αεροπλάνων και το θάνατο άλλων τόσων αεροπόρων. Στη δίκη που ακολουθεί ο Τζο κατορθώνει με ένα ψέμα να αθωωθεί, αποδίδοντας αποκλειστικά την ευθύνη στο συνέταιρό του, που καταδικάζεται έτσι σε χρόνια φυλάκιση. Στο μεταξύ ο πόλεμος τελειώνει και ο Τζο περιμένει τους δυο γιους του να γυρίσουν από το μέτωπο. Ενώ όμως ο ένας γυρνά πίσω σώος, ο άλλος καταγράφεται στη λίστα των αγνοουμένων. Διατηρώντας επτασφράγιστο το μυστικό του, ο Τζο συνεχίζει εντούτοις να καμώνεται τον αθώο, να μεγαλώνει την εταιρία του και ν’ αποτελεί πρότυπο καλού οικογενειάρχη και πατριώτη για τον μικρότερο και επιβιώσαντα γιο του. Η τραγωδία αρχίζει απ’ τη στιγμή που μια σειρά συγκυριών αναγκάζει αυτόν τον τελευταίο, τον Κρις, να ξυπνήσει από τον συνειδησιακό του λήθαργο και να πάρει τη ζωή στα χέρια του. Ο έρωτάς του με την πρώην αρραβωνιαστικιά του χαμένου αδελφού του και κόρη του καταδικασμένου συνεταίρου του Τζο, τον σπρώχνει να ερευνήσει και τελικά να ανακαλύψει όλη την αλήθεια για τον πατέρα του. Αντιμέτωπος με την απογοήτευση και την κριτική του Κρις, ο πατέρας προσπαθεί αρχικά να δικαιολογηθεί, για να συντριβεί όμως αμέσως μετά, υπό το βάρος της αποκάλυψης ότι ο άλλος γιος του που αγνοείται, στην πραγματικότητα αυτοκτόνησε από ντροπή για τα κατορθώματα του πατέρα του. Τα λόγια του Κρις στους γονείς του, όταν αυτοί, προς το τέλος του έργου, συντετριμμένοι διερωτώνται τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν, είναι συγκλονιστικά: «Να γίνετε καλύτεροι! Να καταλάβετε πως ένας ολόκληρος κόσμος ζει και κινείται έξω από την αυλή σας και πως είστε υπεύθυνοι γι αυτόν. Αν δεν το καταλάβετε, σημαίνει πως ο γιος σας σκοτώθηκε άσκοπα. Γιατί αυτοκτόνησε ακριβώς για να σας δώσει ένα μάθημα!». Η κάθαρση πράγματι επέρχεται μόνο όταν ο Τζο αντιλαμβάνεται τη βαθιά σχέση που συνδέει τους (φαινομενικά άσχετους) θανάτους των 21 αεροπόρων με το θάνατο του γιου του, όταν αντιλαμβάνεται δηλαδή την ΣΥΝΟΛΙΚΗ ευθύνη που τον βαραίνει. Εκστομίζοντας ένα συνταρακτικό «ΉΤΑΝ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ!», αποφασίζει να αποσυρθεί από τη ζωή. Και πιστεύω πως μόνο έτσι ξανακερδίζει την εκτίμηση και την πραγματική αγάπη του γιου του.
Το έργο του Μίλλερ μου γεννάει αναπόφευκτα το ερώτημα: Πότε θα ακούσουμε κι εμείς τους δικούς μας πατεράδες να λένε, με την ίδια ειλικρίνεια και μεγαλείο ψυχής, «ΉΤΑΝ ΟΛΟΙ ΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΟΥ!»; Πότε θα μας δώσουν την ευκαιρία να μάθουμε την αλήθεια, να τους κρίνουμε, να τους κατανοήσουμε και στα λάθη τους και, εν τέλει, να τους αγαπήσουμε και να τους εκτιμήσουμε πραγματικά;
i Η κ. Κωνσταντίνα Ζάνου είναι διδάκτωρ ιστορίας του Πανεπιστημίου της Πίζας και του Ευρωπαϊκού Διδακτορικού Κοινωνικής Ιστορίας της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Περί της Αγγλικής Σχολής

8/2/2009

"Πολίτης"

Νικόλα Δευτερά

Είναι κάτι μέρες τώρα που παρακολουθώ την συζήτηση στον Τύπο για την Αγγλική Σχολή. Σκοπός μου ήταν η εξακρίβωση των λόγων εκείνων που ωθούν τη συγκεκριμένη ομάδα καθηγητών και γονέων εναντίον της αρχής της σχολής και του επίσημου συνδέσμου γονέων. Έχοντας λοιπόν διαβάσει μερικά από τα επιχειρήματά τους, θα ήθελα να συγκεντρωθώ σε δύο συγκεκριμένα τα οποία θεωρώ κύρια. Το πρώτο αναφέρεται στην πολιτική ως κάτι από το οποίο το σχολείο πρέπει να μείνει μακριά. Το δεύτερο αφορά το χαρακτήρα του σχολείου. Βάσει λοιπόν της σχετικής νομοθεσίας η οποία ορίζει ότι <<ο χαρακτήρας της σχολής θα είναι χριστιανικός αλλά μη δογματικός>>, η εν λόγω ομάδα θεωρεί ότι το σχολείο πρέπει να παραμείνει όπως ο νόμος προβλέπει. Ως αρχή ας μηρυκάσουμε λίγο το πρώτο επιχείρημα σχετικά με την πολιτική. Λένε λοιπόν ότι το σχολείο πρέπει να απέχει από την πολιτική. Την ίδια ώρα αναφέρονται στην ελευθερία του λόγου ως ένα από τα χαρακτηριστικά της σχολής. Η ελευθερία του λόγου θεσπίστηκε όμως από μια πολιτική πράξη και αποτελεί μια από τις πλέον ισχυρότερες πολιτικές ελευθερίες. Αυτή η ελευθερία είναι και συναφής με τη φιλελεύθερη εκείνη νοοτροπία, την οποία υποστηρίζει η εν λόγω ομάδα. Η φιλελεύθερη νοοτροπία όμως είναι απορρέουσα της φιλελεύθερης πολιτικής στάσης. Η φιλελεύθερη πολιτική στάση αντιτάσσεται φερ' ειπείν του ρατσισμού. Συνεπώς, λαμβανομένου υπόψη ότι στο προαναφερθέν σχολείο γίνεται διδασκαλία, ένας ρατσιστής δάσκαλος δεν θα επιτρεπόταν να διδάσκει σε αυτή έστω και εάν ο/η ίδιος/α επικαλεσθεί την ελευθερία του λόγου για να υπερασπίσει την θέση του/ης. (Παρεμπιπτόντως πώς μπορεί κάποιος/α να ονομάσει αυτή τη στάση αν όχι δογματική - δογματικά φιλελεύθερη;) Τι συμπεράνουμε όμως από το προαναφερθέν ανταποκριτικό νομίζω τουλάχιστον για την εν λόγω σχολή επιχείρημα; Ότι το σχολείο αναγνωρίζει την ιδιάζουσα λειτουργία του δασκάλου. Ότι δηλαδή ο δάσκαλος μαθαίνει στα παιδιά τις προαναφερθείσες αξίες. Ο πολυπολιτισμός, η ελευθερία του λόγου, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και πολλές άλλες αξίες που άπτονται της φιλελεύθερης στάσης - αυτές οι αξίες που η εν λόγω ομάδα επικαλείται ως χαρακτηριστικά της εν λόγω σχολής, πρέπει να διδαχθούν στους μαθητές έτσι; Πρέπει να διδαχτούν εν αντιθέσει φερ' ειπείν της μη αποδοχής της πολυπολιτισμικότητας, κοινώς ρατσισμού και εθνικισμού και του μη σεβασμού στον άλλο. Τι είναι ένα πολιτικό εγχείρημα, αν αυτό της διδασκαλίας δεν είναι; Πώς μπορεί κάποιος να μάθει τα παιδιά τι εστί ελευθερία ή σεβασμός στον άλλο χωρίς να κάνει πολιτική; Πώς μπορεί ο δάσκαλος να εξηγήσει όρους όπως φυλή, διάκριση, έθνος, κατοχή χωρίς να εμπλακεί σε πολιτική θεωρία; Πάμε τώρα στο δεύτερο επιχείρημά τους. Η νομοθεσία ορίζει το σχολείο χριστιανικό, αλλά όχι δογματικό. Χωρίς να είμαι ιδιαίτερα ειδήμων σχετικά με το διαχωρισμό των δύο εννοιών, θα έλεγα ότι αυτό εννοεί τις αρχές εκείνες του χριστιανισμού όπως αυτή του <<αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν>> και όχι την θρησκεία καθ' αυτή. Αλλιώς φαντάζομαι αν το σχολείο ήταν χριστιανικό με αυτή την έννοια, θα έπρεπε να γίνεται καθολική διδαχή της χριστιανικής θρησκείας, γεγονός το οποίο θα αντέβαινε με τη φιλελεύθερη νοοτροπία. Παράλληλα, εφόσον ο χριστιανισμός, το Ισλάμ κοκ δύναται να αντιβαίνουν με τον φιλελευθερισμό - ιδίως το γεγονός ότι οι μαθητές προσηλυτίζονται σε αυτές - γιατί οι ομάδα αυτή επιμένει να θέλει το μάθημα των θρησκευτικών; Χωρίς τα προαναφερθέντα επιχειρήματα να είναι καταλυτικά αυτό που υποδεικνύουν είναι το εξής: Να εξασκούμε κριτική σκέψη, καθώς γράφουμε και λαμβάνουμε θέσεις.

Κύπρος Ελλήνων Χριστιανών

8/2/2009

"Πολίτης"

Διονύση Διονυσίου

Η αρχαία Ελλάδα και αργότερα ο χριστιανισμός και το Βυζάντιο μας παρέδωσαν γίγαντες του πνεύματος, τους οποίους ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου προφανώς αγνοεί. Εάν τους γνώριζε είμαστε σίγουροι ότι δεν θα χρησιμοποιούσε τόσο στενάχωρα και μικρόψυχα τον όρο ελληνοχριστιανική παιδεία για να κατακεραυνώσει έναν πρώην καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και νυν υπουργό Παιδείας της Κύπρου επειδή διαφωνεί μαζί του. Κυρίως όμως δεν θα έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου για την ελληνοχριστιανική παιδεία της χώρας με αστήριχτες πληροφορίες που του πασάρουν, για σταυρουδάκια στο English School για κατάργηση των Θρησκευτικών και για παρασυναγωγές καθηγητών με στόχο να παραχαράξουν την ιστορία.Ποιος άραγε μπορεί να υποστηρίξει ότι η ελληνοχριστιανική παιδεία (όπως και όλες οι κουλτούρες και θρησκείες) δεν διαθέτει τεράστιο πλούτο για να μορφωθούν οι νέοι μας στα σωστά πρότυπα: Αυτό που ο Μακαριότατος αποκρύβει εντέχνως πίσω από τις σκαιές και αψυχολόγητες του επιθέσεις είναι ακριβώς η διαφωνία του για το ποια είναι αυτά τα "σωστά πρότυπα".

* Μήπως πρότυπα για τον Μακαριότατο είναι οι νέοι της ΕΦΕΝ τους οποίους φιλοξενεί σε οικήματα της Αρχιεπισκοπής οι οποίοι εισέβαλαν στο English School και ξυλοκόπησαν Τ/Κ μαθητές;

* Μήπως πρότυπα για τον Μακαριότατο είναι οι νεαροί χούλιγκανς με τους αγκυλωτούς σταυρούς στους ώμους, οι οποίοι πρόσφατα έξω από το ΑΠΟΕΛ επιτέθηκαν σε αυτοκίνητα και οικογένειες Τ/Κ τρομοκρατώντας τους;

* Μήπως πρότυπα είναι οι νεαροί που ξυλοκοπούν αλλοδαπούς στην παλιά Λευκωσία γιατί θεωρούν ότι οι μετανάστες μολύνουν την ελληνικότητά τους και τη θρησκεία τους; Για όλα αυτά τα χαμένα και πληγωμένα από το φανατισμό και το ρατσισμό παιδιά, ο Μακαριότατος δεν άρθρωσε ούτε λέξη. Δεν απηύθυνε ούτε μία πατρική νουθεσία. Εκτός βέβαια κι αν συμφωνεί ότι τέτοιου είδους ακρότητες αποτελούν έκφραση πατριωτικού και αντιστασιακού πνεύματος. Απεναντίας βρίσκει πάντα χρόνο (δυστυχώς εκτός τόπου και χρόνου) να διατυπώνει βαρύτατες κατηγορίες εναντίον ανθρώπων που πραγματικά γνοιάζονται για την παιδεία, που προωθούν μέσα από αυτήν την ειρήνη και τη συμφιλίωση. Προφανώς αγνοεί το ολιγόστιχο "Από Βλακεία" του νομπελίστα Γιώργου Σεφέρη: "Ελλάς· πυρ! Ελλήνων· πυρ! Χριστιανών· πυρ! Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε";

Χριστιανός;

Υποστηρίζω ότι με τον τρόπο που συμπεριφέρεται ο Μακαριότατος δεν έχει καμία σχέση, ούτε με τον ελληνισμό - και το πιο τραγικό γι΄ αυτόν - ούτε με τον χριστιανισμό. Η ταυτότητα της ελληνικότητας σήμερα έχει εξόχως διευκρινισθεί από τον 4ο αιώνα π.Χ. όταν ο Σωκράτης μας εξήγησε ότι το να είναι κανείς Έλληνας δεν είναι θέμα καταγωγής, αλλά αγωγής. Ο Νίκος Δήμου, διερωτώμενος, γίνεται επ' αυτού πολύ πιο παραστατικός: "Ο Νιγηριανός τρίτης γενιάς, που αύριο μπορεί να γίνει καλός Έλληνας ποιητής, θα αντλεί άραγε την αξία του από τον Πίνδαρο";

Ο Έλληνας σήμερα, εάν θέλει να είναι Έλληνας, δεν μπορεί να ανήκει σε μια φαντασιακή κοινότητα που δημιουργήθηκε πριν 2-3 αιώνες, δεν κολλά σε ένα γαλανόλευκο πανί ηλικίας 200 χρόνων, δεν ψάλλει μονότονα έναν εθνικό ύμνο που εξιστορεί πώς σφάξαμε σε μια συγκεκριμένη καμπή της ιστορίας μας τους εχθρούς, δεν δηλώνει εθνικά υπερήφανος επειδή 11 αγράμματοι κλοτσούν μια μπάλα και κερδίζουν άλλους 11 αγράμματους σε κάποιο αγώνα. Έλληνας σήμερα είναι ο εραστής της Δημοκρατίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και των νόμων που οικειοθελώς αποδέχεται. Είναι ο πολίτης του κόσμου ο οποίος πέρα και πάνω από μικρότητες, οικονομικά συμφέροντα και ιδεοληψίες αγαπά τον πλησίον και τους συνανθρώπους του "ως σ΄ εαυτόν". Είναι αυτός που ακολουθεί την προτροπή προς Γαλάτας του ελληνόφωνου εβραίου γίγαντα της σκέψης του Παύλου εκ Ταρσού: "ουκ ένι Ιουδαίος, ουδέ Έλλην, ουκ ένι δούλος ουδέ ελεύθερος, ουκ ένι άρσεν και θήλυ· πάντες γαρ υμείς εις εστέ εν Χριστώ Ιησού" η οποία διατυπώθηκε 1700 περίπου χρόνια πριν τη Γαλλική Επανάσταση. Θα είχε πρόβλημα ο Παύλος αντί "ουκ ένι Ιουδαίος" να έγραφε σήμερα "ουκ ένι Τούρκος"; Βεβαίως αυτό που δεν θα άλλαζε σε τίποτε θα ήταν η τιμωρία του. Τον σταύρωσαν γι΄ αυτό οι Ρωμαίοι ανάποδα. Ανάποδα θα τον σταύρωνε και σήμερα η Ιερά Σύνοδος της Κύπρου με μειοψηφούντα τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτο.

Κατοχή

Βεβαίως κάποιοι ορθά θα υποστηρίξουν ότι στην Κύπρο υπάρχει κατοχή. Ότι η κατάσταση που επικρατεί μας υποχρεώνει να βρισκόμαστε συνεχώς σε άμυνα. Κάπου εδώ είναι που πρέπει να παρεισφρήσει και η ιστορία. Ρόλος δε της ιστορίας είναι να λέει πρώτα και κύρια σε μας μεγάλες και πολλές φορές πικρές αλήθειες θέτοντας αναγκαία ερωτηματικά που πρέπει να απαντήσουμε:* Έχουμε, και ποιες είναι οι ευθύνες μας για την κατοχή;

* Μήπως οι Τούρκοι ήρθαν στην Κύπρο το 1974 χωρίς κανένα λόγο και αιτία;

* Εάν έχουμε κάνει λάθη στην ιστορική μας διαδρομή ποια είναι αυτά; Εάν συνδιαλεχθούμε τίμια με την ιστορία μας τότε σίγουρα ο διάλογος με τους τρίτους θα είναι πολύ πιο καρποφόρος. Είναι αντιχριστιανικό άραγε να αναγνωρίζει κάποιος τα λάθη του; Μήπως δεν είναι σωστό και απόλυτα χριστιανικό ότι αυτός που απολογείται πρώτος μετά από ένα καβγά, έχει το πάνω χέρι και το ηθικό κύρος να καθορίσει στη συνέχεια την ποιότητα μιας νέας σχέσης; Αντί αυτού μείναμε κολλημένοι σε στερεότυπα κούφια συνθήματα και ιδέες κενές περιεχομένου τις οποίες κακομεταχειρίζονται κάποιοι ανεγκέφαλοι: Προσφυέστατα έχει λεχθεί, ότι "δεν υπάρχει μεγαλύτερη δυστυχία από την συνάντηση ενός ηλίθιου με μιαν ιδέα" την οποία ως ηλίθιος δεν μπορεί να κατανοήσει!

Για τη διδασκαλία της Ιστορίας

08/2/2009

"¨Πολίτης"

Παύλου Παύλου

Προκαταρκτικές διευκρινίσεις

* Το κυπριακό εκπαιδευτικό σύστημα είναι κατά παρόμοιο με τον ελληνικό τρόπο έντονα ανταγωνιστικό, με το βλέμμα μονίμως στραμμένο στις εξετάσεις για τα ΑΕΙ στο τέλος του Λυκείου. Γι' αυτό ίσως το λόγο αποτυγχάνουν συνήθως τα πολυδάπανα προγράμματα στήριξης και ειδικής αγωγής. * Κατά τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σταδιακή απόκλιση από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα: Εισάγονται νέοι θεσμοί και νέα διδακτικά αντικείμενα στη βάση της διεθνούς εμπειρίας, ανεξάρτητα από την αντίστοιχη πορεία του ελληνικού σχολείου. Τα σχολικά εγχειρίδια είναι κατά 70% περίπου αυτά που αποστέλλονται από τον ΟΕΔΒ (στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση το ποσοστό είναι αρκετά μικρότερο), και το υπόλοιπο ποσοστό είναι παραγωγή της κυπριακής ΥΑΠ ή των επιγόνων ομάδων εργασίας.
* Στο μάθημα της Ιστορίας, το πιο πάνω ποσοστό, μ' ένα πρόχειρο υπολογισμό φαίνεται να αντιστοιχεί τόσο στα εγχειρίδια, όσο και στην έμφαση στην Κυπριακή (30%), Ελληνική (50%) και Ευρωπαϊκή-Παγκόσμια (20%) Ιστορία. Η αντιστοίχηση βέβαια δεν είναι ευθεία: Η διαφορετική δομή του αναλυτικού προγράμματος (ιδιαίτερα στο Λύκειο με τον ιδιαίτερο τύπο που υιοθετήθηκε στο ελληνοκυπριακό σχολείο), οδηγεί σε διαφοροποιήσεις και στον τρόπο αξιοποίησης των εγχειριδίων. Για παράδειγμα, παραδοσιακά, το εγχειρίδιο που διδάσκεται στην Ελλάδα στα τμήματα κοινού κορμού, στην Κύπρο διδάσκεται και στα τμήματα κατεύθυνσης.

* Το Υπουργείο Παιδείας είναι συντηρητικά δομημένο, με τρόπο που να εκφράζει ιδανικά το διαχρονικό βαθύ κράτος. Πολλές επιμέρους αλλαγές ή φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις (ανεξαρτήτως ιδεολογικού χρώματος της εκάστοτε Κυβέρνησης) έχουν καταβροχθισθεί σε χρόνο ρεκόρ από τους μηχανισμούς του.

* Οι εκπαιδευτικές συνδικαλιστικές οργανώσεις διατηρούν ακόμη αρκετή επιρροή. Μια επιρροή όμως που φθίνει για πολλούς αντικειμενικούς και υποκειμενικούς λόγους. Ένας απ' αυτούς φαίνεται να είναι η ραγδαία αποξένωση από την κοινωνία, που μπορεί να μην είναι εντελώς άσχετη με την περισσότερο συντεχνιακή παρά συνδικαλιστική φυσιογνωμία των οργανώσεων αυτών. Και μάλιστα κόντρα στην ιστορία τους, που τις ήθελε "πρωτοπόρους" στις πολιτικές και εθνικές διεκδικήσεις!

* Από το 2003 έχει εξαγγελθεί μια μεγαλόπνοη και ριζική μεταρρύθμιση, η οποία μέχρι σήμερα κινείται ακόμη σε επίπεδο μελετών ομάδων εργασίας, δομημένου διαλόγου και αναθεωρήσεων. Η νέα κυβέρνηση έχει εξαγγείλει μια νέα μεταρρύθμιση - συνέχεια όμως της προηγούμενης, με έμφαση στην αναδόμηση των αναλυτικών προγραμμάτων. Στο πλαίσιό της αναμένεται και η συγγραφή νέων σχολικών εγχειριδίων για την Ιστορία. Τα τελευταία - ιδιαίτερα αυτά που θα αφορούν τη νεότερη και σύγχρονη Ιστορία - έχουν ξεσηκώσει μια θύελλα συζητήσεων, πριν ακόμη οριστεί καν η επιτροπή που θα μελετήσει τα αντίστοιχα αναλυτικά προγράμματα, και πολύ πριν πλησιάσουμε στη στιγμή της συγγραφής τους. Παράλληλα, συστήνονται διάφορες επιτροπές και επιμορφωτικά κέντρα, και ετοιμάζεται η αναδόμηση του Π. Ι. Είμαστε όμως ακόμη αρκετά μακριά από την ουσία και την αποτελεσματικότητα.

Οι συζητήσεις για την Ιστορία και μια ερμηνεία

Πριν μερικές μέρες αναζωπυρώθηκε στην Κύπρο η συζήτηση για την Ιστορία, με αφορμή ένα επετειακό μήνυμα του Υπουργού Παιδείας. Κάποια κόμματα και ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου αντέδρασαν έντονα για ένα απόσπασμα του μηνύματος: "Με τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963, εξτρεμιστικές οργανώσεις των δύο κοινοτήτων προέβησαν σε ακρότητες, που οδήγησαν στο διχασμό και στην καταστροφή του '74". Προφανώς, οι διαμαρτυρόμενοι ήθελαν την αυστηρή παραμονή του Υπουργού στο πλαίσιο της επίσημης μέχρι σήμερα εκδοχής της σύγχρονης Ιστορίας του νησιού. Δηλαδή: "Οι Τουρκοκύπριοι στράφηκαν εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1963, αποχώρησαν από το κράτος, και αυτοαπομονώθηκαν γεωγραφικά μέχρι το 1974 που έγινε η τουρκική εισβολή". Τελεία. Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα συνέβαινε, αν στο κείμενο ο Υπουργός έκανε νύξεις - έστω - για τις ευρύτερες ευθύνες των Ελληνοκυπρίων για την περίοδο 1963 - 1974. Ευθύνες όχι απλά "λαθών", αλλά που μεταφράζονται εκτός των άλλων και σε εκατοντάδες νεκρούς και αγνοούμενους Τουρκοκυπρίους, πριν ακόμη την τουρκική εισβολή.Ένα απλό επεισόδιο του δικού μας "πολέμου της Ιστορίας" ή καλύτερα ενός από τους δικούς μας πολέμους της Ιστορίας. Στη "δημόσια Ιστορία" έχει επικρατήσει η άποψη ότι "ενόσω υφιστάμεθα τις συνέπειες της εισβολής, δεν πρέπει να εξισώνουμε τις ευθύνες των δύο κοινοτήτων για την περίοδο 1963 - 74" [ας πούμε μια λογική ιδιότυπου συμψηφισμού, όπου το περίσσευμα στον ισολογισμό των βασάνων, του πόνου και της δυστυχίας επιβάλλεται απόλυτα ως η αποκλειστική αλήθεια]. Ακούγονται βέβαια και άλλα παρόμοια, τα οποία στον ισολογισμό εντάσσουν και τα 300 χρόνια Τουρκοκρατίας, οπότε το πλεόνασμά μας καθίσταται συντριπτικό.Ο τελευταίος πόλεμος που ξέσπασε στην ελληνοκυπριακή κοινωνία για την Ιστορία, από τον περασμένο Σεπτέμβριο, είναι συνδεδεμένος τόσο με το πολιτικό σκηνικό (Πρόεδρος από το ΑΚΕΛ, σχέσεις με συμπολιτευόμενα κόμματα, συνομιλίες για συμβιβαστική λύση του Κυπριακού), όσο και με την εξαγγελία νέας πρωτοβουλίας για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και την αναδόμηση των Αναλυτικών Προγραμμάτων στη δημόσια εκπαίδευση. Το μείγμα του πολιτικού σκηνικού και της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας έχει γίνει αδιάκριτο πια, αλλά και εκρηκτικό. Έτσι, περνάμε στη σφαίρα της υστερίας, οπότε λειτουργούν άλλοι μηχανισμοί, πέραν της λογικής και της επιχειρηματολογίας. Βέβαια, ο ορθολογισμός και η επιστημονική τεκμηρίωση πρέπει προφανώς να εντείνουν τη δημόσια παρουσία τους, αλλά χωρίς την προσδοκία βραχυπρόθεσμης επικράτησης.
Η "δημόσια Ιστορία", όπως συμβαίνει συνήθως, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις αντιλήψεις για την Ιστορία και το νόημα της ίδιας και της διδασκαλίας της. Και αυτές οι αντιλήψεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστο τον κόσμο των εκπαιδευτικών, ακόμη και το χώρο των Κυπρίων πανεπιστημιακών ιστορικών. Οι χώροι δεν είναι αποστειρωμένοι. Όσο πιο σύντομα γίνεται, λοιπόν, η δική μου ερμηνεία για τη διαδρομή και τη διαμόρφωση των σημερινών αντιλήψεων. Περιττό να πω ότι δε θα αποφύγω εντελώς τη συγχρονική ερμηνεία των γεγονότων:* Η ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1832 δίνει ώθηση στην ανάπτυξη της ιδέας του έθνους - κράτους ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους. Αυτό εντείνεται και με το άνοιγμα του ελληνικού προξενείου στην Κύπρο, το 1846.

* Η πορεία αυτή παίρνει χαρακτήρα επιθυμίας για ένωση με την Ελλάδα, και εξελίσσεται σε αίτημα, όταν η Κύπρος περνά στα χέρια της Βρετανίας το 1878.

* Η βρετανική αποικιοκρατία (1878 - 1959) - η οποία θεωρήθηκε τα πρώτα χρόνια περισσότερο ως απαλλαγή από την οθωμανική διοίκηση και μεταβατικό στάδιο στην πορεία προς την ένωση με την Ελλάδα - καθώς και πολλοί αμφισβητούμενοι βρετανικοί χειρισμοί, εντείνουν την επιθυμία για ένωση.

* Από την άλλη, η παράδοση της Κύπρου στους Βρετανούς δημιουργεί το έντονο συναίσθημα της ανασφάλειας στους Τουρκοκυπρίους, που προσκολλώνται στη βρετανική διοίκηση.

* Ο αγώνας της ΕΟΚΑ επισημοποιεί το χάσμα ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Η καχυποψία μετατρέπεται σε εχθρότητα. Η δράση της τουρκοκυπριακής ένοπλης οργάνωσης ΤΜΤ εντείνει τα αντίστοιχα συναισθήματα ανάμεσα στους Ε/Κ.

* Η περίοδος 1963 - 74 εξελίσσεται σε περίοδο αποτυχημένης διαδικασίας "εκκαθάρισης" των Τ/Κ, από ελληνοκυπριακούς κρατικούς και παρακρατικούς φορείς. Την ίδια περίοδο, ο απόλυτος έλεγχος του αναγνωρισμένου κράτους από τους Ελληνοκύπριους εκκολάπτει μια δυναμική οικοδόμησης ενός νέου τύπου ελληνοκυπριακού εθνικισμού: Παράλληλα με τον ελληνοκεντρικό τύπο, που επιδιώκει την ένωση με την Ελλάδα, εμφανίζεται και ο κυπροκεντρικός. Καχύποπτος απέναντι στην Ελλάδα, αλλά μαξιμαλιστικός στο Κυπριακό, με διαμορφούμενο συν τω χρόνω ιδανικό εκείνο ενός "καθαρού" κράτους, ελεγχόμενου αποκλειστικά από Ελληνοκυπρίους.

* Το 1974 κορυφώνει το διχασμό των δύο κοινοτήτων με την εισβολή της Τουρκίας. Ο διαχωρισμός - γεωγραφικός και ψυχολογικός - ολοκληρώνεται.Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδρομής διαδραματίζουν ρόλο σημαντικοί παράγοντες, όπως:

1. Η κάπως αργοπορημένη ωρίμανση της ιδέας του Έθνους - Κράτους. Η χρονική υστέρηση παραμορφώνει το αίτημα της εθνικής ολοκλήρωσης και γεννά αντιφάσεις. Η μακρόχρονη μη υλοποίηση του οράματος επιτείνει σχήματα του τύπου "θύτης - θύμα", "δίκαιος - άδικος", "καλός - κακός". Σταδιακά αυτά τα σχήματα τείνουν να γίνουν απόλυτα κυρίαρχα - ιδιαίτερα μετά το 1925 - μιας και εξυπηρετούν ταυτόχρονα και δυνάμεις της κοινωνίας, όπως η άρχουσα τάξη και η Εκκλησία.

2. Η Εκκλησία επί Αγγλοκρατίας βλέπει μέσα από τη διαδικασία εθνικών διεκδικήσεων (που αγνοούν ηθελημένα την άλλη κοινότητα) τη μοναδική δυνατότητα επανάκτησης του προνομιακού ρόλου που είχε επί οθωμανικής διοίκησης. Γι' αυτό σταδιακά "θρησκευτικοποιεί" και απολυτοποιεί το αίτημα.

3. Η κυπριακή κοινωνία υστερεί εξαιρετικά σε επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικών θεσμών και αλφαβητισμού, κατά το μεγαλύτερο μέρος της Αγγλοκρατίας. Είναι σχεδόν αποκλειστικά αγροτική κοινωνία, με μια ισχνή αστική τάξη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Χ. Ρίχτερ, από τα 9 μέλη Ελληνοκύπριους του Νομοθετικού ("Βουλή") του 1925, οι επτά - ανεξαρτήτως επίσημου επαγγέλματος, δικηγόροι και γιατροί κυρίως - έχουν ως κύρια πηγή εισοδήματος τα κέρδη από την ακραίας μορφής τοκογλυφία προς τους αγρότες. Μια κοινωνία πολλαπλά ελεγχόμενη.

4. Οι Ελληνοκύπριοι κατέγραψαν ως εχθρική ενέργεια εκ μέρους των Τουρκοκυπρίων τη για δεκαετίες συνεργασία τους με τους Άγγλους αποικιοκράτες εναντίον τους, και οι Τουρκοκύπριοι είδαν στην ΕΟΚΑ τη δικαίωση των φόβων τους για τις προθέσεις των Ελλληνοκυπρίων.

5. Η ανεξαρτησία κληρονόμησε επίσημα και ημιεπίσημα καπετανάτα ενόπλων ομάδων, που περιστρέφονται γύρω από βασικά πολιτικά πρόσωπα της εποχής. Αντίστοιχες ομάδες (με επικεφαλής την ΤΜΤ) υπήρχαν και ανάμεσα στους Τουρκοκυπρίους. Όλοι εξοπλίζονταν διαρκώς. Στα γεγονότα του 1963-4 διαδραμάτισαν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Και από τις δύο πλευρές ημιεπίσημα ή επίσημα. Στην ελληνοκυπριακή πλευρά με την επίσημη ανάθεση έργου από τον Πρόεδρο και τον Υπουργό Εσωτερικών.
Μετά το 1974, η ελληνοκυπριακή πολιτική ηγεσία σύσσωμη (με αποχρώσεις είναι η αλήθεια) αποδέχθηκε μετά βίας το ομοσπονδιακό μοντέλο επίλυσης, θεωρώντας το ως το έσχατο σημείο υποχώρησης, στα όρια της προδοσίας. Εδώ να σημειώσουμε ότι το ΄74 αποτελεί καμπή και για την εδραίωση και ανάπτυξη του κυπροκεντρικού εθνικισμού που ανέφερα προηγουμένως. Το χουντικό πραξικόπημα, που προηγήθηκε της τουρκικής εισβολής, αποτέλεσε το αμάρτημα που αποδυνάμωσε σε κάποιο βαθμό τον ελληνοκεντρισμό και ηρωποίησε τον Μακάριο, ανάγοντάς τον σε πρότυπο και ηγέτη του κυπροκεντρικού εθνικισμού. Από την πλευρά τους, οι Τουρκοκύπριοι έπλεαν για ένα διάστημα μετά το 1974 μέσα στη σύγχυση. Από τη μια η θριαμβευτική ερμηνεία των γεγονότων από το καθεστώς τους (Ντενκτάς) για τη σωτηρία τους, από την άλλη ο συνωστισμός για τα φιλέτα στην ιδιοποίηση των περιουσιών Ελληνοκυπρίων, ανάμεικτα πάντα με το αίσθημα ενοχής, ανασφάλειας και αβεβαιότητας. Η πάροδος του χρόνου επέτεινε αυτά τα συναισθήματα.

Με εκπληκτική ταχύτητα, από τα μέσα κιόλας της δεκαετίας του '80, οι προ του '74 κυρίαρχες τάξεις και στις δύο κοινότητες αποκατέστησαν πλήρως την κυριαρχία τους. Μαζί τους, παγιώθηκε και η αντίστοιχη βολική ερμηνεία για τα γεγονότα που προηγήθηκαν, κι εξοβελίστηκε στο περιθώριο οποιαδήποτε εναλλακτική ερμηνεία ή αμφισβήτηση. Ο στερεοτυπικός λόγος των ΜΜΕ και των πολιτικών επέβαλε σχεδόν απόλυτα τις επίσημες ερμηνείες. Ακόμη και στο χώρο της Αριστεράς, άρχισαν να γίνονται βήματα σύμπλευσης για να αποφευχθεί η αποξένωση και η περιθωριοποίηση - κατά το δυνατό. Πριν ακόμα το 1990, η πραγματικότητα διαιρέθηκε στα τέσσερα για την πλειοψηφία των ανθρώπων και στις δύο κοινότητες: Η πραγματικότητα που έζησαν, η πραγματικότητα που νόμιζαν ότι έζησαν, η πραγματικότητα που πίστευαν, και η πραγματικότητα που πίστευαν ότι όφειλαν να πιστεύουν. Οι Ελληνοκύπριοι εν ολίγοις διέγραψαν ό,τι είχε γίνει πριν το 1974, για να μπορούν να θεωρούν τον εαυτό τους ως το αποκλειστικό θύμα. Οι Τουρκοκύπριοι από την άλλη, διόγκωσαν αυτό που έγινε κυρίως από το 1963 μέχρι το 1974. Η επίσημη πολιτική ή προπαγάνδα βρισκόταν για τρεις δεκαετίες σε διαρκή διάλογο με τη συνείδηση του απλού πολίτη. Και πέτυχε την όσμωση σε μεγάλο βαθμό υπέρ της.
Ανάμεσα στους Ελληνοκυπρίους, οι συνθήκες οικονομικής ανάκαμψης και η ενθάρρυνση των διεξόδων ατομικών λύσεων, καθώς και το γεγονός ότι ήταν οι ηττημένοι της τελευταίας φάσης της σύγκρουσης (1974), ευνόησαν τη σε μεγάλο βαθμό ρήξη με τον ιστό της προ της εισβολής πραγματικότητας. Ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους, η ανέχεια, η απομόνωση, η ελλειμματική δημοκρατία, έφθειραν σταδιακά και υπόγεια την επίσημη ερμηνεία. Όχι απόλυτα, αλλά αρκετά για να περάσει από τη μεμβράνη της το ιριδίζον φως από την άλλη πλευρά της πραγματικότητας και να αρχίσουν να συνδυάζονται οι ατομικές προσδοκίες για μια καλύτερη ζωή, με την προοπτική επίλυσης του Κυπριακού και ένταξης της Κύπρου στην Ενωμένη Ευρώπη. Ένα φωτεινό παράθυρο στον κόσμο.
Αρχές της δεκαετίας του 2000. Τα πάντα συνωμότησαν για να προχωρήσουν οι διαδικασίες με το σχέδιο Ανάν και την ένταξη, ώστε να είναι ορατή διά γυμνού οφθαλμού η διέξοδος για τους Τουρκοκυπρίους. Έτσι, το κίνημα ανατροπής ουσιαστικά του παλιού καθεστώτος (Ντενκτάς) - με τις ευλογίες μάλιστα της Άγκυρας - βγήκε στους δρόμους για να διαμορφώσει την πραγματικότητα, αντί να την παρακολουθεί. Κάπως έτσι φτάσαμε στο "ναι" των Τουρκοκυπρίων το 2004.Από την άλλη πλευρά, οι Ελληνοκύπριοι δεν είχαν ακολουθήσει πορεία παραφθοράς της επίσημης ερμηνείας, αλλά αντίθετα στερεοποίησής της. Η ανάπτυξη κλπ., οδήγησαν στο να συνδεθούν τα συμφέροντα όχι μόνο της κυρίαρχης ομάδας αλλά και όλο και μεγαλύτερου μέρους της κοινωνίας με τη μη λύση (από ιδιοκτήτες γης που θα έχανε - θεωρούσαν - την αξία της με τη λύση, μέχρι δημόσιοι υπάλληλοι, στρατιωτικοί, αστυνομικοί, πολίτες συναρτώμενοι με την Εκκλησία κλπ.) Εξάλλου, η προσωπική τύχη και φήμη πολλών πολιτών ήταν συνδεδεμένη με τη διατήρηση των μύθων και του διαχωρισμού.Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος είναι γνωστό. Εκείνο που είναι ελάχιστα γνωστό εκτός Κύπρου είναι το κλίμα που επικράτησε στην ελληνοκυπριακή πλευρά μετά το δημοψήφισμα. Ένα πρωτοφανές κλίμα επιστροφής στη δεκαετία του '60: Συστηματική καλλιέργεια της προσήλωσης στο καθαρό ελληνοκυπριακό κράτος, διωγμός - θα τολμούσα να πω - όσων είχαν τοποθετηθεί υπέρ του "ναι" στο δημοψήφισμα. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, έμοιαζε περίπου αυτοκαταστροφική ενέργεια η σύμπηξη τον Νοέμβριο του 2004 της Πλατφόρμας Ε/Κ και Τ/Κ εκπαιδευτικών "Ενωμένη Κύπρος". Εξάλλου, ανάμεσα στα πρώτα θύματα του κλίματος αυτού, ήταν και ο ρόλος-λόγος των ΜΚΟ, με συστηματικό και στοχευμένο τρόπο.
Το κλίμα βέβαια αποδομήθηκε μερικώς μετά τις Προεδρικές εκλογές του 2008 - όχι όμως πλήρως. Η επίσημη Αριστερά είχε συμβάλει ως συγκυβέρνηση στη δημιουργία του κλίματος αστυνομοκρατίας της σκέψης και της άποψης, έτσι η πλήρης απάρνηση εκ μέρους της των όσων έγιναν τα τέσσερα χρόνια, θεωρείται από την ίδια ως επικίνδυνη για τον εαυτό της. Έτσι, και ο ρόλος των ΜΚΟ επανήλθε μερικώς, χρειάζεται όμως αρκετό ακόμη χρόνο για να επανακτήσει την επιρροή που είχε στην κοινωνία, ιδιαίτερα την περίοδο 2000 - 2003. Η τραγικότητα των επαναπροσεγγιστών - με αριστερές κατά κανόνα καταβολές - είναι ότι σε όλη αυτή την πορεία έβλεπαν καθημερινά ως μοναδικό πολιτικό πρώτης γραμμής με σταθερή επαναπροσεγγιστική πολιτική και πολιτική λύσης, τον ηγέτη της Δεξιάς.
Η εκλογή του ηγέτη του ΑΚΕΛ στην Προεδρία αναπτέρωσε τις ελπίδες για λύση. Σύντομα άρχισαν ξανά οι συνομιλίες, οι οποίες, όσο απογοητευτικά αργά κι αν προχωρούν, με όσες δυσκολίες κι αν πραγματοποιούνται, αποτελούν ένα γεγονός.
Παράλληλα, άρχισε και μια άλλη διπλή μάχη: Από τη μια η προσπάθεια του ΥΠΠ να εντάξει στο εκπαιδευτικό σύστημα δράσεις και διδακτικές πρακτικές που να καλλιεργούν κλίμα συμφιλίωσης και συμβίωσης με τους Τ/Κ, από την άλλη, η αναδόμηση των αναλυτικών προγραμμάτων, με την Ιστορία να βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα.Το πρώτο δέχθηκε σκληρή κριτική, κυρίως από τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κυπροκεντρικό εθνικισμό και από την Εκκλησία. Το Υπουργείο δεν υποχώρησε τυπικά, στην ουσία όμως αυτές οι δράσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό αδρανοποιηθεί. Επαφίενται σε μια μερίδα μίλιταντς στα σχολεία για να τις υλοποιήσουν. Το δεύτερο, άνοιξε μια πρωτοφανή συζήτηση για την Ιστορία και τη διδασκαλία της, η οποία αναζωπυρώνεται με κάθε αφορμή. Κι ενώ έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για τη μορφοποίηση έστω της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, οι επιθέσεις κατά του Υπουργού και της Κυβέρνησης είναι συνεχείς. Πρόκειται εν πολλοίς για μια σκιαμαχία που δίνει τη δυνατότητα στα συμπολιτευόμενα κόμματα να κάνουν αυτό που πραγματικά θέλουν (να αντιπολιτευθούν δηλαδή έντονα τον Πρόεδρο κυρίως για το Κυπριακό), να συσπειρώσουν τους οπαδούς τους, να συντηρήσουν ένα νόημα στην ύπαρξή τους. Μαζί τους και ακροδεξιές εθνικιστικές ομάδες και οργανώσεις που ξεφυτρώνουν κάθε μήνα σαν μανιτάρια.Μέσα σε όλη αυτή τη συζήτηση για την Ιστορία και τη διδασκαλία της, ο φόρτος της ίδιας της Ιστορίας ως γεγονότα και ερμηνείες στρογγυλοκάθεται πάνω στο τραπέζι κάθε πτυχής του δημόσιου διαλόγου. Τείνω προσωπικά να πιστεύω ότι το ζήτημα δεν είναι απλά οι αντιδράσεις πολιτικών ή τα άρθρα ιστορικών ή δημοσιογράφων που ευθυγραμμίζονται. Μέρος του ζητήματος είναι η παγιωμένη πεποίθηση, ακόμη και Κυπρίων καθηγητών Πανεπιστημίου (πολύ δε περισσότερο διδασκόντων στη Μ. Ε.), ότι η διδασκαλία της Ιστορίας έχει νόημα και σκοπό τον εθνικό φρονηματισμό και την εξαγωγή διδαγμάτων. Είναι αυτονόητο ότι τα διδάγματα θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τα στερεότυπα, άρα η διδασκαλία αποσκοπεί στην επαναβεβαίωση και τελεσίδικη εδραίωσή τους. Η φράση "τα γεγονότα είναι εκεί καταγραμμένα, δεν αλλάζουν", ακούγεται σχεδόν καθημερινά στις δημόσιες συζητήσεις. Μια αντίληψη ότι η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας είναι κάτι συντελεσθέν και τελειωθέν. Οι ζωτικοί μύθοι, καθότι ζωτικοί, έχουν μυθική δύναμη.Βέβαια, θα ήταν λάθος να δοθεί η εντύπωση ότι τίποτα δεν κινείται και τίποτα δεν έχει πιθανότητες να αλλάξει. Πιστεύω ότι η διαδικασία υποχώρησης αυτών των αντιλήψεων που κρατούν τη δημόσια ιστορία πολύ μακριά από την επιστήμη και τη διδακτική πρακτική, έχει αρχίσει. Θα είναι βραδύτατη και δε θα κινηθεί σε ευθεία γραμμή, αλλά έχει αρχίσει. Σε συνθήκες δε λιγότερο υστερικές, πιθανότατα να επιταχυνθεί. Θεωρώ όμως δύσκολο και για πρακτικούς λόγους ν